سوڭعى جاڭارتۋ

(وزگەرتىلگەن ۋاقىتى 1 ساعات بۇرىن)
جاڭا شاحمات ماۋسىمى اشىلدى: تۇركىستاندا جاس دارىندار اراسىندا قازاقستان چەمپيوناتى-2026 وتۋدە

20 قاڭتاردا تۇركىستاندا 18 جاسقا دەيىنگى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا 2026 جىلعى قازاقستان شاحمات چەمپيوناتى باستالدى. كلاسسيكا، راپيد جانە بليس فورماتتارىنداعى ون كۇندىك تارتىس ەلدىڭ جاڭا چەمپيوندارىن انىقتاپ، ماڭىزدى الەمدىك جارىستارعا قاتىساتىن ۇلتتىق قۇرامالاردىڭ نەگىزىن قالىپتاستىرادى.

 

«2026 جىلى تۇركىستان شاحمات بويىنشا نازاردىڭ ناعىز تارتىلىس ورتالىعىنا اينالۋدا. جاقىن ارادا مۇندا تۇركى حالىقتارىنىڭ شاحمات قاۋىمداستىعىنىڭ شتاب-پاتەرى ورنالاسادى، ال ءدال ءقازىر بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ءۇشىن ماۋسىمداعى العاشقى ءارى، بالكىم، ەڭ ماڭىزدى چەمپيونات ءوتىپ جاتىر. بۇل نەگىزگى ۇلتتىق ىرىكتەۋ. ءدال وسى جەردە قاي جاس دارىن ۇلتتىق قۇراماعا ەنىپ، جىلدىڭ ەڭ ءىرى الەمدىك تۋرنيرلەرىندە قازاقستان اتىنان ونەر كورسەتەتىنى شەشىلەدى. جارىس وتە تارتىستى وتپەك، سوندىقتان ونى تاماشالاۋ دا ەرەكشە قىزىقتى. فەدەراسيا ءۇشىن بۇل ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى قويعان اۋقىمدى مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋعا دايىندىقتىڭ تاعى ءبىر سىناعى. 2025 جىل قازاقستانعا رەكوردتىق مەدالدار سانىن اكەلدى. الايدا شاحماتتاعى باسەكە كۇشەيىپ كەلەدى، ەندى ءبىز ءۇشىن تەك جەڭۋ عانا ەمەس، سوڭعى جىلدارى قول جەتكىزگەن كوشباسشىلىقتى ساقتاپ قالۋ ماڭىزدى»، دەدى قازاقستان شاحمات فەدەراسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر تۋرلوۆ.

 

تۋرنيرگە 1052 جاس شاحماتشى قاتىسۋدا. جارىستار ۇلدار مەن قىزدار اراسىندا بولەك وتكىزىلەدى. جوعارى جاس ساناتتارىندا ونەر كورسەتۋگە رۇقسات ەتىلەدى. جاس ەرەكشەلىك توپتارى تۋعان جىلدارىنا قاراي انىقتالادى:

6 جاسقا دەيىن (U6) - 2020 جىلى جانە ودان كەيىن تۋعاندار؛

8 جاسقا دەيىن (U8) - 2018 جىلى جانە ودان كەيىن تۋعاندار؛

10 جاسقا دەيىن (U10) - 2016 جىلى جانە ودان كەيىن تۋعاندار؛

12 جاسقا دەيىن (U12) - 2014 جىلى جانە ودان كەيىن تۋعاندار؛

14 جاسقا دەيىن (U14) - 2012 جىلى جانە ودان كەيىن تۋعاندار؛

16 جاسقا دەيىن (U16) - 2010 جىلى جانە ودان كەيىن تۋعاندار؛

18 جاسقا دەيىن (U18) - 2008 جىلى جانە ودان كەيىن تۋعاندار.

 

بارلىق چەمپيوناتتار شۆەيساريالىق جۇيە بويىنشا 9 تۋردان وتكىزىلەدى:

20–27 قاڭتار كلاسسيكا 90+30 (پارتياعا 90 مينۋت، ءبىرىنشى جۇرىستەن باستاپ ءار ءجۇرىسكە 30 سەكۋند قوسىلادى)، 24 قاڭتار دەمالىس كۇنى؛

28–29 قاڭتار راپيد 15+10؛

30 قاڭتار بليس 3+2.

