
قار جامىلعان اعاشتار
تاقىرىبى: قار جامىلعان اعاشتار
ۇيىمداستىرىلعان وقۋ ءىس - ارەكەتىنىڭ تەحنولوگيالىق كارتاسى
بىلىمدىك ايماعى: شىعارماشىلىق. قاتىناس
ءبولىمى: سۋرەت. كوركەم ادەبيەت
تاقىرىبى: قار جامىلعان اعاشتار
ماقساتى: ب. م: بالالاردىڭ قىس مەزگىلى تۋرالى بىلىمدەرىن كەڭەيتۋ. تابيعات قۇبىلىستارىنىڭ سۇلۋلىعىن سەزىنۋ. د. م: اعاشتاردىڭ بەينەسىن دۇرىس بەينەلەۋ، داستۇردەن تىس ادىستەردى قولدانۋ ارقىلى، سۋرەتكە قاراپ ءارتۇرلى تۇستەردى بايقاۋعا، ولاردىڭ ءتۇسىن اجىراتا ءبىلۋىن، العان اسەرلەرىن سوزبەن
جەتكىزە بىلۋگە، ويلاۋ قابىلەتتەرىن دامىتۋ. ت. م: تابيعاتتى سۇيە بىلۋگە، ايالاۋعا، قورعاي بىلۋگە تاربيەلەۋ.
كەرەكتى قۇرالدار: قىس بەينەسى سۋرەتتەرى، ورمان بەينەسى بەينەلەنگەن الاڭ، سۋرەت سالۋ ورتالىعى
ءىس - ارەكەت كەزەڭى
موتيۆاسيالىق وياتۋشىلىق
شاتتىق شەڭبەر: قايىرلى تاڭ التىن كۇن!
قايىرلى تاڭ كوك اسپان!
قايىرلى تاڭ – اپايلار!
قايىرلى تاڭ دوستارىم!
بالالار شەڭبەرگە تۇرىپ، ءبىر – بىرىمەن امانداسادى
ۇيىمداستىرۋشىلىق – ىزدەنۋشىلىك
ۇ. و. ءىس - ارەكەتىن مىنا ءبىر ولەڭ جولدارىمەن باستاعىم كەلىپ تۇر.
اپپاق قىستىڭ بوياۋى
اپپاق قىستىڭ بورانى
اق كورپەگە ورايدى
اق قار بايتاق دالانى - وسى ولەڭدە نە تۋرالى ايتىلعان؟
- قىس مەزگىلى تۋرالى
- قىس مەزگىلىندە نەشە اي بار؟
- 3 اي بار. جەلتوقسان، قاڭتار، اقپان
- قىستا كۇن قانداي بولادى؟
- سۋىق، اياز، بوران.
- ەندى اينالاعا، دالاعا قاراڭدارشى قانداي بولىپ جاتىر؟
- دالا اپپاق قار، اق ماقتا سياقتى
سۋرەتپەن جۇمىس: سەندەر مىنا سۋرەتتەن نە كورىپ تۇرسىڭدار؟
- اعاشتار، ورمان ءىشى، اينالا اپپاق قار.
- وسى سۋرەتكە قاراپ اڭگىمە قۇراڭدار.
- اعاش بۇتاقتارىن قىراۋ باسقان. اعاشتاردىڭ ءبارى اق تون، اق قالپاق كيىپ العانداي.
- اعاشتار، قىستا دا تىرشىلىك ەتۋىن توقتاتپايدى.
- قىستا سەرۋەن كەزىندە اعاشتىڭ بۇتالارىن سىندىرماۋ كەرەك. اعاشتىڭ تۇبىنە قار ۇيىندىلەرىن ءۇيۋ كەرەك.
انۋاربەك دۇيسەنبييەۆ اتالارىڭنىڭ «قىس» ولەڭىن ايتىپ ورمانعا بارايىق.
