Tengrinews.kz / بولات ايتمولدا
«جۇرەك جىلۋى»: الماتىنىڭ قاق ورتاسىنداعى تازالىق ساقشىلارىنىڭ جۇمىسى
الماتىنىڭ ەڭ ورتالىق اۋداندارىن تازالىقتا ۇستايتىن جانداردىڭ جۇمىسى قالاي وتەتىنىن بىلەسىز بە؟ ولار اۋا رايىنا قاراماستان، تاڭ اتا الماي جۇمىسقا شىعادى. ءبىز ولاردىڭ كۇندەلىكتى تىنىس-تىرشىلىگى مەن كەزدەسەتىن قيىندىقتارىن بىلۋگە تىرىستىق.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
الماتىنىڭ «التىن كۆادراتىنداعى» ەكى ايەل
ءبىزدىڭ كەيىپكەرلەرىمىز – الماتىنىڭ «التىن كۆادراتى» سانالاتىن اۋماقتى تازالايتىن 56 جاستاعى اسەمحان مەن 48 جاستاعى جارقىنگۇل. ولارمەن ەكى رەت كەزدەستىك: جەلتوقساندا العاشقى قار تۇسەر الدىندا جانە ناۋرىزدا، ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا.
وسى ۋاقىت ىشىندە ولار قالا كوشەلەرىن كۇندەلىكتى تازالاۋ جۇمىسىنىڭ قالاي وتەتىنىن جانە ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى قالالارىنىڭ بىرىندەگى جۇمىستىڭ قىر-سىرىن بايانداپ بەردى.
ەكى ساعاتتىق جول
ەكى ايەلدىڭ دە تاڭدارى ۇزاق جولدان باستالادى. اسەمحان شەلەك اۋىلىنان، ال جارقىنگۇل الماتى وبلىسىنداعى اششىبۇلاق اۋىلىنان كەلەدى. جۇمىستى ۋاقىتىلى باستاۋ ءۇشىن ولار ءالى كۇن قاراڭعىدا تۇرۋعا ءماجبۇر.
«ءبىزدى ارنايى اۆتوبۋس الىپ كەلەدى. جولعا شامامەن ەكى ساعات كەتەدى. تاڭعى ساعات 5-تە تۇرىپ، 5:00-دە جولعا شىعامىز. 7:30-دا جۇمىس ورنىنا جەتىپ، 7:50-دە ۋچاسكەگە شىعامىز»، – دەيدى اسەمحان.
ولاردىڭ جۇمىس ىستەيتىن ايماعى – الماتىنىڭ ورتالىعى، ادامدار مەن تۋريستەر اعىنى ۇزىلمەيتىن قالانىڭ بەلسەندى بولىگى. ۋچاسكەگە قابانباي باتىر كوشەسىنەن پانفيلوۆ كوشەسىنە دەيىنگى، سونداي-اق نازاربايەۆتان سەيفۋللينگە دەيىنگى اۋماق كىرەدى.
ءبىر كۇننىڭ جۇمىسى
مۇنداعى جۇمىس كۇنى مينۋت سايىن جوسپارلانعان: تاڭعى ساعات 7:50-دە تازالىقشىلارمەن بىرگە ارنايى تەحنيكا ۋچاسكەگە شىعادى.
قىستا كوشەلەرگە تۇز سەبەتىن شاعىن ارنايى كولىكتەر مەن قار مەن مۇزدى تازالايتىن تراكتورلار جۇمىس ىستەيدى. ولاردان كەيىن تازالىقشىلار شىعادى: كۇزدە ولار جاپىراقتاردى، قىستا تەحنيكا جۇرمەيتىن جەرلەردەگى قار مەن مۇزدى تازالايدى. سونىمەن قاتار، ولار قوقىس جاشىكتەرىنىڭ تازالىعىن قاداعالاپ، قوقىس جينايدى.
«تۇسكى اسقا بىزدە ءبىر جارىم ساعات بەرىلەدى – 12:30-دان 14:00-گە دەيىن. بۇل ۋاقىتتا ءبىز ارنايى بولمەگە كىرىپ، جىلىنىپ، شاي ءىشىپ، ءسال دەمالامىز»، – دەيدى اسەمحان.