 

جارىس جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرى مەدال، ديپلوم جانە اقشالاي سىياقىلارمەن ماراپاتتالادى. جالپى جۇلدە قورى – 15 ملن 120 مىڭ تەڭگە. ءار جاس ساناتى بويىنشا 1 ملن تەڭگە كولەمىندەگى جۇلدە قورى تومەندەگىدەي بولىنەدى (بارلىق سوما – تەڭگەمەن):

 

كلاسسيكا

راپيد

بليس

1-ورىن

250 000

100 000

100 000

2-ورىن

150 000

80 000

80 000

3-ورىن

100 000

70 000

70 000

 

2025 جىلى قازاقستاندىق يۋنيورلار مەن مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى الەم، ازيا جانە باتىس ازيا چەمپيوناتتارىندا 122 مەدال جەڭىپ الدى (52 التىن، 32 كۇمىس جانە 38 قولا). سوندىقتان دا وتكەن جىلعىداي جاس ساناتتارىنىڭ باسىم بولىگىندە وسى تۋرنيرلەردىڭ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرى ءوزارا ب ا ق سىناسۋى دا زاڭدى دۇنيە. بۇل جارىستارداعى باسەكەنى ەرەكشە تارتىستى، ال جەڭىستى ايرىقشا ماڭىزدى ەتەدى.

 

كوپتەگەن سپورتشىلار، ءتىپتى ەڭ جاس دەگەندەرىنىڭ ءوزى، ءقازىردىڭ وزىندە ەرەسەكتەر قۇراماسىنىڭ قاتارىنا ەنگەن نەمەسە سول قۇرامانىڭ سەنىمدى تۇردە قاعىپ تۇر. سوندىقتان تۇركىستاندا كلاسسيكادا ءبىر توپ ەڭ مىقتى شاحماتشى ونەر كورسەتپەيدى. ولاردىڭ قاتارىندا: قازاقستاننىڭ ەرەسەكتەر اراسىنداعى 2025 جىلعى بليس چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپازى  11 جاستاعى WFM الاننا بەرءىك قىزى (2180)، 22 قاڭتاردا 13 جاسقا تولاتىن 2023 جىلعى (O10) جانە 2025 جىلعى (O12) الەم چەمپيونى FM دانيس قۋاندىق ۇلى (2387)، 13 جاستاعى 2024 جىلعى (O12) جانە 2025 جىلعى (O14) الەم چەمپيونى IM مارك سميرنوۆ (2425)، 15 جاستاعىلار ءۇشتىگى — 2025 جىلعى الەم چەمپيونى (O16) GM ەدگار مامەدوۆ (2478)، 2025 جىلعى الەم ۆيسە-چەمپيونى (O16) IM ساۋات نۇرعالييەۆ (2423) جانە قازاقستاننىڭ ەرەسەكتەر اراسىنداعى 2025 جىلعى چەمپيونى WIM ەلناز قالياحمەت (2330)، 16 جاستاعى WIM زارينا نۇرعالييەۆا (2286)، سونداي-اق 17 جاستاعى IM الديار اڭسات (2470)، IM دانيال ساپەنوۆ (2465)، IM ەرعالي سۇلەيمەن (2408) جانە FM ميراس اسىلوۆ (2405) بار. دەگەنمەن ولاردىڭ كەيبىرى، مىسالى، دانيس، مارك جانە ساۋات راپيد پەن بليستە وينايدى…

 

 

6 جاسقا دەيىن (U6)

حالىقارالىق دەڭگەيدە بۇل سانات جارىستاردا قاراستىرىلماعان. بۇل رەيتينگسىز التى جاستاعى ەڭ دارىندى بالالاردىڭ جاس جاعىنان ۇلكەندەرمەن باسەكەلەسۋىنە ەش كەدەرگى كەلتىرمەيدى.

