tengrinews.kz
«Kokos emes, kokaın ekenin bilmedim»: 13 tonna esirtki isi boıynsha sottalýshynyń sózi
Almatyda 13 tonnadan astam kokaınniń tranzıti boıynsha sot prosesi jalǵasýda. Sottalýshylar qatarynda eki Túrkıa azamaty bar, olarǵa ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý jazasy kesilýi múmkin. İsti alqabıler soty qaraýda.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
İs neden bastaldy?
2025 jyldyń qyrkúıek aıynda UQK respýblıka tarıhyndaǵy eń iri, salmaǵy 13 tonna 183 kılogramm bolatyn kokaın partıasynyń tárkilengenin habarlady. Júk Qazaqstan arqyly úshinshi elderge tranzıtpen ótýi tıis bolǵan. Alaıda, partıanyń qaıdan kelgeni belgisiz bolyp qaldy.
Sol kezde quqyq qorǵaý organdary esirtki arnasyn uıymdastyrdy degen kúdikpen eki shetel azamatyn ustady.
Salystyrý úshin: 13 tonna 183 kılogramm kokaın – bul shamamen toǵyz Toyota Camry avtokóliginiń salmaǵy. Eger ony Toyota Camry kólikteriniń bagajdaryna salsa, búkil partıany tasymaldaý úshin 25-ten astam kólik qajet bolar edi.
Quny týraly aıtar bolsaq, İshki ister mınıstrligi 2025 jyldyń naýryz aıynda 600 gram kokaınniń qunyn 100 mıllıon teńge dep baǵalaǵan. Osyǵan súıene otyryp, Almatyda tárkilengen kokaın partıasynyń shamamen quny eki trıllıon teńgeden asady – 2 trıllıon 197 mıllıard 167 mıllıon teńge.
Sottalýshylarǵa nemen aıyp taǵyldy jáne nege ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý jazasy qarastyrylýda?
Sottalýshylar qatarynda eki Túrkıa azamaty bar: O. M. jáne Ia. Ý. Olarǵa Qylmystyq kodekstiń eki baby boıynsha aıyp taǵylýda:
Bul mańyzdy isti Almaty qalasynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda qaralýda. Sotqa orys tilinen túrik tiline aýdaratyn aýdarmashy qatysýda.
Aıyptalýshylardyń taǵdyryn 12 alqabı sheshedi.
Sottalýshynyń sotta aıtqany
17 sáýirde sotta O. M. esimdi sottalýshy sóz sóıledi. Ol óziniń kinásiz ekenin aıtyp, eski tanysynyń aldaýyna túskenin málimdedi.
O. M. 2022 jyldan beri Almatyda turatynyn aıtty. Ol tanymal túrik meıramhanasynda menedjer bolyp jumys istegen, 2023 jyly turýǵa ruqsat alǵan. Onyń áıeli – Qazaqstan azamaty, al balalary jergilikti mektepke barady. Otbasy úı satyp alyp, elde turaqty ornyǵýdy josparlaǵan.
Sottalýshynyń aıtýynsha, bári 2022 jyly onymen baılanysqa shyqqan A. esimdi tanysynan bastalǵan. Er adam áıeli qaıtys bolǵanyn aıtyp, balalaryn qaıyn enesine qaldyrý úshin Qazaqstanǵa kóshkisi keletinin málimdegen. Osy syltaýmen ol O. M.-nen Túrkıadan jáne basqa elderden taýar ımporttaıtyn fırma ashýǵa kómektesýdi suraǵan.
«A. meniń áıelimniń azamattyǵy bar bolǵandyqtan, onyń atyna JSHS ashýdy surady. Ol munyń qysqa merzimge ǵana bolatynyn aıtty. Bizdi is júzinde jalynyp-jalbaryndy, 2024 jyly kelisim berdik. Men mundaı jaýapkershilikti óz moınyma alǵym kelmedi, biraq ol balalaryn aıtyp, kómek surap jalyndy», – dedi O. M. alqabılerge.
Nátıjesinde, 2024 jyly sottalýshynyń áıeliniń atyna «Point Dis Ticaret» JSHS ashylǵan.
Dıfýzorlarmen baılanysty epızod: «geroın isimen» baılanysy
Tirkeýden keıin kóp uzamaı sottalýshynyń otbasy qoıma jaldaǵan, sol jerge A. birinshi partıa taýardy – metal bankadaǵy dıfýzorlardy jetkizgen. O. M. taýardy kórgenin aıtady.
«Taýar kelgende, qoraptar jyrtylǵan, qaptamasy – kir jáne búlingen edi. Men bárin tirkep, A.-ǵa jiberip otyrdym, onyń bıznesine alańdadym, birinshi jetkizilimde aqsha joǵaltyp ala ma dep qorqtym. Taýar qoımada úsh aı jatty, al 2024 jyldyń kúzinde ol dıfýzorlardy logıstıkalyq kompanıaǵa satqanyn habarlady», – dep túsindirdi sottalýshy.
Aıta keteıik, buǵan deıin kýáger, kólik kompanıasynyń dırektory Z. L. osyǵan uqsas dıfýzorlar partıasy týraly sotqa habarlaǵan. Esterińizge sala keteıik, ol Qazaqstannan Eýropaǵa jiberilgen metal bankalarda nemis polısıasy 450 kılogramm geroın tapqanyn aıtty.
Onyń aıtýynsha, bul týraly nemis kedeniniń saıtynda jazylǵan.
Sottalýshy suryptaý kezinde qoraptardy qalypty taýar dep sanaǵanyn jáne «qos qabatty» ekenin bilmegenin aıtady.
Aqıqat 2025 jyldyń aqpanynda logıstıkalyq kompanıa ókilderi O. M.-ge Germanıada olardyń júk kóliginiń «tyıym salynǵan zattar» úshin ustalǵanyn habarlaǵan kezde anyqtaldy.
«Men tań qaldym jáne bizdi aldaǵanyna sendim. Birden A.-ǵa habarlasyp, nege meni shatastyrǵanyn aıqaıladym. Al ol sabyrly boldy. Taýar 10-nan astam kedennen ótkendikten jáne bul jaı ǵana «spreı gazdaryn tekserýdiń qalypty prosedýrasy» bolǵandyqtan, munyń múmkin emestigin aıtty», – dep eske aldy O. M.
Sottalýshynyń aıtýynsha, kúdiktengen soń, olar áıelimen birge birden advokatqa júginip, er adammen barlyq baılanysty úzýge sheshim qabyldaǵan, kelesi partıaǵa – sol «kokostarǵa» qol qoıýdan bas tartqan.
«Domınıkanadan kelgen kokostar»
Ekinshi epızod A.-nyń mármár men kokos ákelý nıetine qatysty.
«Dıfýzorlar satylǵannan keıin, Germanıada júk ustalǵany týraly jańalyqtar shyqpaı turyp, A. Aýǵanstannan mármár men kokos ákelgisi keletinin aıtty. Keıin qateleskenin, kokostar Domınıkanadan bolatynyn aıtty. Ol olardy Reseı arqyly tranzıtpen ákelýdi sheshti, bul maǵan qısynsyz kórindi. Men: «Nege mundaı kúrdeli joldar?» dep suradym. Biraq ol talap etti», – dep túsindirdi sottalýshy.
O. M. sotta esirtkini eshqashan qoldanbaǵanyn jáne «kokos» sóziniń sleng maǵynasyn bilmegenin málimdedi. Ol jemis bıznesiniń zańdylyǵyna shynymen sengenin aıtady.
«Men jemis dep oıladym. Kokos – jemis. Tek sýdıa myrza «kokos» degenimiz «kokaın» ekenin aıtqanda, múmkin sonda túsingen shyǵarmyn. Men ómirimde eshqashan esirtki qoldanbaǵanmyn, tipti bilmegenmin», – dedi ol.
Sottalýshynyń aıtýynsha, jetkizilim bolmaǵan, sebebi O. M. 2025 jyldyń aqpanynda dıfýzorlardaǵy esirtki týraly bilgen soń yntymaqtastyqtan bas tartqan.
2025 jyldyń aqpanynda O. M.-men A.-nyń inisi baılanysqa shyqty. Kafedegi kezdesýde ol A.-nyń Túrkıada ustalǵanyn jáne kompanıa shotynan Point aqshasyn basqa fırmanyń qaryzyn óteý úshin qolma-qol aqshaǵa aınaldyrýdy suraǵanyn aıtty.
O. M. bul sqemaǵa qatysýdan bas tartty, al birneshe kúnnen keıin – 2025 jyldyń aqpan aıynyń ortasynda – ony jumys istegen meıramhanasynan UQK qyzmetkerleri ustady. Onyń aıtýynsha, sol kezde A.-nyń Eýropa arqyly Qazaqstanǵa esirtki jibergenin bilgen.
Kúdikti kinásin moıyndamaıdy. Sot prosesi jalǵasýda. Tengrinews.kz oqıǵanyń damýyn baqylaýdy jalǵastyrady.