InfoHub Logo

Sáýir aıyndaǵy Antalá aýasy ylǵaldylyqty eske salsa, dıplomatıalyq forýmnyń ózi ýd, Dior Sauvage jáne azdap temeki ıisine toly boldy. Al álem, sirá, belgisizdik ıisin shyǵaratyn sıaqty. Óńirdegi jaǵdaıdy bir ǵana tvıt ózgerte alatyn bolǵandyqtan, eshteńeni boljaý óte qıynǵa soǵady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Belgisizdik jáne jahandyq «aýrýlar»

Antalá forýmy – álemdik saıasatkerler ózderiniń geosaıası «aýrýlarymen» kelgen alań. Bir zaldan Sırıa prezıdentin kórseń, ekinshisinde Gazaǵa qatysty segizjaqty kezdesý ótip jatady. Jaqyn mańda Túrkıa, Pákistan, Saýd Aravıasy jáne Mysyr arasyndaǵy tórtjaqty kelissózder júrip jatyr. Korıdorlarda Iran, Lıvan, Izraıl jáne AQSH týraly áńgimeler estiledi.

Árıne, mundaı kezdesý úshin kýrortty tańdaýy tegin emes. Munda adamdar jaıbaraqattanady. Al jaıbaraqat dıplomattardyń kelisimge kelýi ońaıyraq sıaqty.

«Bári buzylǵan»

Dıplomatıalyq forýmda Toqaev aldymen Túrkıa prezıdenti Erdoǵanǵa komplıment aıtyp, forým ıesin qurmettedi. Mamyr aıynda Túrkıa prezıdenti Astanaǵa memlekettik saparmen keledi dep kútilýde. Odan keıin Qazaqstan Prezıdenti basty máselege kóshti.

«Dıplomattar men saıasatkerler búkil adamzattyń taǵdyrsheshti joldyń torabynda turǵany týraly aıtýǵa daǵdylanǵan. Burynǵy BUU Bas hatshysy Kofı Annannyń: «Iá, biz áli de taǵdyrsheshti joldyń torabyndamyz» dep jıi aıtqanyn esimdemin. Halyqaralyq shıelenisti azaıtý týraly sóz bolǵanda, bul eshqashan ózgermeıdi».

Budan keıin, múmkin, eń mańyzdy oı aıtyldy: BUU-ny reformalaý kerek, muny bári biledi, biraq bul jaqyn arada bolatynyna eshkim senbeıdi. Reformany Qaýipsizdik Keńesinen bastaý kerek. Zaldaǵylar muny jazyp, jattap aldy.

Bári Iran men Ormýz buǵazyn talqylap jatyr, biraq máseleniń máni bul emes ekenin Toqaev eske saldy. Konflıktke deıin teńiz joly ashyq bolǵan.

«Al máseleniń ózegi – ıadrolyq tehnologıalar men ıadrolyq qarýdyń taralýynda. Iran tóńiregindegi janjal týraly sóz bolǵanda, bul másele kelissózderdiń ortalyq taqyryby bolýy tıis. Biraq qazir biz jahandyq saýda máselelerin talqylaýǵa kóshtik. Barlyǵyna qaramastan, jahandyq saýda ósip keledi. Ótken jyly ósim 2,5 paıyzdy qurady. Demek, álemde saýdamen bári jaman emes».

Toqaev sózderin oılanyp, zaldaǵylardy baqylaı otyryp aıtty. Zalda dıplomattar, delegattar boldy. Olardyń dıplomatıalyq aǵylshyn tilinde esh qıyndyǵy bolmady. Al mende boldy.

Sondaı-aq, qara kózildirik kıgen, túrik kınoakterine uqsas bir adam boldy. Biraq ol da muqıat tyńdady.

Toqaev sózin jalǵastyra otyryp, orta derjavalardyń búginde keıbir jaǵdaılarda Turaqty múshelerge qaraǵanda kóbirek jaýapkershilik tanytatynyn, olar negizgi máselelerdi sheshýge kedergi keltiretinin aıtty.

