depositphotos.com
ماييالاردىڭ ەنەرگيا قۇپياسى: نەلىكتەن سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋشىلار چيا تۇقىمىن جاقسى كورەدى؟
چيا تۇقىمى سوڭعى جىلدارى سالاۋاتتى تاماقتانۋ الەمىن جاۋلاپ الدى. ءبىراق كوپشىلىك بۇل جاي عانا ءساندى سۋپەرفۋد ەمەس، مىڭ جىلدىق تاريحى بار ءونىم ەكەنىن بىلە بەرمەيدى. بۇل تۋرالى Harvard Medical School دەرەككوزدەرىنە سۇيەنگەن Tengri Health حابارلايدى.
چيا (يسپاندىق مايوران) تۇقىمىنىڭ تاريحى 5000 جىلدان اسادى. ول استەكتەر مەن ماييالاردىڭ ەجەلگى سۋپەرفۋدى بولعان. ماييا تىلىندە «چيا» ءسوزى «كۇش» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. ال لاتىنشا اتاۋى Salvia hispanica (يسپاندىق مايوران) كارل ليننەيمەن قاتەلىك ناتيجەسىندە بەرىلگەن.
ەجەلگى امەريكادا چيا تۇقىمى نەگىزگى تاعام، كۇش كوزى، ءتىپتى ۆاليۋتا رەتىندە قولدانىلعان. الايدا، يسپاندىقتار جاۋلاپ العاننان كەيىن 450 جىل بويى ۇمىتىلىپ كەتتى. تەك 1990-شى جىلدارى وڭتۇستىك امەريكادا ونى ءوسىرۋ قايتا جانداندىرىلدى.
نەلىكتەن چيا تۇقىمى پايدالى؟
نۋتريسيولوگتاردىڭ ايتۋىنشا، چيا تۇقىمىندا تالشىقتار، اقۋىزدار، ومەگا-3 ماي قىشقىلدارى جانە انتيوكسيدانتتار كوپ. ونىڭ قورەكتىك قۇندىلىعى وتە جوعارى.
«چيا تۇقىمىن راسيونعا قوسۋ وتە وڭاي. يوگۋرت، بوتقا نەمەسە سالاتتارعا بىر-ەكى اس قاسىق قوسساڭىز جەتكىلىكتى. سمۋزيگە نەمەسە سورپاعا دا قوسۋعا بولادى. ءتىپتى قۇيماق نەمەسە باسقا تاڭعى اسقا ارنالعان ونىمدەردىڭ قامىرىنا دا ارالاستىرۋعا بولادى. چيا تۇقىمىنىڭ ءدامى جۇمساق بولعاندىقتان، تاعامىڭىزدىڭ ءدامىن بۇزبايدى»، - دەيدى گارۆارد مەديسينا مەكتەبىنىڭ قىزمەتكەرلەرى.
قازىرگى تاڭدا چيا تۇقىمى لاتىن امەريكا مەن اۆستراليادا وسىرىلەدى.
-
پيەۆەس ەربولات قۇدايبەرگەن ۆىپۋستيل ترەك «ءلاتىر-لاي»، ادرەسوۆاننىي كريتيكام ي راسپروسترانيتەليام فەيكوۆىح ۆيدەو.
-
Discover the millennia-old history and surprising health benefits of chia seeds، a superfood favored by ancient civilizations and modern wellness enthusiasts alike.
