Photo: xomidov Photo (https://www.pexels.com/@xomidov) / Pexels
پارشينانىڭ جانجالدى سوزدەرى قازاقتىلدىلەردى عانا ەمەس، ورىستىلدىلەردى دە اشۋلاندىردى
الماتىدا تۇراتىن ۆيولەتتا پارشينانىڭ 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعالارىنا قاتىسۋشىلاردى قورلاعان سوزدەرى قوعامدا قىزۋ تالقىلاۋ تۋدىردى. بۇل جاعداي تەك قازاقتىلدىلەردى عانا ەمەس، ءورىستىلدى ازاماتتاردى دا اشۋلاندىردى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى جازبالارعا قاراعاندا، پارشينا جەلتوقسان وقيعالارى تۋرالى جازبا استىنا «اقىماقتار»، «مامبەتتەر» جانە «اۋىلدان كەلگەندەر» دەگەن سياقتى قورلايتىن پىكىرلەر قالدىرعان. سونداي-اق، ول قازاقستان مەن بەلگىلى ءبىر دەپۋتاتقا قاتىستى دا جاعىمسىز سوزدەر ايتقان.
قوعامدىق پىكىر مەن زاڭ تالابى
بۇل جاعدايعا بايلانىستى الماتى قالالىق پوليسيا دەپارتامەنتى قىلمىستىق ءىس قوزعاپ، پارشينانى پوليسياعا جەتكىزدى. قازىرگى تاڭدا قوعامدا جەكە پىكىر مەن حالىقتى قورلاۋ اراسىنداعى شەكارا تۋرالى ماسەلە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر.
«حالىق ۇناماسا، باسقا ەلدى تاڭداسىن»
بلوگەر الەكسەي الەكسەيەۆ بۇل جاعدايعا قاتىستى پىكىرىن ءبىلدىرىپ، ازاماتتىقتان ايىرۋ تۋرالى زاڭدى قولدايتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، ەگەر ادامعا قازاق حالقى ۇناماسا، ول باسقا ەلدى تاڭداي الادى، ءبىراق ونى ءوز وتانى دەپ ەشقاشان اتامايدى. الەكسەيەۆ مۇنداي پىكىرلەردى «ەشبىر جيىركەنىشسىز وقۋ مۇمكىن ەمەس» دەپ اتاپ ءوتتى.
ورىستىلدىلەردىڭ دە نارازىلىعى
الەكسەيەۆتىڭ جازباسى استىنداعى پىكىرلەردە دە ءورىستىلدى قولدانۋشىلار پارشينانىڭ ارەكەتىن ايىپتاپ جاتىر. كوپشىلىگى مۇنداي سوزدەردى كەزدەيسوق نەمەسە «ينتەرنەتتەگى اقىماقتىق» دەپ قابىلداۋعا بولمايتىنىن اتاپ ءوتتى. كەيبىر پىكىر بىلدىرۋشىلەر پارشينانى ازاماتتىقتان ايىرۋدى ۇسىنسا، ەندى بىرەۋلەرى قازاقستان كونستيتۋسياسىنا سايكەس بۇل مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ەسكە سالىپ، زاڭدى تۇردە جازالاۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
نەلىكتەن بۇل ماڭىزدى؟
بۇل وقيعادا تەك نارازىلىق تولقىنى عانا ەمەس، ءورىستىلدى قازاقستاندىقتاردىڭ دا بۇل جاعدايدى ايىپتاۋى ماڭىزدى. كوپتەگەن ادامدار ءۇشىن جەلتوقسان – «بوتەن» تاريحي تاقىرىپ ەمەس، ەلدىڭ ورتاق جادىنىڭ ءبىر بولىگى. ماسەلە پىكىر ءبىلدىرۋشىنىڭ ۇلتىندا ەمەس، ءوزى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان حالىققا دەگەن مەنسىنبەيتىن قارىم-قاتىناسىندا ەكەنى ايتىلۋدا. سوندىقتان بۇل جانجال جاي عانا ينتەرنەتتەگى داۋدان اسىپ ءتۇستى.
جەلتوقسان وقيعالارى قازاقستاندىق تاريحتىڭ وزەكتى جانە ماڭىزدى بەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. ونىڭ قاتىسۋشىلارىن قورلاۋ ارەكەتى زاڭدى تۇردە قوعامنىڭ قاتتى جاۋابىن الدى. ەندى پارشينانىڭ ارەكەتتەرىنە تەرگەۋ مەن سوت سوڭعى قۇقىقتىق باعاسىن بەرەدى.
-
اقش پەن يران اراسىنداعى كەلىسسوزدەردىڭ ءساتسىز اياقتالۋى الەمدىك مۇناي نارىعىنداعى باعانىڭ كۇرت كوتەرىلۋىنە سەبەپ بولدى. Brent ماركالى مۇناي باررەلى 108 دوللارعا جەتتى.
-
A resident's derogatory remarks about the 1986 December events have ignited widespread anger across Kazakhstan، uniting both Kazakh and Russian speakers against the offensive language.
