InfoHub Logo

Qazaq tili men ádebıeti páni muǵaliminiń Threads jelisindegi jazbasy jurtshylyqty dúrliktirdi. Onyń aıtýynsha, 5-synyp oqýshylarynyń 70-80%-y qazaqsha saýatty oqyp-jaza almaıdy, mátindi túsinip, mazmundaı almaıdy. Bul jaǵdaı kóptegen pedagogterdi alańdatyp otyr.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Muǵalimderdiń aıtýynsha, oqýshylar qazaqsha sóılemeıdi, oılanbaıdy. Dıktant jazǵyzǵandaǵy qatelerdi kórip, jany aýyrǵan ustaz áriptesterine bul máseleniń aldyn alý úshin ne isteý kerektigin suraǵan. Jazbany talqylaǵan muǵalimderdiń basym kópshiligi ana tilinde saýatty jaza alatyn oqýshylardyń az ekenin rastady.

Saýattylyqty arttyrý joldary

Aǵylshyn tili muǵalimi Aıgerim Nurbekova qazaq tilinen saýatsyz jazatyn balalarǵa aǵylshyn tilin úıretý qıyn ekenin aıtady. Ol óziniń qosymsha sabaqtarynda aldymen qazaq tilinen saýat ashýǵa kóńil bólgenin jetkizdi. Biraq bul jumysty uzaq ýaqyt júrgizýge múmkindik bolmaǵan.

Basqa bir ata-ananyń aıtýynsha, ulynyń qazaq tili men ádebıeti muǵalimi 8 aı ishinde oqýshylardy qazaqshany jetik meńgerýge úıretken. Muǵalim ádebıetten shyǵarmalar berip, oqýshylardan túsingenderin jazdyryp, óz pikirlerin qosýdy talap etken. Oqymaǵandardy vıdeoǵa túsirip, ata-analar chatyna jiberip otyrǵan. Nátıjesinde, oqýshylardyń qazaqsha jazýy jaqsarǵan.

Muǵalimderdiń júktemesi

Alaıda, barlyq muǵalim oqýshylarmen sabaqtan tys jumys isteı bermeıdi. Sebebi olardyń júktemesi óte aýyr. Pánderin oqytýdan bólek, synyp jetekshiligi, saılaý jumystary, qoǵamdyq is-sharalar, ata-analarmen baılanys sıaqty qosymsha mindetterdi atqarýǵa májbúr. Depýtat Asqat Aımaǵambetov muǵalimderdi kásibı mindetine jatpaıtyn jumystardan bosatatyn zań jobasy qaralyp jatqanyn habarlady. Bul jobada muǵalimderdi WhatsApp-taǵy ata-analar suraqtaryna jaýap berýge nemese áleýmettik jelige kontent túsirýge májbúrleýge tyıym salý da qarastyrylǵan.

Degenmen, keıbir depýtattar, mysaly Erlan Saırov, muǵalimderdi qoǵamdyq jumystardan tolyq bosatýǵa qarsy. Onyń pikirinshe, muǵalim tek sabaq berip qana qoımaı, tárbıemen de aınalysýy kerek.

Oqýlyqtar men kontent máselesi

Saýatsyzdyqtyń taǵy bir sebebi – sapasyz oqýlyqtar. Mamandar qazirgi «Qazaq tili» oqýlyqtarynyń mazmunynda kemshilikter baryn aıtady. Burynǵy oqýlyqtardaǵy tıimdi ádisterdi qaıta engizý qajettigi de aıtylýda. Fonetıkadan bastap, morfologıa, sıntaksıs sıaqty negizderdi durys oqytpaǵandyqtan balalardyń tildi meńgerýi qıyndap otyr.

Sonymen qatar, balalar tutynatyn qazaqsha sapaly kontenttiń azdyǵy da másele týdyrady. YouTube sıaqty platformalarda kóbinese oryssha jáne aǵylshynsha kontent basym. Bul da balalardyń ana tilin jetik meńgerýine kedergi keltiredi.

Sarapshylardyń pikirinshe, bul máselede ustaz, ata-ana, qoǵam jáne bılik birdeı jaýapty. Balalardyń telefonǵa táýeldiligi men áleýmettik jelilerdiń yqpaly da saýatsyzdyqtyń órshýine sebep bolyp otyr. Mektepterde smartfon qoldanýǵa tyıym salý sıaqty sharalardyń tıimdiligi de aıtylýda.