InfoHub Logo

قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى التىن ءوندىرۋشىسى، شۆەيساريالىق Glencore كومپانياسىنا تيەسىلى 70،2% ۇلەسى بار «كازسينك» كومپانياسى تايلاندتان شيكىزات يمپورتتاۋ كەلىسىمشارتىنان ايىرىلدى. بۇل تۋرالى ونەركاسىپ مينيسترلىگىنىڭ 2025 جىلعى ەسەبىندە ايتىلعان. بۇل جاعداي كومپانيانىڭ الداعى جاعدايىنا جانە Glencoreء-دىڭ ودان قۇتىلۋ جوسپارىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق تۋدىرۋدا.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

«مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ (مكك) «قىزىل ءدالىز» رەجيمىن قولدانۋى سالدارىنان «كازسينك» (سالا ۇلەسى – 30%) تايلاندتان شيكىزات يمپورتتاۋ كەلىسىمشارتىنان (40 مىڭ توننا، ۇلەسى – 20%) ايىرىلدى. يمپورتقا تاۋەلدىلىك – 40%»، – دەلىنگەن قۇجاتتا. «كازسينك» تايلاندتان شيكىزاتتى قىتايلىق Zijin كومپانياسىنىڭ قاتىسۋىمەن قۇرىلعان كاسىپورىننان العان.

ءوندىرىس كولەمىنىڭ ازايۋى جانە كەن ورىندارىنىڭ سارقىلۋى

ەسەپتە وتكەن جىلى تەمىر كەندەرىنەن باسقا بارلىق كەندەردى ءوندىرۋ 0،7%-عا ازايعانى اتاپ وتىلگەن. بۇل اقمولا وبلىسىنداعى ەڭ ءىرى ۆاسيلكوۆسكوە التىن كەن ورنىندا (ونى «كازسينك» يگەرىپ وتىر) اشىق ادىستەن جەراستى ادىسىنە كوشۋگە بايلانىستى بولدى. سونىمەن قاتار، شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى «كازسينككە» تيەسىلى مىرىش جانە قورعاسىن كەن ورىندارى – مالەيەۆسكوە، تيشينسكوە جانە دوليننوە كەنىشتەرىندەگى قورلار سارقىلۋدا.

بولاشاققا بولجام: نە كۇتىپ تۇر؟

نەگىزگى كاسىپورىنداردىڭ بولجامدارىنا سايكەس، 2026 جىلى اففيناجدالعان التىن مەن مەتالل مىرىشتان باسقا بارلىق نەگىزگى مەتالدار (بولات، شويىن، جالپاق پروكات، مىس) بويىنشا ءوسىم كۇتىلۋدە. التىن ءوندىرۋدىڭ 29،45 توننادان 21،27 تونناعا دەيىن تومەندەۋى «كازسينك» كومپانياسىنىڭ ۆاسيلكوۆسكوە كەن ورنىنىڭ سارقىلۋىنا بايلانىستى. مەتالل مىرىش ءوندىرۋدىڭ 259،6 مىڭ توننادان 239 مىڭ تونناعا دەيىن ازايۋى – مەنشىكتى مىرىش كونسەنتراتتارى ساپاسىنىڭ ناشارلاۋى جانە رەسەيدەن جوسپارلانعان كولەمدە مىرىش كونسەنتراتتارىنىڭ جەتكىزىلمەۋى سەبەبىنەن. 2025 جىلى مەتالل مىرىش شىعارۋ كولەمى 6،6%-عا، اففيناجدالعان كۇمىس – 10،4%-عا، اففيناجدالعان التىن – 1،1%-عا، رافيندەلگەن قورعاسىن – 29،6%-عا ازايدى.

ناتيجەسىندە، 2025 جىلى مەتالل كەندەرىن ءوندىرۋدىڭ فيزيكالىق كولەم يندەكسى (فكي) جوسپارلانعان 103،1% ورنىنا 99،8% بولدى، مەتاللۋرگيا ونەركاسىبى ءونىمىن ءوندىرۋ فكي – 105% جوسپارعا قارسى 101،2% بولدى.

تايلاندتاعى «كازسينك» جوسپارلارى

2010 جىلى «كۋرسيۆ» «كازسينك» كومپانياسىنىڭ تايلاندتاعى بولشوي كونيمانسۋر كۇمىس كەن ورنىن (سينك جانە كۇمىس) يگەرۋگە ارنالعان تەندەرگە كونسورسيۋم قۇرامىندا قاتىسۋ جوسپارلارى تۋرالى حابارلاعان بولاتىن. سول كەزدە BHP Billiton، قحر-نىڭ ەڭ ءىرى التىن ءوندىرۋشىسى Zijin Mining، شۆەيساريالىق ترەيدەر Glencore، قازاقستاندىق «كونيمانسۋر» كومپانياسى، «ادراسمان» جانە قىتايلىق نيكەل ءوندىرۋشىسى JNMC قاتىسقان.

