InfoHub Logo

Aqordanyń saltanatty zalyna kirgende kózdi birinshi bolyp shalatyn nárse – eden. Ol sonshalyqty jyltyratylǵan, adamdardy ispettes etip kórsetedi. Kók formadaǵy eki ofıser áli «tur!» buıryǵy aıtylmasa da, belgili bir aralyq kúıde tur. Bul – 7 mamyr, Otan qorǵaýshylar kúni qarsańyndaǵy Aqordadaǵy jaǵdaı.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Saltanatty jıyndaǵy tango

Qonaqtar áli qatarǵa turmaǵan kezde, ofıserler men generaldar áńgimelesip turdy. Ártúrli formalar, ártúrli pogondar men ásker túrleri. Bul zaldaǵy kez kelgen resmı qabyldaýda erlerdiń shashtary ártúrli uzyndyqta bolar edi. Munda bárine birdeı uzyndyq.

Zalda ádettegideı áskerı marsh, ánuran emes, tango oınap tur. Sol Al Pachıno «Áıeldiń ıisi» fılminde bılegen tango. Biraq munda eshkim bılemeıdi. Ázirge.

Eki ret jypylyqtaısyz – atmosfera ózgeredi. Ortada Qorǵanys mınıstri Qosanov qysqasha tańǵy jıyn ótkizedi. Birneshe ofıser toptardan bólinip, onyń aldyna turady. Qosanov sybyrlap birdeńe aıtady. Tango áli oınap tur.

Serjanttardan polkovnıkterge deıin – bári qabyrǵa boıynda qarapaıym bolyp tur.

Bálkim, ómirlerinde alǵash ret eldiń barlyq joǵary basshylyǵy janynda tur. Al jarty saǵattan keıin Joǵarǵy Bas Qolbasshy kiredi.

Qorǵaýshylar

Marapattaý ótetin zalǵa kirgende, siz qatarǵa qosylasyz. Barlyǵy tur. Bul zalda ǵalymdardy marapattaǵanda, barlyǵy otyrǵan edi. Qatarda keıbireýler erekshelenedi.

Ashyq sur kıtel, qara men aq tústerdiń arasyndaǵy jalǵyz áıeldiki. Ol birneshe mınýtqa qatardan shyqqanda, siz birneshe suraq qoıýǵa úlgeresiz.

— Siz búgin mundaǵy jalǵyz áıelsiz be?

— Iá.

— Marapat týraly qashan bildińiz?

— Keshe tańerteń. Aldymen mınıstrge baramyn dedi, sodan keıin Prezıdentke baramyn dedi.

— Kimge habarladyńyz?

— Tek kúıeýime men anama. Syılyq jasaǵym keledi. Prezıdentke barǵannan keıin, onda...

Ol sózin aıaqtaı almaıdy – ony qaıtadan qatarǵa shaqyrady.

Birneshe mınýttan keıin siz o týraly kóbirek bilý úshin qatarǵa qosylasyz. Bul Tatána Dolbysheva.

— Siz İİM-de jumys isteısiz be?

— Iá, İİM-de. Men Petropavldan keldim. Soltústik Qazaqstan oblysyn bildiremin. Arnaıy jasaqty jedel áreket etý tobynyń ınspektory, polısıa kapıtany.

— Bul arnaıy jasaq pa?

— Iá, arnaıy jasaq.

— Myqty ekensiz.

— SOBR-da alty jyl. Ótken jyly Dýbaıdaǵy jarystarda boldym.

— Kim retinde?

— Snaıper retinde. Maǵan báribir jaqsyraq bolyp shyqty.

Tatána qarapaıymdylyqpen parad kıtelin túzep qoıady.

— Qatysqan sońǵy operasıańyz týraly aıtyp beresiz be?

— Bizge muny aıtýǵa bolmaıdy.

Ol 2013 jyldan beri organda, 2021 jyldan beri arnaıy jasaqta. Kıimdi jas kezinen kıgen. Qazir qatarda turyp, Joǵarǵy Bas Qolbasshydan orden kútip tur.

Batyrlar jáne olardyń esimderi

Joǵarǵy Bas Qolbasshy zalǵa kiredi. Ofıserler tik turady. Keıbireýleri múldem qozǵalmaıdy, keıbireýleri kıtelin únemi túzep, baıqatpaı isteýge tyrysady.

Prezıdent áskerı jáne bitimgershilik mısıalar, pogon ıelerin qoldaý jáne armıadaǵy reformalar týraly aıtady.

Referendým jáne jańa Konstıtýsıa týraly. Prezıdent Ákimshiliginiń jańa basshysy Roman Sklár muqıat tyńdaıdy.

Sodan keıin sóz esimderge aýysady.

Ǵazız Baıtasov, polısıa kapıtany, 2011 jyly Tarazda lańkesti ustaý kezinde qaza tapty. Qaıtys bolǵannan keıin «Halyq qaharmany» ataǵyna ıe boldy. Baıtasovtar otbasyn Toqaev 2019 jyly aralaǵan. Búgin ofıserdiń esimi İİM vedimistik medalimen atalatyny habarlandy.

