InfoHub Logo

الماتىداعى اەروپورت كولى، ياعني كىشى توعانى، تابيعاتتىڭ تامىلجىعان كورىنىسى مەن سيرەك كەزدەسەتىن قۇستار مەكەندەيتىن مەكەنگە اينالعان. الايدا، قالا اكىمدىگىنىڭ بۇل جەردى اباتتاندىرۋ جانە تازالاۋ جوسپارلارى تابيعات جاناشىرلارىنىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋدىرۋدا.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

تابيعاتتىڭ تاماشا مەكەنى

1963 جىلى جاساندى تۇردە پايدا بولعان اەروپورت كولى بۇگىندە 60-تان استام قۇس تۇرىنە، ءتۇرلى بالىقتار مەن جانۋارلارعا مەكەن بولىپ وتىر. اسىرەسە، قالا ىشىندە سيرەك كەزدەسەتىن بۇركىت، قاز، ۇيرەك سياقتى قۇستاردى كورۋگە بولادى. كولدىڭ تەرەڭدىگى شامامەن سەگىز مەتر، ال سۋىنىڭ كولەمى 1 250 000 تەكشە مەترگە جەتەدى. تاۋدان اعاتىن كىشى الماتى وزەنى سۋىمەن تولىعاتىن بۇل كولدىڭ جاعالاۋى قامىسقا ورانعان، بۇل تابيعي تىرشىلىككە قولايلى جاعداي تۋدىرادى.

اكىمدىكتىڭ جوسپارلارى مەن قوعامنىڭ الاڭداۋشىلىعى

2023 جىلى الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى كول ءتۇبىن مەحانيكالىق جولمەن تازارتۋدى جوسپارلاعان بولاتىن. الايدا، سۋدى اعىزۋ مۇمكىن بولماي، جۇمىستار كەيىنگە شەگەرىلدى. بيىل ءساۋىر ايىندا اكىمدىك كولدى اباتتاندىرۋ جۇمىستارىن قايتا باستاۋعا نيەتتى. جوسپاردا جاياۋ جۇرگىنشىلەر ايماقتارىن، جاڭا كوپىرلەر، ورتالىقتاعى سۋبۇرقاق، دەمالىس ورىندارى مەن كافەلەر سالۋ قاراستىرىلعان. بۇل جاڭالىق الەۋمەتتىك جەلىلەردە قىزۋ تالقىعا ءتۇستى. كەيبىر تۇرعىندار تابيعاتتىڭ بۇزىلۋىنان، جانۋارلاردىڭ قونىس اۋدارۋىنان قورقاتىنىن بىلدىرسە، ەندى بىرەۋلەرى جاقسارتىلعان ينفراقۇرىلىمدى قولدايتىنىن ايتتى.

ەكولوگتاردىڭ ۇسىنىسى

ەكولوگتار كولدى مەحانيكالىق تازارتۋدىڭ ورنىنا، تابيعي ادىستەردى قولدانۋدى ۇسىنادى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، كولدى كەپتىرىپ، ءتۇبىن تازالاۋ بالىقتار مەن سۋ وسىمدىكتەرىنىڭ ولىمىنە اكەلۋى مۇمكىن. بۇعان دەيىن قاراسۋ كولىندە وسىنداي جاعداي بولعان، ونى قالپىنا كەلتىرۋگە ەكى جىلدان استام ۋاقىت كەتكەن. ماماندار كولدى تازالاۋ ءۇشىن سۋ اعىزۋدىڭ قاجەتى جوق، تەك قوقىستاردى ارنايى شۇڭقىرلارمەن جيناپ الۋ جەتكىلىكتى دەپ ەسەپتەيدى.

تابيعاتتىڭ بايلىعى مەن بالىقشىلار

كولدىڭ جاعالاۋىندا برۋسچاتكالار، ورىندىقتار مەن جارىقتاندىرۋ جۇيەلەرى بار. جاعالاۋداعى جولدار جەرگىلىكتى بالىقشىلارعا ارنالعان سياقتى. ولاردىڭ اراسىندا ەرەسەكتەر دە، بالالار دا كوپ. ەۆگەنيي ەسىمدى بالىقشىنىڭ ايتۋىنشا، كولدە تابان بالىق، توبىلعى سياقتى بالىقتار كەزدەسەدى. ول سونداي-اق، كولدىڭ اۋاسىنىڭ تازالىعى مەن جاسىل جەلەكتىڭ مولدىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

سيرەك كەزدەسەتىن قۇستار

اەروپورت كولى – قۇستاردىڭ مەكەنى. مۇندا كادىمگى باقالتاق، قۇتان، ۇيرەك، قىرعاۋىل سياقتى قۇستارمەن قاتار، سيرەك كەزدەسەتىن تۇرلەرى دە بار. فوتوگراف اندرەي وسوكيننىڭ ايتۋىنشا، كولدە جىل قۇستارى مەن سيرەك كەزدەسەتىن القىزىل رەڭدى، كوكشىل رەڭدى كىشكەنتاي قۇستاردى دا كەزدەستىرۋگە بولادى. زوولوگتاردىڭ باعالاۋى بويىنشا، كول كەم دەگەندە 60 ءتۇرلى قۇستىڭ مەكەن ەتۋىنە جاعداي جاسايدى. بۇل – قالا جاعدايىنداعى ەرەكشەلىك.

قالالىق كولدەردى ساقتاۋ

ۋربانيست الەسيا نۋگايەۆانىڭ ايتۋىنشا، قالالىق سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ كۇردەلى ماسەلە. ول ءۇشىن قالا اكىمدىكتەرىنىڭ سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ بويىنشا قۇزىرەتى جەتكىلىكسىز. ماماننىڭ پىكىرىنشە، بۇل جۇمىستارعا قوعامدىق ۇيىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋى ماڭىزدى. ول ءۇشىن ارنايى ساراپشىلار توبىن قۇرىپ، اكىمدىكپەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ قاجەت. بۇل ءتاسىل الەمدىك تاجىريبەدە كەڭىنەن قولدانىلادى.

قازىرگى تاڭدا قازاقستانداعى سۋ تاپشىلىعى وزەكتى ماسەلەگە اينالىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى، ساراپشىلار قالالىق كولدەردى قوسا العاندا، بارلىق سۋ قويمالارىن ۇنەمدەپ پايدالانۋدى جانە قورعاۋدى ەسكەرتەدى.