InfoHub Logo

Qazaqstanda avto nesıe berý naryǵyndaǵy jaǵdaı baıaýlap barady. Sarapshylardyń aıtýynsha, bul nesıeler boıynsha bıylǵy ósim qarqyny saqtalmaıdy. Munyń sebebi – naryqtyń tolyǵýy jáne burynǵy suranystyń qanaǵattandyrylýy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Avto nesıe berýdegi básekelestik

Buryn báribir bolmaı, bári satylyp jatsa, endi básekelestik kúsheıe túspek. Ásirese, qytaılyq avtokólikterdiń áserinen resmı dılerler klıentterdi tartýdyń jańa joldaryn izdeýge májbúr. Sebebi, «sur» ımport arqyly ákelingen kólikterdiń baǵasy kóbinese resmı dılerlerden tómen bolady.

«Suranys báseńdep keledi. Buryn báribir bolmaı, bári satylyp jatsa, endi básekelestik kúsheıe túspek, ásirese, qytaılyq avtokólikterdiń áserinen. Sur ımport jalǵasýda, kóbinese baǵalary resmı dılerlerden tómen. Dılerler klıentterdi tartýdyń joldaryn oılap tabýǵa májbúr», – deıdi Qarjy ortalyǵynyń bas analıtıgi Ramazan Dosov.

Halyqtyń satyp alý qabileti

Ótken jyly jalaqynyń ósýi, jumyspen qamtylýdyń artýy jáne avtoóndiris qarqynynyń joǵarylaýyna baılanysty avtokólikterdi nesıege jıi alǵan. Alaıda, ekonomıserdiń aıtýynsha, jańa jyldan bastap qazaqstandyqtar shyǵyndaryn qysqartyp, tabysynyń 57%-dan astamyn azyq-túlikke jumsaı bastaǵan. Osyǵan baılanysty, avtomobıl satyp alý sekildi basqa da qajettilikter ekinshi orynǵa ysyrylyp qaldy.

«Biz ómir súrý úshin, nan satyp alý úshin jumys isteımiz. Osyndaı jaǵdaıda avtomobıl satyp alý – bul sán-saltanat. Taksı, kýrer sıaqty kásibı maqsatta avtokólik alǵysy kelgender aldy, al qalypty azamattarǵa, ásirese, keptelisi kóp megapolısterde qoǵamdyq kólik barda avtomobıldiń ne keregi bar?» – deıdi ekonomıs Beknur Kısıkov.

Avtoekspertterdiń pikiri

Alaıda, avtoekspertter bul pikirmen kelispeıdi. Olardyń aıtýynsha, elde avtozaýyttar sany artyp keledi, demek suranys ta bar. Satylymdy yntalandyrý úshin dılerler nesıe quraldaryn belsendi túrde usynatyn bolady. Mamandardyń pikirinshe, suranys tek qaryz alýshylarǵa qoıylatyn talaptar kúsheıgen kezde ǵana tómendeıdi, biraq avtomobılge nesıe alatyndarǵa mundaı talaptardy kúsheıtý orynsyz.

«Avtomobılge bul talaptardy qoldanýdyń qajeti joq, sebebi avtomobıl kepil retinde qyzmet etedi. Adam avtomobıl satyp alǵanda, onyń ıesi bolyp sanalmaıdy. Shyn máninde, bank ıelik etedi. Sondyqtan adam tólemin toqtatsa, bank kez kelgen ýaqytta avtomobıldi alyp, satyp jibere alady. Bank eshteńe joǵaltpaıdy, tek ózi alǵysy kelgen paıdadan qaǵylady. Árıne, avtomobıl arzandaıdy, biraq bank árqashan óz úlesin qosady, bul bank úshin tıimdi», – deıdi avtoekspert Alekseı Alekseev.

Avtoortalyqtar men dılerler bıyl klıentterdi ártúrli quraldarmen tartatyn bolady. Eger avtonesıege lızıń qosylsa (batys elderindegideı), onda qazaqstandyqtardyń avtomobıl satyp alýǵa degen qyzyǵýshylyǵy odan ári arta túspek.