اپپاق، اپپاق جاپالاقتاپ
قار جاۋادى تىنباستان
قالىڭ ورمان قار جامىلعان
ماۋجىرايدى قىسقى ورمان
(بالالار قىس ولەڭىن ايتىپ بارادى)
رەفلەكيۆتىك تۇزەتۋشىلىك
- ورماندا نەلەر بولادى؟
- اعاشتار، قۇستار، اڭدار بولادى
- مىناۋ قانداي اعاش؟
- شىرشا
- ورمان اۋاسى قانداي تازا، قانە، تەرەڭ تىنىس الايىق.
- بالالار تەرەڭ تىنىس الادى
- قار قالاي جاۋادى؟ (قيمىلمەن كورسەتەدى)
- جاپالاقتاپ، بورانداتىپ جاۋادى
- قار قانداي بولادى؟
- قار سۋىق، جابىسقاق، جىلتىر بولادى
- قار نەگە ۇقسايدى ەكەن؟ (اق ماقتانى الىپ الاقاندارىنا سالىپ ۇرلەيدى)
- جۇلدىزشاعا، ادەمى ورنەككە، شىرشا ويىنشىعىنا ۇقسايدى
- دۇرىس بالالار قار، ادەمى ورنەكتەلگەن جۇلدىزشاعا ۇقسايدى ەكەن.
(ورماننان قايتىپ، ورىندارىنا كەلىپ
باعانادان بەرى كورگەندەرىن، بايقاعاندارىن ەندى قاعاز بەتىنە تۇسىرەدى)
«قار جامىلعان اعاش» بەينەسىن سالامىز.
جۇمىس بارىسى ۇلگىگە قاراپ تۇسىندىرىلەدى:
- قىلقالامدى الىپ، قوڭىر ءتۇستى گۋاشپەن اعاشتى سالامىز. اعاشتىڭ جۋان ءدىڭىن، تومەننەن جوعارى قاراي سالىپ، قار جامىلعان بەينەنى اق گۋاشپەن سالامىز. قار جاۋىپ تۇرعان ءساتتى شاشىراتۋ ادىسىمەن سالىپ كورسەتۋ.
- ەندى بالالار، سۋرەت سالماس بۇرىن ساۋساق جاتتىعۋىن جاساپ الايىق.
- ەندى، وتىرىپ جۇمىسىمىزدى باستاي بەرۋگە بولادى.
قورىتىندىلاۋ: ءبىر بالانى شىعارىپ، كىمنىڭ سالعان سۋرەتى وزىنە ۇنايدى، سونى الىپ شىعىپ، نە سەبەپتى ۇنايتىنىن ايتادى.
كۇنى بويى ەڭبەكپەن
ورمەكشى ورمەك توقىدى
نوسەر كەنەت سەلدەتكەن
ەڭبەگىن ونىڭ جوق قىلدى
كۇن شىقتى قايتا جارقىراپ. ورمەكشى ورمەك توقۋعا. كىرىستى دەرەۋ تەزىرەك.
- بالانىڭ جاۋابى
- بالالار، ورنىمىزدان تۇرىپ، شەڭبەر جاساپ «كولەڭكە» دەگەن ويىن وينايمىز. ءبىر اڭدى ايتامىن، سەندەر سول اڭنىڭ ءجۇرىسىن سالاسىڭدار؟
كولبەڭ - كولبەڭ كولەڭكەم، كولبەڭدەگەن كولەڭكەم. ايۋ قالاي جۇرەدى، ءجۇرىسىن سالايىق. مەن قويان دەيمىن، سەندەر قوياننىڭ ءجۇرىسىن سالاسىڭدار.