 

8 جاسقا دەيىن (U8)

قىزدار اراسىندا رەيتينگتىك فاۆوريتتەر – نارمينا اسىلبەك قىزى (كلاسسيكاداعى رەيتينگى – 1541) مەن ءامينا مۇقانوۆا (1527)، ال ۇلدار اراسىندا – 025 جىلعى مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى الەم چەمپيونى (O7) ابدۋل-مءالءىك قايرات (1649). الايدا فاۆوريت مارتەبەسى ۇنەمى تابىسقا جەتۋگە كەپىلدىك بەرمەيدى، ونى ءار پارتيادا دالەلدەۋ قاجەت.

 

10 جاسقا دەيىن (U10)

21 قاڭتاردا اليشا بيسالييەۆا (1719) 9 جاسقا تولادى. ول – 2025 جىلعى ءابسوليۋتتى الەم چەمپيونى: كلاسسيكا، راپيد جانە بليس بويىنشا الەم چەمپيونى (G8)، كلاسسيكادان مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى الەم چەمپيونى (G9)، سونداي-اق الەم كۋبوگىنىڭ جەڭىمپازى (G8). الايدا جاڭا ساناتتا ونىڭ بايىپتى قارسىلاستارى بار، مىسالى، ماريام تاۋباسار (1692)، ايارۋ نۇربول (1644)، اماليا ەدرەشeۆا (1618) جانە ازاليا بالاقانوۆا (1604). ۇلدار اراسىندا ءبىر ءفاۆوريتتى ءبولىپ كورسەتۋ ءتىپتى قيىن: CM ريزات ۇلان (2085)، ازيا چەمپيوناتى-2025ء-تىڭ قولا جۇلدەگەرى (O10)، نۇرمۇحامەد ەلەمەس (2031)، نۇرالي نۇرشين (2028) جانە مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى الەم چەمپيوناتى-2025ء-تىڭ چەمپيونى مەن ۆيسە-چەمپيونى (O9) نۇريسلام سۇلتانحان (1983). وسى فوننىڭ وزىندە 2025 جىلعى الەم چەمپيونى (O8) ءادينۇر ادىلبەك (1928) تە كوزگە تۇسە قويمايدى.

 

12 جاسقا دەيىن (U12)

قىزدار اراسىندا ايقىن رەيتينگتىك فاۆوريت بار – WCM جانسايا شولپانبەك (2058)، سونداي-اق ازيا چەمپيونى-2025 (G10) ميلانا فيليپپوۆا (1929). الايدا WCM ءاديا مامەش (1739)، بوتاگءوز جىلقوجا (1720)، ماليكا زيادين (1658)، سىمبات جەتپىس (1657) نەمەسە قازاقستاننىڭ بالالار كۋبوگى-2025 ءفيناليسى نۇرسايا جۇمابەك (1613) ۇلدار اراسىندا باسەكە دە ءدال سولاي: مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى الەم چەمپيونى-2025 (O11) FM ءالىمجان جاۋىنباي (2090)، CM نۇرالي بولاشاقوۆ (2085)، راۋان باقىت (2049)، رامازان تولەگەن (2037)، قازاقستان چەمپيونى-2025 (O10) اليحان نازاربەك (1978)، CM ارلان مءىرجانوۆ (1955) جانە 2025 جىلعى راپيد پەن بليستەن الەم چەمپيونى (O10) CM ءامىرجان ءانەتوۆ (1939).

 

14 جاسقا دەيىن (U14)

قاتىسۋشى قىزداردىڭ قۇرامى مىقتى: داليا دياس قىزى (1884)، مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى الەم ۆيسە-چەمپيونى (G13) WFM حانزادا امانجول (1874)، اقنۇر ماماقوۆا (1870اقەركە مولداعالي (1833)، سونداي-اق قازاقستاننىڭ بالالار كۋبوگى-2025 سەنساسيالىق جەڭىمپازى مەدينا جاكەنوۆا (1629) جانە وسى ءتۋرنيردىڭ قولا جۇلدەگەرى ءبيبىسارا ەرجان (1745). ۇلدار اراسىندا چەمپيوندىق ءۇشىن كۇرەستى ءوز اتاعىن قورعاپ جۇرگەن CM ءالءىشەر ءابدءىساتتار (2175)، مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ازيا چەمپيوناتى-2025ء-تىڭ قولا جۇلدەگەرى (O13) جانە قازاقستاننىڭ بالالار كۋبوگى-2025 جەڭىمپازى CM الديار جاراس (2122)، CM سۇلەيمان احمەت (2047) باستايتىنى انىق، ءارى تاعى تالايلارى بار.

