Sońǵy jańartý

(Ózgertilgen ýaqyty 28 mınýt buryn)
Gaz na reforma: «aqyldy» eseptegishter men qos tarıfter qandaı ózgerister ákeledi?

Qazaqstanda gaz tutynýdy retteý men únemdeýge baǵyttalǵan jańa zań jobasy qabyldandy. Parlamenttiń birinshi oqylymynda maquldanǵan bul qujat gaz naryǵyndaǵy tarıfter men ınfraqurylymǵa qatysty mańyzdy ózgeristerdi engizedi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Tutyný normalary men qos tarıfter

Jańa zań jobasy boıynsha, gaz tutyný normalary klımattyq jaǵdaı men jylytý maýsymynyń uzaqtyǵyna baılanysty belgilenedi. Eger tutynýshy belgilengen normadan asyp ketse, oǵan elektr energıasy men sý sıaqty joǵary tarıf boıynsha tólemaqy esepteledi.

Sondaı-aq, zań jobasy abonentterdi turmystyq jáne ónerkásiptik dep ekige bóledi. Bul tarıf belgileý prosesine áser etedi.

«Aqyldy» eseptegishter engiziledi

Eski úlgidegi gaz eseptegishteriniń ornyna derekterdi qashyqtan bere alatyn «aqyldy» eseptegishter kezeń-kezeńimen aýystyrylady. Bul naqty esep júrgizýge, zańsyz qosylýlardy anyqtaýǵa jáne adam faktoryn azaıtýǵa múmkindik beredi. Eseptegishterdi aýystyrý shyǵyndaryn gazben qamtamasyz etetin kompanıalar kóteredi.

Deldaldarmen kúres

Gaz jetkizýshi kompanıalar magıstraldyq jelilerge tikeleı qosylýǵa mindetteledi. Bul deldaldardy jáne tasymaldaý úshin qosarly tarıfti joıýǵa baǵyttalǵan. Bul talaptar 2028 jyldyń 1 shildesine deıin oryndalýy tıis.

Sondaı-aq, búdjet qarajaty esebinen salynǵan gaz qubyrlaryn tikeleı ulttyq operatorǵa – QazaqGaz-ǵa berý rásimin jeńildetý usynylady. Bul prosesti bir jylǵa deıin qysqartady.

AGZS-ke jańa talaptar

Avtogaz quıý stansıalaryna (AGZS) qatysty túzetýler de qarastyrylǵan. Jańa AGZS-ter gaz qoımalaryn jer astyna ornalastyrýǵa mindetteledi. Al burynnan bar stansıalarǵa bul talapty oryndaý úshin 2031 jyldyń 1 qańtaryna deıin ýaqyt beriledi.

Jergilikti ákimdikter otyn jetkizý kólemi men suranysty eskere otyryp, aımaqtaǵy AGZS sanyna qatysty retteý quqyǵyna ıe bolady.

Budan bólek, kólikti jáne turmystyq balondardy arnaıy jabdyqtalǵan oryndardan tys jerde toltyrýǵa tyıym salynady.

Nege reformalar qajet?

Depýtattardyń málimetinshe, ishki gaz tutyný jylyna 21,6 mlrd tekshe metrge jetken. Al aldaǵy jyldary gaz tapshylyǵy kútilýde. Bılik ókilderi únemdi tutynýǵa kóshpeıinshe jáne sala modernızasıalanbaıynsha, energetıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý qıyn bolatynyn aıtady.

Zań jobasy gaz jáne gazben jabdyqtaý, tabıǵı monopolıalar, memlekettik múlik jáne memlekettik satyp alý týraly zańdarǵa da ózgerister engizedi.

Qujat ári qaraı qaraý úshin jiberildi.

Jańalyqtar

Jarnama