كۇندىزگى اۋىسىمدا مۇندا شامامەن 30 ادام جۇمىس ىستەيدى، ال ساعات 17:00-دە ولار ۋچاسكەنى كەلەسى بريگاداعا تاپسىرادى. ساعات 20:00-گە دەيىن تاعى ءۇش-تورت ادام كەزەكشىلىكتە بولادى – ولار قوقىس جاشىكتەرىنىڭ تازالىعىن باقىلاپ، ءتارتىپتى ساقتايدى. 20:00-دەن 8:00-گە دەيىن تۇندەگى اۋىسىم جۇمىس ىستەيدى – بۇل شامامەن ون قىزمەتكەر.
«ءبىزدىڭ ارباتىمىز تازا بولۋى كەرەك – بۇل تۋريستەر مەن جاستاردىڭ تارتىلىس نۇكتەسى. ءبىز اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيمىز: كۇندىز، كەشكە جانە تۇندە. كەيدە تۇندەگى اۋىسىمعا دا شىعامىز، اسىرەسە مەرەكە كۇندەرى نەمەسە قالانى قار باسىپ قالعاندا»، – دەيدى اسەمحان.
الماتىداعى تازالىقشىلار قانشا تابىس تابادى؟
تازالىقشىلار قولىنا شامامەن 280-300 مىڭ تەڭگە الادى.
جارقىنگۇل 2024 جىلى جالاقىنىڭ شامامەن 200 مىڭ تەڭگە بولعانىن، ال قازىرگى كورسەتكىشكە تەك 2025 جىلى كوتەرىلگەنىن ناقتىلايدى. ءبىراق ونىڭ ايتۋىنشا، ۇلكەن قالادا ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن بۇل ءالى دە جەتكىلىكسىز.
«الماتى – ۇلكەن قالا، شىعىندار كوپ، اركىمنىڭ ءوز نەسيەسى بار. ارينە، قوسسا دەيمىز»، – دەيدى ول.
تازالىقشى جۇمىسىنداعى ەڭ قيىنى نەدە؟
ەكى ايەل دە ءوز جۇمىستارىنداعى ەڭ اۋىرى – بۇل اۋا رايىنىڭ كۇرت وزگەرۋى كەزىندە ەرەكشە سەزىلەتىن فيزيكالىق جۇكتەمە دەيدى. جەلتوقساندا اسەمحان قىستىڭ ءالى ءوزىنىڭ مىنەزىن كورسەتپەگەنىن ايتقان ەدى، ءبىراق ناۋرىزعا دەيىن جاعداي وزگەردى.
«قاڭتار مەن اقپان قالىپتى ءوتتى، ءبىراق ناۋرىزدا ءبىزدى كۇتپەگەن جەردەن ءۇش رەت قاتتى قار جاۋدى – بۇل ءبىزدى جوسپاردان ءسال شىعاردى. قار وتە كوپ بولدى. باسشىلىق اۋا رايى بولجامىن قاداعالاپ، الدىن الا ەسكەرتەدى، سوندىقتان ءبىز قۇرالداردى، ارنايى كيىمدەردى دايىنداپ، ۋچاسكەگە شىعامىز»، – دەيدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا، وتكەن قىستى وتكەرۋ قيىنىراق بولعان – ول سۋىق ءارى قارلى ەدى. جارقىنگۇل بولسا، ونىڭ ايتۋىنشا، ەڭ باستى قيىندىق – مۇزدى شابۋ.
«تەحنيكا جەتە المايتىن جەرلەردە ءبىز قولمەن جۇمىس ىستەيمىز: مۇزدى لەدورۋبپەن جانە كۇرەكپەن ۇرىپ، كەسەكتەردى ارتامىز. ەگەر قار ەكى-ۇش كۇن قاتارىنان جاۋسا، ءبىز كەيدە ءبارىن ۇلگەرە المايمىز، ءبىراق تىرىسامىز»، – دەيدى ول.
«سوزبەن جەتكىزۋ قيىن»: ناۋرىز تويىنداعى جۇمىس
ناۋرىزعا ءۇش كۇن قالعاندا كەزدەسكەندە، بريگادا مەرەكەگە دايىندالىپ جاتتى. ولار جۇكتەمەنىڭ جوعارى بولاتىنىن ءتۇسىندى.