 

16 جاسقا دەيىن (U16)

وتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىنىڭ سوڭى مەن شىلدەسىندە بۇعان دەيىن ميننۋللينا تەگىمەن ونەر كورسەتكەن ادريانا سەرمۇحامەدوۆا يسپانياداعى ءۇش ءتۋرنيردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا رەيتينگىن بىردەن 294 پۋنكتكە 1877-دەن 2161-گە دەيىن كوتەرىپ، وعان قوسا WFM اتاعىن دا يەلەندى. ءقازىر 2123 رەيتينگپەن ول ماليكا جاپپاربەكوۆا (2023)، ءاسيا اسىلحان (2014)، ايلين زارقىم (1894) جانە WFM ديانا تىنىشتىق (1852) سىندى اتاقتى ويىنشىلار ءۇشىن تاماشا قارسىلاسقا اينالىپ وتىر. ۇلدار اراسىندا دا ءدال سونداي مىقتى باسەكە كۇتىلەدى: قازاقستاننىڭ بالالار كۋبوگىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى (2023، 2024) جانە 2025 جىلعى ءفيناليسى FM اقىلجان مەيءىرحان ۇلى (2319)، FM نازار تالعاتوۆ (2299)، FM الديار جاۋىنباي (2282). بۇل ءتىزىمدى ءارى قاراي دا جالعاستىرا بەرۋگە بولادى…

 

18 جاسقا دەيىن (U18)

وتكەن جىلعى چەمپيون WFM جءانيا ناۋانوۆا (1911) ءوز اتاعىن 14 جاستاعى WFM ماريا حولياۆكو (2165) مەن WFM ايارۋ التىنبەك (2151)، 16 جاستاعى WCM ياسمينا الەمانوۆا (2036) جانە WFM نۇرسۇلۋ ورازالينا (1942) تاراپىنان بولاتىن شابۋىلداردان قورعايدى. ۇلدار اراسىندا جۇلدەلى ورىندارعا باستى ۇمىتكەرلەر قاتارىن FM ءارتوم بوگدانوۆ (2402)، FM يمانعالي اقىلباي (2362)، FM الان پەتۋحوۆ (2322)، FM ەرنۇر امانگەلدى (2288)، FM اسمان بايانتاس (2244)، FM ينايات بولات (2288)، قايىر بەرىستەنوۆ (2227)، CM اليحان داۋلەت (2203) جانە FM سۇلتانبەيبارىس دۋمان ۇلى (2192) قۇرايدى.

 

كلاسسيكالىق شاحمات بويىنشا چەمپيوندار قازاقستان اتىنان الەم كۋبوگىندا (FIDE World Cup Under 8–12 2026، 15–28 ماۋسىم، باتۋمي، گرۋزيا) جانە 8–12 جاستاعىلار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتتارىندا (FIDE World Cadets Chess Championship 2026، 10–17 قاراشا، باتۋمي، گرۋزيا)، سونداي-اق 14–18 جاستاعىلار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا (FIDE World Youth Chess Championships 2026، 14–27 ماۋسىم، مونتەسيلۆانو، يتاليا) ونەر كورسەتەدى، ال ۆيسە-چەمپيوندار ازيا چەمپيوناتىنا (Asian Youth Chess Championship 2026) قاتىسادى. 2025 جىلعى جۇلدەگەر رەتىندە اتالعان تۋرنيرلەرگە جەكە قاتىسۋ قۇقىعىنا يە ويىنشىلار جولداما ءۇشىن باسەكەگە تۇسپەيدى. باسقا جۇلدەلى ورىنداردى يەلەنگەن ويىنشىلار 7–17 جاستاعىلار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتى (FIDE World U7–U17 Championships 2026، 25 قازان – 5 قاراشا، فور-دۋ-يگۋاسۋ، برازيليا)، باتىس ازيا چەمپيوناتى (Western Asia Youth & Juniors Chess Championship 2026) جانە مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى ازيا چەمپيوناتى (Asian Schools Chess Championship 2026) سياقتى حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسۋ قۇقىعىنا يە بولادى.

جاڭالىقتار

جارناما