بالالار اڭدار ءجۇرىسىن سالادى
كۇتىلەتىن ناتيجە:
نەنى ءبىلۋى كەرەك: قىس مەزگىلىندە اعاشتار قار جامىلاتىنىن، ونىڭ ەرەكشەلىكتەرىن بەينەلەۋدى
نەنى يگەرەدى: قاردىڭ ءارتۇرلى قاسيەتى بار ەكەنىن، جىلدىڭ سۋىق مەزگىلىن
نەنى بىلەدى: اق ءتۇستى بوياۋدى پايدالانۋ ارقىلى قار جامىلعان اعاشتاردى بەينەلەي بىلۋگە جانە سۋرەت بويىنشا اڭگىمە قۇراستىرا ءبىلۋدى
ۇيىمداستىرىلعان وقۋ ءىس - ارەكەتىنىڭ تەحنولوگيالىق كارتاسى
بىلىمدىك ايماعى: شىعارماشىلىق. قاتىناس
ءبولىمى: سۋرەت. كوركەم ادەبيەت
تاقىرىبى: قار جامىلعان اعاشتار
ماقساتى: ب. م: بالالاردىڭ قىس مەزگىلى تۋرالى بىلىمدەرىن كەڭەيتۋ. تابيعات قۇبىلىستارىنىڭ سۇلۋلىعىن سەزىنۋ. د. م: اعاشتاردىڭ بەينەسىن دۇرىس بەينەلەۋ، داستۇردەن تىس ادىستەردى قولدانۋ ارقىلى، سۋرەتكە قاراپ ءارتۇرلى تۇستەردى بايقاۋعا، ولاردىڭ ءتۇسىن اجىراتا ءبىلۋىن، العان اسەرلەرىن سوزبەن
جەتكىزە بىلۋگە، ويلاۋ قابىلەتتەرىن دامىتۋ. ت. م: تابيعاتتى سۇيە بىلۋگە، ايالاۋعا، قورعاي بىلۋگە تاربيەلەۋ.
كەرەكتى قۇرالدار: قىس بەينەسى سۋرەتتەرى، ورمان بەينەسى بەينەلەنگەن الاڭ، سۋرەت سالۋ ورتالىعى
ءىس - ارەكەت كەزەڭى
موتيۆاسيالىق وياتۋشىلىق
شاتتىق شەڭبەر: قايىرلى تاڭ التىن كۇن!
قايىرلى تاڭ كوك اسپان!
قايىرلى تاڭ – اپايلار!
قايىرلى تاڭ دوستارىم!
بالالار شەڭبەرگە تۇرىپ، ءبىر – بىرىمەن امانداسادى
ۇيىمداستىرۋشىلىق – ىزدەنۋشىلىك
ۇ. و. ءىس - ارەكەتىن مىنا ءبىر ولەڭ جولدارىمەن باستاعىم كەلىپ تۇر.
اپپاق قىستىڭ بوياۋى
اپپاق قىستىڭ بورانى
اق كورپەگە ورايدى
اق قار بايتاق دالانى - وسى ولەڭدە نە تۋرالى ايتىلعان؟
- قىس مەزگىلى تۋرالى
- قىس مەزگىلىندە نەشە اي بار؟
- 3 اي بار. جەلتوقسان، قاڭتار، اقپان
- قىستا كۇن قانداي بولادى؟
- سۋىق، اياز، بوران.
- ەندى اينالاعا، دالاعا قاراڭدارشى قانداي بولىپ جاتىر؟
- دالا اپپاق قار، اق ماقتا سياقتى
سۋرەتپەن جۇمىس: سەندەر مىنا سۋرەتتەن نە كورىپ تۇرسىڭدار؟
- اعاشتار، ورمان ءىشى، اينالا اپپاق قار.
- وسى سۋرەتكە قاراپ اڭگىمە قۇراڭدار.
- اعاش بۇتاقتارىن قىراۋ باسقان. اعاشتاردىڭ ءبارى اق تون، اق قالپاق كيىپ العانداي.
- اعاشتار، قىستا دا تىرشىلىك ەتۋىن توقتاتپايدى.
- قىستا سەرۋەن كەزىندە اعاشتىڭ بۇتالارىن سىندىرماۋ كەرەك. اعاشتىڭ تۇبىنە قار ۇيىندىلەرىن ءۇيۋ كەرەك.
انۋاربەك دۇيسەنبييەۆ اتالارىڭنىڭ «قىس» ولەڭىن ايتىپ ورمانعا بارايىق.
