InfoHub Logo

قازاقستاندا مەملەكەتتىك گرانتپەن ءبىلىم العان تۇلەكتەر وقۋ ورنىن بىتىرگەن سوڭ مىندەتتى تۇردە جۇمىس ىستەۋى كەرەك. ايتپەسە، ولارعا جۇمسالعان قارجىنى قايتارۋعا تۋرا كەلەدى. سوڭعى ەكى جىلدا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 3406 تۇلەك وسى تالاپتى ورىنداماعانى ءۇشىن سوت ارقىلى قاراجاتتى قايتارۋعا ءماجبۇر بولعان.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ميلليونداعان حابارلاما مەن مىڭداعان سوت ءىسى

سوڭعى ەكى جىلدا «قارجى ورتالىعى» اق جۇمىس ىستەمەگەن نەمەسە وتەۋ مەرزىمىن راستاماعان تۇلەكتەرگە 1 ميلليوننان استام حابارلاما مەن 15 مىڭداي جازباشا تالاپ جولداعان.

«بۇگىنگى تاڭدا سوتتا 186 تالاپ-ارىز قارالۋدا، ونىڭ ىشىندە 3406 سوت شەشىمى ءبىلىم الۋ شىعىندارىن ءوندىرىپ الۋ تۋرالى شىعارىلدى»، - دەپ حابارلادى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى.

كىم قانشا ۋاقىت جۇمىس ىستەۋى كەرەك؟

مينيسترلىك گرانت يەگەرلەرىنىڭ جۇمىس ىستەۋ مەرزىمى كوپ جاعدايدا 3 جىل ەكەنىن ەسكە سالدى. الايدا، ماماندىق پەن كۆوتاعا بايلانىستى تالاپتار وزگەرۋى مۇمكىن:

مەملەكەتتىك گرانتتى قاشان وتەي باستاۋ كەرەك؟

ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن جىلى 1 قىركۇيەكتەن كەشىكتىرمەي جۇمىسقا كىرىسۋ قاجەت. الايدا، وقۋدى باسقا ۋاقىتتا اياقتاعاندار ءۇشىن ەرەكشەلىكتەر بار:

«وقۋىن اياقتاعان تۇلەكتەر اعىمداعى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنە دەيىن جۇمىس ورنىنا كەلۋگە مىندەتتى، ال ەگەر شىعارىلۋ مەرزىمدەرى باسقا بولسا – وقۋدى اياقتاعاننان كەيىن 2 اي ىشىندە (مەرزىم ءۇزىلىسسىز ەسەپتەلەدى)»، - دەلىنگەن مينيسترلىكتىڭ جاۋابىندا.

گرانتتى وتەۋدەن بوساتىلۋى مۇمكىن تۇلعالار: تولىق ءتىزىم

ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى زاڭ بويىنشا كەيبىر جاعدايلاردا تۇلەكتەردى مىندەتتەمەلەردەن تولىق نەمەسە ءىشىنارا بوساتۋعا بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.

بۇل شەشىمدى ارنايى كوميسسيا قابىلدايدى جانە كەلەسى ساناتتاعى تۇلەكتەرگە قاتىستى:

سونداي-اق، شەتەلدە وقۋ كەزەڭىنە (رەزيدەنتۋرا، ماگيستراتۋرا، دوكتورانتۋرا جانە باسقا باعدارلامالار) كەيىنگە قالدىرۋ بەرىلەدى.

ماماندىق بويىنشا ەمەس، باسقا جەردە جۇمىس ىستەۋگە بولا ما؟

تۇلەكتەردىڭ ءجيى قوياتىن سۇراقتارىنىڭ ءبىرى – مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردا عانا جۇمىس ىستەۋ مىندەتتى مە؟ 2021 جىلدان باستاپ زاڭنامادان تەك مەملەكەتتىك ۇيىمداردا جۇمىس ىستەۋ تۋرالى تالاپ الىنىپ تاستالدى. ەندى گرانت كەز كەلگەن مەنشىك نىسانىنداعى كومپانيادا، سونىڭ ىشىندە جەكە بيزنەس پەن جك-دا جۇمىس ىستەگەن كەزدە ەسەپتەلەدى.

«زاڭنامادا جانە ەرەجەلەردە تەك الىنعان ماماندىق بويىنشا جۇمىس ىستەۋ مىندەتتى دەگەن تالاپ بەلگىلەنبەگەن. وتەۋ وقۋ باعىتىنا (دايارلىق باعىتى) سايكەس كەلۋى كەرەك، ناقتى ماماندىققا ەمەس»، - دەپ اتاپ ءوتتى ۆەدومستۆو.

ءارتۇرلى ساناتتاعى تۇلەكتەر ءۇشىن «ەركىندىك» دەڭگەيلەرى ءارتۇرلى:

«زاڭناما جۇمىسقا ورنالاسۋدا يكەمدىلىكتى قاراستىرادى جانە تۇلەكتەردى وتەۋ كەزىندە تار ماماندىقپەن شەكتەمەيدى»، - دەلىنگەن جاۋاپتا.

«مەن 5 جىل بۇرىن ءبىتىردىم، نەگە ماعان قوڭىراۋ شالۋدا؟»

بەس جىل بۇرىن جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەن كوپتەگەن قازاقستاندىقتار اقشانى قايتارۋ تۋرالى تالاپتاردى جاپپاي الا باستادى. ۆەدومستۆو بۇل تاجىريبەنىڭ تولىق زاڭدى ەكەنىن ءتۇسىندىردى، سەبەبى وتەۋ مىندەتتەمەلەرى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىن كورسەتۋ تۋرالى شارتتاردا بەكىتىلگەن.

«وتەلمەگەن جاعدايدا، تۇلەك ءبىلىم الۋ شىعىندارىن وتەۋگە مىندەتتى، ءبىراق زاڭنىڭ 47-بابىنىڭ 17-2-تارماعىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا (ءبىز ولاردى جوعارىدا ايتىپ وتتىك – رەداكسيا). بۇل رەتتە، زاڭنىڭ 47-بابىنىڭ 17-5-تارماعىنا سايكەس، تالاپ ەتۋ مەرزىمى قولدانىلمايدى»، - دەپ ناقتىلادى مينيسترلىك.

بۇل گرانت بويىنشا مىندەتتەمەلەر ۋاقىت وتە كەلە جويىلمايتىنىن بىلدىرەدى – قارجى ورتالىعى كەز كەلگەن ۋاقىتتا شىعىنداردى وتەۋدى تالاپ ەتە الادى.

مينناۋكي وتەلەتىن سوما ناقتى جۇمىس ىستەگەن ۋاقىتقا پروپورسيونالدى ەسەپتەلەتىنىن ناقتىلايدى.

بۇزۋشىلار ءۇشىن سالدارى

ەگەر تۇلەك جۇمىس ىستەمەسە جانە بوساتىلۋ قۇقىعى بولماسا، «قارجى ورتالىعى» ءوندىرىپ الۋدى باستايدى. وتەلەتىن سوما پروپورسيونالدى ەسەپتەلەدى: ەگەر ءسىز 3 جىلدىڭ 1 جىلىن جۇمىس ىستەسەڭىز، تەك قالعان 2 جىل ءۇشىن قايتارۋعا تۋرا كەلەدى.

ەگەر ەرىكتى تۇردە تولەۋدەن باس تارتسا، ءىس سوتقا بەرىلەدى.