«Árıne, biz álemdegi eń úzdikpiz dep maqtanbaımyn. Biraq biz jahandyq prosesterge qatysty joǵary deńgeıdegi jaýapkershilikti kórsetemiz – is júzinde de, dıplomatıada da».

Chavýshoglý buǵan qatysty Toqaevtyń BUU Bas hatshysynyń burynǵy orynbasary ekenin jáne bul júıeni ishinen jaqsy biletinin zalǵa eske saldy.

Paneldiń basqa qatysýshylary ózderiniń oılaryn aıtty. Soltústik Makedonıa prezıdenti Sılánovska-Davkova Eýropa Odaǵynan tys Balqan elderi jáne BUU basshysy qyzmetindegi áıel týraly aıtty.

Grýzıa premer-mınıstri Kobahıdze Grýzıanyń EO-ǵa kirgisi keletinin, biraq onyń óz problemalary bar ekenin aıtty. Al Ońtústik Kavkaz jahandyq belgisizdikke kóbirek tartylýda.

Toqaev paradoksqa nazar aýdardy: búgingi kúni barlyq negizgi kelissózder BUU-dan tys júrip jatyr. Onyń qabyrǵalarynda emes, jeke konferens-zaldarda. Barlyǵy kelesi Bas hatshy kim bolatynyn talqylap jatyr, biraq Toqaevtyń oıynsha, bul onsha mańyzdy emes. Mańyzdysy – júıeniń ózi aman qala ma, joq pa.

«Bul stranno jáne tipti kúlkili kórinýi múmkin, biraq dál Qaýipsizdik Keńesi mańyzdy halyqaralyq máselelerdi sheshýge kedergi keltiredi».

Ol Trampty eske aldy: qyrkúıekte Bas Assambleıada ol BUU shtab-páterindegi telesýfler men eskalatordyń buzylǵanyn synady – bári buzylǵan deıdi. «Men onymen tolyq kelisemin», - dedi Toqaev. Biraq ol bylaı dep qosty: eń aýyr buzylý – beıbitshilikti saqtaý prosesi.

Toqaev sondaı-aq mysal keltirdi: BUU Jarǵysynda áli kúnge deıin «dushpan memleketter» týraly aıtylady. Seksen jyl buryn bul túsinikti bolǵan. Búginde bul elder uıymnyń eń iri donorlary bolyp tabylady. Jarǵy ózgermegen, biraq álem ózgerdi.

Áńgimeler men basqa da málimetter

Forýmdaǵy kúzetshilerdi úsh belgisi boıynsha tanýǵa bolady: boıynyń uzyndyǵy, qyzyl galstýkter jáne qalyń murt. Olarda belgisizdik bolmaǵan: negizgi zalǵa tústen keıin ekige deıin eshkimdi kirgizbedi.

Basqa kúzetshilerge baǵy jaǵypty. Olar kenetten soqqan jelden qulaǵan qorshaýlardy asyǵys ornatyp jatty.

Forým ashylar aldynda úzilis boldy. Ǵımarat temeki ıisine tolydaı boldy. Dıplomatıalyq temeki shegý – bul ázilder men Iran týraly áńgimeler.

Barlyǵy ornynda

Al ǵımaratta kúzetshiler kóbeıgende, bári túsindi: Erdoǵan jaqyn arada keledi.

Sırıa prezıdenti Ahmed ash-SHaraa men Katar ámiri Tamım ben Hamad Al Tanı zaldaǵy oryndaryna barady.

Kameralar aldyndaǵy qol alysý. Al bir aıdan keıin Astanada kezdesý bolady.

Biraz ýaqyttan keıin barlyq qonaqtar óz oryndaryn aldy. Toqaev ortada. Oń jaǵynda – Katar ámiri.

Jaqyn mańda Túrkıa prezıdentiniń arnaıy kúzetshileri – C.A.T. jaýyngerleri júrdi.

Korıdormen basqa mysyq ótip bara jatty. Avtomaty joq, biraq burynǵydaı salqynqandy kózqaraspen.

Forým jalǵasýda. Belgisizdik ketken joq. Biraq Ortalyq Azıany munda estidi.