كەن ورنىن يگەرۋ قۇنى جىلىنا 15 ملن توننا كەن نەمەسە 700 توننادان استام كۇمىس ءوندىرۋ الەۋەتىمەن $1-2 ملرد باعالانعان. كەن ورنىنىڭ قورى شامامەن 1 ملرد توننا كەندى قۇرادى، ونىڭ قۇرامىندا كۇمىس – تونناسىنا 49 گرامم، قورعاسىن – 0،49%، مىرىش – 0،38% بولدى. كۇمىستىڭ جالپى قورى 50 مىڭ توننادان اسىپ، تاجىكستاننىڭ جالپى كۇمىس قورىنىڭ شامامەن 90%-ىن قۇرادى.

2024 جىلدىڭ سوڭىندا باق-تا «ادراسمان» تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتىن قايتا ىسكە قوسۋ جوسپارلارى تۋرالى حابارلاندى. بۇل ءۇشىن $100 ملن ينۆەستيسيا قاجەت بولدى، بۇل بىرنەشە جىلدان كەيىن جىلىنا 2 ملن توننا كەن وندىرۋگە جانە جىلىنا 40 مىڭ توننا كونسەنترات شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كونسەنتراتتاعى قورعاسىننىڭ قۇرامى 31-36%، كۇمىستىڭ قۇرامى كەن ساپاسى مەن بايىتۋ تەحنولوگياسىنا بايلانىستى 2،2-3،3 كگ قۇرايدى.

2006 جىلى كەن بايىتۋ كومبيناتىن قازاقستاندىق «كازينۆەست-مينەرال» ساتىپ الدى. ول 2013 جىلعا دەيىن قورعاسىن-مىرىش كونسەنتراتىن ءوندىردى، كەيىن كۇمىس باعاسىنىڭ قۇلدىراۋىنا جانە ءوندىرۋ مەن قايتا وڭدەۋدىڭ تيىمسىزدىگىنە بايلانىستى جۇمىسىن توقتاتتى. 2013 جىلى كەن بايىتۋ كومبيناتى بانكروت دەپ جاريالاندى، ال 2017 جىلى دۋشانبە سوتىنىڭ شەشىمىمەن تاجىكستاننىڭ مەملەكەتتىك مەنشىگىنە ءوتتى.

Glencoreء-دىڭ ۇلەسىن ساتۋ جوسپارى

اكتيۆتەر پورتفەلىن قايتا قۇرىلىمداۋ اياسىندا شۆەيساريالىق Glencore جاقىن اپتالاردا قازاقستانداعى مىرىش، قورعاسىن جانە التىن ءوندىرۋشى «كازسينك» كومپانياسىنداعى 70،2% ۇلەسىن ساتاتىنىن حابارلايدى. ساراپشىلار بۇل اكتيۆتى شامامەن 5 ميلليارد دوللارعا باعالايدى. بۇعان دەيىن Bloomberg اقپارات اگەنتتىگى Glencoreء-دىڭ «كازسينكتەگى» ۇلەسىن قازاقستاندىق بيزنەسمەن شاحمۇرات مۇتاليپكە ساتۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتقانىن حابارلاعان.

اقپاراتقا سايكەس، Integra Construction KZ قۇرىلىس-ينفراقۇرىلىم توبىنىڭ يەسى شاحمۇرات مۇتاليپ Glencore-مەن مىرىش پەن التىن ءوندىرۋشى Kazzinc Ltd كومپانياسىنىڭ 70% اكسياسىن ساتىپ الۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدە. مامىلە قۇنى شامامەن 4-4،5 ميلليارد دوللارعا باعالانعان.

وسىعان بايلانىستى شاحمۇرات مۇتاليپ 2026 جىلعى 21 قاڭتاردا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىندا (احقو) مىس، قورعاسىن جانە مىرىش ءوندىرۋ جانە بايىتۋ بويىنشا ەكى كومپانيا تىركەدى. ولاردىڭ ءبىرى KazZinc Group Ltd دەپ اتالدى. ەكى كومپانيانىڭ دا جارعىلىق كاپيتالى نەبارى 100 دوللاردى قۇرايدى.

«كازسينك» 2025 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ءوز رەسۋرستارىنان سينك ءوندىرۋدى 2024 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 3%-عا، 61،8 مىڭ تونناعا دەيىن ازايتتى. مىرىش كونسەنتراتتارىن ءوندىرۋ 13%-عا، 37،2 مىڭ تونناعا دەيىن ءوستى، مىس – 14%-عا، 7،7 مىڭ تونناعا دەيىن قىسقاردى، التىن – 7%-عا، 281 مىڭ ۋنسياعا دەيىن ازايدى، كۇمىس – 6%-عا، 1،647 ملن ۋنسياعا دەيىن ءوستى.