«وتكەن جىلى ناۋرىزدا ادامدار مەن قوقىس وتە كوپ بولدى – سوزبەن جەتكىزۋ قيىن. قوقىس جاشىگىن تازالاعاننان كەيىن بىردەن تولىپ قالادى»، – دەپ ەسكە الادى اسەمحان.
بيىل دا كوماندا كۇندىز دە، تۇندە دە جۇمىس ىستەۋگە دايىندالۋدا.
جارقىنگۇل ورازا ۇستاعان – ءبىر اي بويى ول اياعىندا، دالادا جانە سۋىقتا جۇمىس ىستەدى. مۇنداي جاعدايدا قيىن بولدى ما دەگەن سۇراققا ول سابىرمەن جاۋاپ بەرەدى:
«جوق، قيىن بولعان جوق»، – دەيدى ول.
«ءار ماۋسىمنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى بار»
جازدا جاڭبىردان كەيىن ارىقتار سۋعا تولىپ، ايلار بويى جينالعان نەمەسە قالا تۇرعىندارى تاستاعان بارلىق نارسەنى اعىزىپ اكەلەدى.
«جازدا ارىقتاردان ءبارىن شىعارامىز: بوتەلكەلەر، جاپىراقتار، ءتىپتى كيىمدەر – ءىش كيىمدەر مەن شۇلىقتار. كۇرەكپەن، كەيدە قولمەن تازالايمىز، سۋ جولعا شىقپاس ءۇشىن»، – دەيدى اسەمحان.
«تەحنيكا قىزمەتكەرى دە بولدىق، زاۋىتتا دا جۇمىس ىستەدىك»: وتكەن ءومىر
ەكى ايەل دە – قانداستار. ولار 2007 جىلى قىتايدان كوشىپ كەلگەن، سول جاقتاعى بارلىق مۇلكىن تاستاپ كەتكەن. اسەمحاننىڭ ءوز جەرى، شارۋاشىلىعى، رەتتەلگەن تۇرمىسى بولعان.
«ءبارىن تاستاپ، مالدى ساتىپ، قايتىپ كەلدىك»، – دەيدى ول.
كوشىپ كەلگەننەن كەيىن وتباسىنا تەسكەنسۋ اۋىلىنان جەر بەرىلدى، ءبىراق كەيىن 2016 جىلى ول باسقا ادامعا قايتا راسىمدەلگەنى بەلگىلى بولدى. سوتتار مەن وتىنىشتەرگە قاراماستان، جەردى قايتارىپ الا الماعان سوڭ، اسەمحان جۇمىس ىزدەۋگە ءماجبۇر بولدى.
رەسمي جۇمىسقا ورنالاسقانعا دەيىن ول بىرنەشە جىل بويى تازالىقشى بولىپ قوسىمشا جۇمىس ىستەگەن: تاڭعى ساعات 3:30-دا تۇرىپ، بەسكە دەيىن الماتىعا كەلىپ، ونعا دەيىن جۇمىس ىستەپ، ۇيىنە ورالعان. ءبىر اۋىسىم ءۇشىن ءۇش مىڭ تەڭگەگە جۋىق اقشا تولەگەن.
«اۋىلداستارىمىزبەن جينالىپ، بىرگە الماتىعا ءبىر اۆتوبۋسپەن باراتىنبىز. بالالار مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە وسىلاي تاماق اقشاسىن تاباتىنبىز. سول كەزدە باعالار تومەن بولاتىن: ەكى-ۇش كۇندە ءبىر قاپ ۇن مەن ماي ساتىپ الۋعا بولاتىن ەدى»، – دەيدى ول.
2021 جىلى اسەمحان «الماتى تازالىق» مەكەمەسىنە رەسمي تۇردە جۇمىسقا ورنالاستى.
«كەيىن زەينەتاقى الۋ ءۇشىن ەڭبەك ءوتىلى بولۋى كەرەك. ۇيدە وتىرساق، بالالاردى اسىراي المايمىز»، – دەيدى ولار.
جارقىنگۇل دە 2007 جىلى قازاقستانعا كوشىپ كەلگەن. قىتايدا ول ءۇي شارۋاسىندا بولعان، كەيىن وتباسى تالدىقورعان ماڭىندا شارۋاشىلىقپەن اينالىسقان، ودان كەيىن الماتىعا كوشىپ كەلگەن.
