سوڭعى جاڭارتۋ

(وزگەرتىلگەن ۋاقىتى 1 ساعات بۇرىن)
«زانسىزدىق جاساپ جاتىر»: دەپۋتات نوتاريۋستار اراسىنداعى زاڭسىزدىقتاردى اشكەرەلەدى

ءماجىلىس دەپۋتاتى باكىتجان بازاربەك نوتاريۋستاردىڭ ميكروقارجى ۇيىمدارى، لومباردتار مەن كوللەكتورلار پايداسىنا اتقارۋشى جازبالاردى راسىمدەۋ كەزىندە جاپپاي زاڭ بۇزۋشىلىقتار جاساپ جاتقانىن مالىمدەدى. بۇل تۋرالى ول بۇگىن نوتاريات قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭ جوباسىن قاراۋ كەزىندە ايتتى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

نوتاريۋستاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتادى

دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، ۇسىنىلىپ وتىرعان تۇزەتۋلەر نوتاريۋستاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتىپ، نوتاريات سالاسىندا جيناقتالعان پروبلەمالىق ماسەلەلەردى رەتتەۋگە باعىتتالعان. زاڭ جوباسى نوتاريات قىزمەتىن كاسىپكەرلىك كودەكسىنىڭ رەتتەۋىنەن شىعارۋ، جەكە دەرەكتەر بويىنشا تالاپتاردى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك، ازاماتتاردىڭ ەسق-نى ءۇشىنشى تۇلعالارعا بەرۋگە تىيىم سالۋ، سونداي-اق نوتاريۋستىڭ مامىلە قاتىسۋشىلارىمەن اففيليرلەنۋىنە شەكتەۋ قويۋ ماسەلەلەرىن قامتيدى.

«زاڭسىزدىق جاساپ جاتىر»

«ءالسىز زاڭنامانىڭ كەسىرىنەن كەيبىر ادىلەتسىز نوتاريۋستار قىلمىستىق ويمەن، اشىق ايتقاندا، زاڭسىزدىق جاساپ جاتىر. بۇل بوس ءسوز ەمەس. بۇگىن قابىلدانىپ جاتقان زاڭ جوباسى نوتاريات سالاسىنداعى زورلىق-زومبىلىقتى جويۋعا ارنالعان»، — دەدى بازاربەك.

ول باس پروكۋراتۋرانىڭ 2023 جىلعى 28 قىركۇيەكتەگى ۇسىنىمىنا سىلتەمە جاسادى. دەپۋتاتتىڭ سوزىنشە، بۇل قۇجاتقا سايكەس، ەلىمىز بويىنشا ونداعان نوتاريۋس زاڭسىز ارەكەتتەرمەن اينالىسقان.

«نوتاريۋستار جالعان قارىزدار، جالاقىلار، مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار بويىنشا زاڭسىز اتقارۋشى جازبالار شىعارعان، شاعىن نەسيەلەر بويىنشا ازاماتتاردان قارىز ءوندىرىپ الۋ كەزىندە زاڭدىلىقتى جاپپاي بۇزعان»، — دەدى ول.

جالعان قارىزدار

دەپۋتات زاڭ بويىنشا اتقارۋشى جازبا تەك داۋسىز تالاپتار بويىنشا قولدانىلاتىنىن ەسكە سالدى. ياعني، بورىشكەردىڭ ءوزى قارىزدى مويىنداپ، مىندەتتەمەلەردى ورىنداماعانىن راستاۋى كەرەك. الايدا، ماجىلىسمەن اتاپ وتكەندەي، كەيبىر جاعدايلاردا نوتاريۋستار بورىشكەرلەردەن قارىزدى جازباشا مويىنداۋدى جانە راستايتىن قۇجاتتاردى تالاپ ەتپەگەن.

«ميكروقارجى ۇيىمدارى، لومباردتار مەن كوللەكتورلاردىڭ مۇددەسى ءۇشىن نوتاريۋستار دالەلسىز جازبالار شىعارىپ، ادامدارعا جالعان، دالەلدەنبەگەن قارىزدى نەمەسە مىندەتتەمەلەردى جۇكتەگەن. مۇنداي جاعدايلاردا نوتاريۋستار اتقارۋشى جازبالاردى جاساۋعا قۇقىلى ەمەس. ەگەر ولار مۇنى ىستەسە، ادامعا مۇلدەم جوق قارىزدى جۇكتەگەنىن ەسەپتەڭىز»، — دەپ اتاپ ءوتتى بازاربەك.

دەپۋتات رەسپۋبليكا بويىنشا جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋلەر ناتيجەسىندە 280 مىڭ اتقارۋشى جازبا انىقتالعانىن حابارلادى. ولاردىڭ قارىزدى مويىنداۋ جانە داۋسىزدىق تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىنى ايتىلدى. اتاپ ايتقاندا، الماتى بويىنشا — 133 مىڭ، استانا بويىنشا — 15 مىڭ، قىزىلوردا بويىنشا — 95 مىڭ، قاراعاندى بويىنشا — 9 مىڭ.

«زاڭداستىرىلعان رەكەت»

دەپۋتات سونداي-اق كەيبىر نوتاريۋستاردىڭ ميكروكرەديتتىك جانە كوللەكتورلىق ۇيىمدارمەن بايلانىسى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.

«شىن مانىندە، ءبىز تەك نوتاريۋستاردى عانا ەمەس، نوتاريۋستارمەن ءسوز بايلاسقان ميكروكرەديتتىك جانە كوللەكتورلىق ۇيىمداردى دا قاتاڭ جازالاۋىمىز كەرەك. ولار دالەلسىز جالعان، جوق قارىزداردى ءوندىرىپ الۋ سحەماسىن ويلاپ تاپقان»، — دەدى ول.

باكىتجان بازاربەكتىڭ ايتۋىنشا، ءاربىر مۇنداي اتقارۋشى جازبا ءۇشىن نوتاريۋس ميكروقارجى ۇيىمدارى مەن كوللەكتورلاردان ورتا ەسەپپەن 5 مىڭ تەڭگەگە دەيىن العان. ول سونداي-اق پايدانىڭ ءبىر بولىگى ءۇشىنشى تۇلعالار نەمەسە قولما-قول اقشا ارقىلى ميكروقارجى جانە كوللەكتورلىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە قايتارىلۋى مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەدى.

«3 جىل ىشىندە بۇل نوتاريۋستار ميكروقارجى جانە كوللەكتورلىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە 400 ميلليون تەڭگە اۋدارعان. ياعني، نوتاريۋستار ارقىلى جوق قارىزداردى ءوندىرىپ الۋ جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلعان. بۇل ەندى نوتاريات ەمەس، زاڭداستىرىلعان رەكەت بولدى»، — دەپ ەسەپتەيدى دەپۋتات.

بازاربەك جەكەلەگەن نوتاريۋستاردىڭ ءاتى-جونىن اتاپ، اۋدارىم سومالارىن جاريالادى. سونداي-اق، پروكۋراتۋرانىڭ ۇسىنىمىنا قاراماستان، نەگە ءالى دە جەتكىلىكتى شارالار قابىلدانباعانى تۋرالى سۇراق قويدى.

«قانداي ميكروكرەديتتىك ۇيىمدار، لومباردتار، كوللەكتورلىق ۇيىمدار جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى؟ بۇل سۇراققا ەشكىم جاۋاپ بەرە المايدى. قىلمىستىق ىستەر قايدا؟» — دەپ سۇرادى دەپۋتات.

جاڭالىقتار

جارناما