InfoHub Logo

Elimizdiń ýran óndirýdegi basty kompanıasy «Qazatompromnyń» eki mańyzdy kenishi aldaǵy alty jylda tolyq ıgerilip bitedi. Bul jańalyq kompanıanyń 2025 jylǵy qarjylyq esebi boıynsha ınvestorlarmen jáne sarapshylarmen ótkizgen kezdesýinde jarıalandy. Aqdala kenishi bıyl naýryz aıynda kelisimshart merzimi aıaqtalsa, Zarechnoe kenishi 2029 jylǵa deıin jumys isteıdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Kenishterdiń jaǵdaıy

Aqdala kenishi boıynsha áli 1,7 myń tonna ýran qory qalǵan. Kompanıa bul kenishtiń jumysyn qosymsha barlaý arqyly taǵy úsh jylǵa uzartýdy josparlap otyr. Eger jaqyn mańnan jańa ken oryndary tabylsa, onda olardy ıgerý bastalady. Zarechnoe kenishiniń merzimi 2029 jyly aıaqtalǵanymen, kompetentti tulǵanyń esebi boıynsha, 2032 jylǵa deıin jumys isteýge múmkindik bar. Alaıda, kenishtiń jumysy aıaqtalǵan saıyn óndiris kólemi azaıady. «Qazatomprom» bas dırektory Meırjan Iýsýpovtiń aıtýynsha, kompanıa barlaý jumystaryn belsendi júrgizip, jaqyn mańnan jańa qorlar tabýǵa tyrysady.

Aqdala kenishi Túrkistan oblysy Sozaq aýdanynda ornalasqan. Bul kenishti «Rosatom» (70%) jáne «Qazatomprom» (30%) birlesip ıgerip kelgen «Ońtústik taý-hımıa kompanıasy» (OTHK) arqyly basqaryldy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly kodeksine sáıkes, 2026 jyldyń 28 qańtarynda Aqdala kenishi boıynsha barlaý jáne óndirý kelisimshartynyń kúshi joıylyp, ýchaske jańa kelisimshart rásimdelgenshe senimgerlik basqarýǵa berildi.

Jańartylǵan zańnamaǵa sáıkes, «Qazatomprom» Aqdala kenishi boıynsha jańa kelisimshartta 90%-ǵa deıin úles ala alady. Kompanıanyń 2025 jylǵy qarjylyq esebinde aıtylǵandaı, kelisimshart aıaqtalǵan kezde kenishte shamamen 1,5 myń tonna ýran qory qalady dep boljanýda. Bul qordy ıgerý 2030 jylǵa deıin jalǵasýy múmkin. Óndiristik áleýetti saqtap, jumystyń úzdiksizdigin qamtamasyz etý úshin kompanıa jańa kelisimshart alý múmkindigin qarastyrýda.

Zarechnoe kenishi Túrkistan oblysy Otyrar aýdanynda ornalasqan. 2024 jyldyń sońyndaǵy málimet boıynsha, bul kenishtiń qory 2,5 myń tonna, al resýrstary 3,2 myń tonnany quraıdy. Bul kenishti «Qazatomprom» qytaılyq seriktesterimen teń úleste ıgerýde.

Óndiris shyǵyndarynyń ósýi

«Qazatomprom» ókilderi ýran óndirýdiń aqshalaı ózindik qunynyń (S1) ósýi múmkin ekenin de rastady. Bul jaǵdaı sońǵy eki jylda qarqyn alǵan jer qoınaýyn paıdalaný salyǵynyń (JQPS) ósýine baılanysty. JQPS kompanıanyń qarjylyq kórsetkishterinde 40%-ǵa deıin úles alýy múmkin. 2025 jyly bul kórsetkish 36%, al 2024 jyly 30% bolǵan.

Sonymen qatar, ýrandy jer astyndaǵy uńǵymalyq shaımalaý ádisimen óndirýde qoldanylatyn kúkirt qyshqylynyń qymbattaýy da shyǵyndardy arttyrýy yqtımal. Kompanıa bul hımıalyq reagenttiń jetkizilimi boıynsha Reseıge ishinara táýeldi. Degenmen, ımportty almastyrý prosesi júrip jatyr. Mysaly, ótken jyldyń sońynda qazaqstandyq «Evrohım» bólimshesi jylyna 800 myń tonna kúkirt qyshqylyn óndiretin zaýyt iske qosyldy. 2027 jyly Túrkistan oblysynda dál osyndaı qýattylyqtaǵy kúkirt qyshqyly zaýytynyń iske qosylýy kútilýde.

«Qazatompromnyń» bas ekonomıka jáne qarjy dırektory Marat Tólebaevtyń aıtýynsha, 2026 jylǵa arnalǵan óndiris ózindik quny (S1) bir fýnt ýranǵa 23,5-25 AQSH dollary aralyǵynda bolady dep boljanýda. Bul 2025 jylǵy 18,06 dollardan aıtarlyqtaı joǵary. Bul ósim JQPS-tyń artýymen jáne kúkirt qyshqylyna ketken shyǵyndarmen baılanysty.

Kompanıa sondaı-aq ýrandy konversıalaý jáne baıytý tehnologıalaryn ıgerý boıynsha jumystardy jalǵastyryp jatqanyn habarlady. Strategıa jáne halyqaralyq damý jónindegi bas dırektor Dastan Kósherbaevtyń aıtýynsha, konversıalaý boıynsha jaqyn arada jańalyqtar bolýy múmkin, al baıytý máselesi kúrdelirek jáne ony sheshýge ýaqyt ketedi.