اپپاق، اپپاق جاپالاقتاپ
قار جاۋادى تىنباستان
قالىڭ ورمان قار جامىلعان
ماۋجىرايدى قىسقى ورمان
(بالالار قىس ولەڭىن ايتىپ بارادى)
رەفلەكيۆتىك تۇزەتۋشىلىك
- ورماندا نەلەر بولادى؟
- اعاشتار، قۇستار، اڭدار بولادى
- مىناۋ قانداي اعاش؟
- شىرشا
- ورمان اۋاسى قانداي تازا، قانە، تەرەڭ تىنىس الايىق.
- بالالار تەرەڭ تىنىس الادى
- قار قالاي جاۋادى؟ (قيمىلمەن كورسەتەدى)
- جاپالاقتاپ، بورانداتىپ جاۋادى
- قار قانداي بولادى؟
- قار سۋىق، جابىسقاق، جىلتىر بولادى
- قار نەگە ۇقسايدى ەكەن؟ (اق ماقتانى الىپ الاقاندارىنا سالىپ ۇرلەيدى)
- جۇلدىزشاعا، ادەمى ورنەككە، شىرشا ويىنشىعىنا ۇقسايدى
- دۇرىس بالالار قار، ادەمى ورنەكتەلگەن جۇلدىزشاعا ۇقسايدى ەكەن.
(ورماننان قايتىپ، ورىندارىنا كەلىپ
باعانادان بەرى كورگەندەرىن، بايقاعاندارىن ەندى قاعاز بەتىنە تۇسىرەدى)
«قار جامىلعان اعاش» بەينەسىن سالامىز.
جۇمىس بارىسى ۇلگىگە قاراپ تۇسىندىرىلەدى:
- قىلقالامدى الىپ، قوڭىر ءتۇستى گۋاشپەن اعاشتى سالامىز. اعاشتىڭ جۋان ءدىڭىن، تومەننەن جوعارى قاراي سالىپ، قار جامىلعان بەينەنى اق گۋاشپەن سالامىز. قار جاۋىپ تۇرعان ءساتتى شاشىراتۋ ادىسىمەن سالىپ كورسەتۋ.
- ەندى بالالار، سۋرەت سالماس بۇرىن ساۋساق جاتتىعۋىن جاساپ الايىق.
- ەندى، وتىرىپ جۇمىسىمىزدى باستاي بەرۋگە بولادى.
قورىتىندىلاۋ: ءبىر بالانى شىعارىپ، كىمنىڭ سالعان سۋرەتى وزىنە ۇنايدى، سونى الىپ شىعىپ، نە سەبەپتى ۇنايتىنىن ايتادى.
كۇنى بويى ەڭبەكپەن
ورمەكشى ورمەك توقىدى
نوسەر كەنەت سەلدەتكەن
ەڭبەگىن ونىڭ جوق قىلدى
كۇن شىقتى قايتا جارقىراپ. ورمەكشى ورمەك توقۋعا. كىرىستى دەرەۋ تەزىرەك.
- بالانىڭ جاۋابى
- بالالار، ورنىمىزدان تۇرىپ، شەڭبەر جاساپ «كولەڭكە» دەگەن ويىن وينايمىز. ءبىر اڭدى ايتامىن، سەندەر سول اڭنىڭ ءجۇرىسىن سالاسىڭدار؟
كولبەڭ - كولبەڭ كولەڭكەم، كولبەڭدەگەن كولەڭكەم. ايۋ قالاي جۇرەدى، ءجۇرىسىن سالايىق. مەن قويان دەيمىن، سەندەر قوياننىڭ ءجۇرىسىن سالاسىڭدار.
بالالار اڭدار ءجۇرىسىن سالادى
كۇتىلەتىن ناتيجە:
نەنى ءبىلۋى كەرەك: قىس مەزگىلىندە اعاشتار قار جامىلاتىنىن، ونىڭ ەرەكشەلىكتەرىن بەينەلەۋدى
نەنى يگەرەدى: قاردىڭ ءارتۇرلى قاسيەتى بار ەكەنىن، جىلدىڭ سۋىق مەزگىلىن
نەنى بىلەدى: اق ءتۇستى بوياۋدى پايدالانۋ ارقىلى قار جامىلعان اعاشتاردى بەينەلەي بىلۋگە جانە سۋرەت بويىنشا اڭگىمە قۇراستىرا ءبىلۋدى