Kenjebaı Mádenov 1945 jyly sáýirde vzvodqa qolbasshylyq etti, jaýynger dostarymen birge Berlın ratýshasynyń ústinen Jeńis Týyn tikti. Onyń erligi týraly marshal Jýkov aıtqan. Búgingi kúnge deıin onyń erligi laıyqty baǵasyn almaǵan. Búgin Prezıdenttiń jarlyǵymen oǵan qaıtys bolǵannan keıin «Halyq qaharmany» ataǵy berildi.

Erekshe aıyrym belgisi – altyn juldyz ben «Otan» ordenin Aqordada onyń uly, Mahambet Kenjebaıuly alady.

Ol qatarǵa qaıta oralady jáne jol boıy kózin kók qoraptan almaıdy.

Qadam, burylys, marapat

Ofıserler birinen soń biri Prezıdentke keledi. Eń baıqalatyny – bári derlik tolqıdy.

Úsh qadam alǵa, toqtaý. Burylys. Medal nemese pogon alady. Burylys. Úsh qadam artqa – qatarǵa. Jarty saǵat buryn tango oınap edi, eshkim bılemedi. Al endi – marsh, burylystar, toqtaýlar.

Tatána Dolbysheva Baýyrjan Momyshuly atyndaǵy «Aıbyn» ordeniniń II dárejesin jáne ádemi gúl shoǵyn aldy.

Al kúshtik qurylymdardyń basshylary árqaısysyn quttyqtap qol soǵady.

Uldar

Saltanattan keıin barlyǵy jalpy foto úshin bas zalǵa shyǵady. Siz olarmen birge shyǵasyz.

Al joǵarǵy qatardyń ortasynda, barlyq kúshtik qurylymdardyń basshylary turǵan jerde bir er adamdy baıqaısyz. Ol general emes, podpolkovnık.

— Bilesiz be, siz áýletti áskerı qyzmetshige uqsaısyz, nemese men qatelestim be?

— Siz qatelesken joqsyz. Ákem quqyq qorǵaý organdarynda, azamattyq qyzmette jumys istedi. Bala kezimnen jumysyna baratynmyn. Meniń pogon ıelerin kórý árqashan unaıtyn.

— Orden alǵanyńyz týraly aıtyp bere alasyz ba?

— Tolyq aıta almaımyn, keshirińiz.

— Bul qupıa ma?

— Qupıa emes, bul sál ǵana... Kishigirim operasıa. Adam ómirin qutqarý.

Vıtalıı Mıroshnıchenko bul operasıa úshin Baýyrjan Momyshuly atyndaǵy «Aıbyn» ordeniniń II dárejesin aldy.

— Qalaı bolǵanynda, bul meniń jerlesim. Biz bir oblystanbyz, Jambyl oblysy. Al «Halyq qaharmany» Ǵazız Baıtasov ta meniń jerlesim. Sondyqtan men Aqordada bolǵanyma óte qýanyshtymyn.

— Al laýazymyńyzdy bilýge bola ma?

— Ol da múmkin emes, keshirińiz. Sál qupıalaý.

— Operasıalarda jıi ómirge qaýip tóne me?

— Jıi emes. Biz mezgil-mezgil ustaýǵa shyǵamyz. Al qalaı bolatynyn eshkim bilmeıdi.

— Sol sátterde tolqısyz ba?

— Birinshi qadamdy basqan kezde, «alǵa» degen komanda – bári birden ketedi.

— Al búgin she?

— Búgin tolqynys buryn-sońdy bolmaǵandaı boldy. Munda operasıalardan góri qorqynyshtyraq. Onda biz jumys isteımiz. Al munda búkil respýblıka úshin úlken jaýapkershilik. Búkil el qaraıdy. Áriptester, qyzmetkerler, ata-analar ýaıymdaıdy.

— Marsh úshin be?

— Joq, qadamdar avtomatty túrde oryndalady. Prezıdenttiń kózine qaraý óte tolqynysty.

Tarazdyq podpolkovnıktiń uly bar, oǵan 17 jas, mektepte oqıdy.

— Ol meni maqtan tutady. Meniń jetistikterimdi, isterimdi kóredi.

— Prodlenıe hotıte?

— Bul onyń paryzy. Mindetti túrde. Eger ákesi umtylsa, áskerı qyzmettiń barlyq kedergileri men qıyndyqtaryn eńserse – oǵan ákesiniń izimen qyzmet etý mártebe bolady.

Erteń Baýyrjan Momyshuly atyndaǵy «Aıbyn» ordeni Jambyl oblysyna – onyń taǵy bir ulynyń keýdesine oralady.

Al Kenjebaı Mádenovtiń uly altyn juldyz ben ákesiniń ordenin úıine alyp ketedi.