«سودان كەيىن مەن زاۋىتتا جۇمىس ىستەدىم، بازاردا ىدىس-اياق ساتتىم. ءبىراق جۇمىسقا ورنالاسۋ وڭاي بولمادى – ءبارى بىردەي قابىلداي بەرمەدى»، – دەيدى ول.
2022 جىلى جارقىنگۇل «الماتى تازالىق» مەكەمەسىنە كەلىپ، سودان بەرى سول جەردە جۇمىس ىستەيدى.
«قالا تۇرعىندارى العىس ايتادى»
بارلىق قيىندىقتارعا قاراماستان، جۇمىستا جىلى ساتتەر دە جەتەرلىك. كەيىپكەرلەردىڭ ايتۋىنشا، قالا تۇرعىندارى كەيدە جاقىنداپ كەلىپ، العىس ايتىپ، دەنساۋلىق تىلەيدى. تۋريستەر سۋرەتكە ءتۇسۋدى سۇرايدى، ال رامازان ايىندا بريگاداعا تاماق اكەلگەن.
«ارينە، كەيدە سوگىپ قالاتىندار دا بولادى – «سەندەردى دە تازالاساڭدارشى» دەپ ايتاتىندار. ءبىراق جاقسى ادامدار كوپ. ولار العىس ايتىپ، سىي-سياپات اكەلەدى، «مىنە، اۋىزاشارعا» دەپ قولداۋ كورسەتەدى. تۋريستەر جاقىنداپ كەلىپ، بىزبەن سۋرەتكە تۇسەدى – ءتىلدى ءارقاشان تۇسىنبەيمىز، ءبىراق جاقسى نيەتتەرىن سەزەمىز. كۇنى بويى دالادا جۇمىس ىستەگەندە بۇل ۇلكەن قۋانىش»، – دەيدى اسەمحان.
الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ دامۋىمەن اربات بلوگەرلەر ءۇشىن تانىمال ورىنعا اينالدى. ينفليۋەنسەرلەر ۇنەمى مۇندا روليكتەر تۇسىرۋگە كەلەدى، ال كەيبىر قىزمەتكەرلەرگە بۇل كومەكتەسكەن – بىرەۋدىڭ نەسيەسى جابىلعان، بىرەۋگە باسپاناعا كومەك كورسەتىلگەن. اسەمحانمەن مۇنداي جاعداي بولماسا دا، ارىپتەستەرى ءۇشىن ول شىن جۇرەكتەن قۋانادى.
«ءتىپتى ءبىر ۋىس كۇنباعىس بەرسە دە – جانعا جىلۋلىق سىيلايدى. ويلايسىڭ: راسىندا، ءبىزدى دە باعالايدى ەكەن. راسىندا، ءبىز دە ادامدارعا قاجەت ەكەنبىز»، – دەيدى ول.
الماتىلىقتارعا حات
اڭگىمە سوڭىندا ايەلدەر قالا تۇرعىندارىنا – ءار تاڭ سايىن جۇمىسقا شىعاتىن ادامدارعا ۇندەۋ تاستادى.
«جاستاردى تازالىققا شاقىرعىمىز كەلەدى. قوقىستى جولعا ەمەس، جاشىكتەرگە تاستاڭىزدار – ولار جەتكىلىكتى عوي. ەگەر سىزدەر كۇرەك ۇستاماساڭىزدار دا، تاماق قالدىعىن كونتەينەرگە دەيىن جەتكىزىڭىزدەر. قالانىڭ تازالىعى – ءبىزدىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىمىز، ول بارىمىزگە قاجەت. اينالا ادەمى بولعاندا جاعىمدى ەمەس پە»، – دەيدى اسەمحان مەن جارقىنگۇل.
ساعات 17:00-دە اسەمحان مەن جارقىنگۇل ۋچاسكەنى كەزەكشىلەرگە تاپسىرىپ، «گازەلگە» وتىرادى. الدا – ۇيگە باراتىن ەكى ساعاتتىق جول، ال ەرتەڭ تاعى دا تاڭعى تورتتە تۇرۋ.
كۇن سايىن وسىلاي جالعاسادى. ولاردىڭ ەڭبەگى ءجيى نازاردان تىس قالادى، ءبىراق ءدال وسىنىڭ ارقاسىندا قالا ءار تاڭ سايىن تازا كورىنەدى.