InfoHub Logo

تۇركىستان قالاسى تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ بەيرەسمي ءسامميتى قارساڭىندا عىلىمي پىكىرتالاس ورتالىعىنا اينالدى. كەشە «ازىرەت سۇلتان» مۋزەي-قورىقحاناسى رۋحاني استانادا التى ەلدەن كەلگەن عالىمداردى جينادى. حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ تاقىرىبى – قوجا احمەت ءياسساۋيدىڭ مۇراسى. تەولوگتار، تاريحشىلار مەن ارحەولوگتار ويشىلدىڭ ءىلىمى عاسىرلار بويى تۇركى الەمىنىڭ بىرلىگىنىڭ نەگىزى بولىپ كەلگەنىن تالقىلادى.

قوجا احمەت ءياسساۋيدىڭ مۇراسىنا ارنالعان حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەلگە قازاقستان، تۇركيا، وزبەكستان، ازەربايجان، تۇركىمەنستان جانە قىرعىزستاننان كەلگەن ساراپشىلار قاتىستى. ولاردىڭ قاتارىندا تەولوگتار، ياسساۋيتانۋشىلار، ارحەولوگتار مەن رەستاۆراتورلار بار. عالىمدار ۇلى ويشىلدىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان داستۇرلەرىنىڭ تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ قازىرگى ينتەگراسياسى ءۇشىن نەگىز بولا الاتىنىن تالقىلادى. قالا قوناقتارىنىڭ پىكىرىنشە، ياسساۋي مۇراسى – بارلىق تۇركى حالىقتارىن بايلانىستىراتىن ءبىرىنشى ءارى باستى دانەكەر.

ءجۇسىپ الييەۆ، تەولوگ (قىرعىزستان):

- ءبىز ءجيى شەكارالار تۋرالى ايتامىز، ءبىراق ياسساۋي مۇراسى ولاردى جوياتىن نارسە. بۇل – ءبىزدىڭ ورتاق مادەني كودىمىز، ول عاسىرلار بويى تۇركى الەمىنىڭ بىرلىگىن ساقتاپ كەلدى. بۇگىندە ونىڭ ەڭبەكتەرىن زەرتتەي وتىرىپ، ءبىز تەك وتكەنگە ۇڭىلمەيمىز، ودان قازىرگى زاماننىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ تابامىز. بۇل – بۇگىنگە دەيىن ءبىزدىڭ جاقىنداسۋىمىز بەن رۋحاني جاڭعىرۋىمىزدىڭ باستى تىرەگى بولىپ قالا بەرەتىن ءتىرى فيلوسوفيا.

عالىمدار سوڭعى زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىمەن جانە بۇرىن جاريالانباعان مۇراعاتتىق جاڭالىقتارىمەن ءبولىستى. مۇنداي فورمات ساراپشىلارعا تاجىريبە الماسۋعا جانە تۇركى الەمىندەگى مادەني بايلانىستاردى نىعايتۋ بويىنشا ورتاق ۇسىنىستار ازىرلەۋگە مۇمكىندىك بەردى.

ماحمۇت ەرول قىلىچ، پروفەسسور، يسلام تاريحى، ونەرى جانە مادەنيەتىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى (تۇركيا):

- ءبىز كوپ جىلعى ىزدەنىستەردىڭ ناتيجەلەرىن ءبىر ۇلكەن جۇمىسقا بىرىكتىردىك. ياسساۋي ءىلىمى تۋرالى 29 ماڭىزدى ماقالا بۇرىن تەك اعىلشىن تىلىندە قولجەتىمدى بولسا، ەندى تۇرىك جانە قازاق تىلدەرىنە اۋدارىلىپ، باسىلىپ شىقتى. ءبىز بۇل مۇرانىڭ، مىنە، حالىقتارىمىز ءۇشىن تۋعان تىلدە سويلەۋى ءۇشىن الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن قۇندى مالىمەتتەر جينادىق.

حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەلدى «ازىرەت سۇلتان» مۋزەي-قورىقحاناسى ەلدىڭ مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىردى. كەزدەسۋ ەكى تاقىرىپتىق بلوكقا ءبولىندى: بىرىنشىسىندە ساراپشىلار ياسساۋي ءىلىمىنىڭ فيلوسوفياسى مەن رۋحاني نەگىزدەرىن تالقىلاسا، ەكىنشى بولىگى پراكتيكاعا ارنالدى – ەجەلگى ەسكەرتكىشتەردى ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ ادىستەرى تۋرالى ءسوز بولدى.

مۇرات تاستانبەكوۆ، «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك مۋزەي-قورىقحاناسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى:

- 32 مامان كوپ جىلعى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەلەرىن ۇسىندى. بۇل تەك ارىپتەستەر اراسىنداعى دەرەكتەرمەن الماسۋ عانا ەمەس. بۇل – ءبىزدىڭ بىرەگەيلىگىمىزدى قورعاۋ تۋرالى ءسوز. ءبىز ويشىل ەڭبەكتەرىن بارىنشا ناسيحاتتاۋعا تىرىسامىز، ويتكەنى رۋحاني تىرەكتى ساقتاۋ – جالپىمەملەكەتتىك اۋقىمداعى مىندەت. ياسساۋي مۇراسى اركىمگە تۇسىنىكتى جانە ءتىرى بولىپ قالۋى ءتيىس.

ايشا كوشەمان، ءتىلشى:

- ەگەر بۇگىن وتكەننىڭ مۇراسىن قالاي ساقتاۋ تۋرالى ايتىلسا، ەرتەڭ تۇركىستان تۇركى حالىقتارىنىڭ كوشباسشىلارىن قابىلداپ، ورتاق بولاشاقتى تالقىلايدى. بەيرەسمي سامميتتەگى باستى تاقىرىپتار – جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ.