InfoHub Logo

Astananyń sol jaǵalaýynda jańa turǵyn úı keshenderiniń qasynan eski musylman zırattary saqtalyp qalǵan. Bul jerlerdi kóptegen turǵyndar bile bermeıdi. Bul zırattar – qazirgi elordadan buryn ómir súrgen Taldykól aýylynyń tarıhymen baılanysty. Atalǵan aýyl 1964 jyly káriz júıesiniń qurylysy úshin májbúrli túrde kóshirilgen bolatyn.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Taldykól zıraty: Kóshirilgen aýyldyń esteligi

Sáýletshi-zertteýshi Temirtas Ysqaqovtyń aıtýynsha, Taldykól kólder júıesi aýmaǵynda ár túrli rýlardan shyqqan qazaqtar mekendegen. Sol kóne aýyldardan búginge deıin birneshe zırat jetken. Sonyń biri – «Taldykól» zıraty. Bul zırat uzaq ýaqyt boıy qorshalmaı, erigen qar sýyna shalynyp kelgen. Alaıda, jerlengen adamdardyń urpaqtary ony qorǵaı bastaǵan soń jaǵdaı ózgerdi.

Bul jerlerdiń tarıhy kem degende 19-ǵasyrdan bastalady. Munda eginshilikpen, balyq aýlaýmen, qymyz óndirýmen aınalysqan aýyldar bolǵan. 1964 jyly 3 sáýirde Taldykól aýylynyń turǵyndary káriz kolektorynyń qurylysy úshin qysqa merzimde, ıaǵnı 15 sáýirge deıin kóshirilýge tıis boldy. Bul kezde aýylda shamamen 300-ge jýyq adam turǵan.

«Omar» jáne «Bashan» zırattary: Qurylys pen qoqystyń astynda qalǵan tarıh

Ekinshi bir zırat – «Omar» qazirgi tańda qurylys qorshaýynyń ar jaǵynda qalyp qoıdy. Bolashaqta bul jerde abattandyrylǵan saıabaq salý josparlansa da, zırattyń oǵan qalaı kiriktiriletini ázirge belgisiz. Bul zırat 19-ǵasyrdan beri belgili jáne ertedegi keńestik kartalarda arheologıalyq eskertkish retinde belgilengen.

Úshinshi zırat – «Bashan» da burynǵy Taldykól aýylymen jáne rýlyq tarıhpen baılanysty. Alaıda, qazir onyń janynda qurylys qaldyqtary úıilip, qoqys tastalatyn orynǵa aınalǵan. 2023 jyly Nura aýdany ákiminiń apparaty bul zırattardy baqylaýǵa alǵan soń, olar resmı mártebe alyp, qorshaldy.

«Qaraótkel» zıraty: Astananyń eń kóne qorymy

Elordanyń oń jaǵalaýynda ornalasqan «Qaraótkel» zıraty – qalanyń eń mańyzdy tarıhı nekropolderiniń biri. Munda 17-ǵasyrdan beri jerlengen adamdar bar. Bul jerde musylman qaıratkerleri, saýdagerler, eski Aqmolanyń turǵyndary, jer aýdarylǵandar, sondaı-aq Kenesary hannyń sarbazdary jerlengen degen derekter bar.

Bul zıratty buryn birneshe ret qurylys alańyna aınaldyrýǵa nemese qala qajettiligine paıdalanýǵa tyrysqanmen, jergilikti turǵyndar men zertteýshiler ony árdaıym qorǵap qalǵan.

Astana – tek jańa dańǵyldar men turǵyn úı keshenderi ǵana emes, sonymen qatar bizden buryn ómir súrgen adamdardy qurmetteý úshin saqtaýǵa tıis estelik oryndary ekenin bul maqala aıqyn kórsetedi. Qazir bul zırattarda jerleý jumystary júrgizilmeıdi, biraq olardyń qorshaýynyń ar jaǵynda ǵasyrlar boıy jınaqtalǵan tarıh jatyr.