InfoHub Logo

قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ اقش-پەن سەرىكتەستىك بۇرىن-سوڭدى بولماعانداي نىعايعانىن مالىمدەدى. بۇل تۋرالى ول امەريكانىڭ بەدەلدى "National Interest" باسىلىمىندا جاريالانعان ماقالاسىندا ايتتى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

بەيبىتشىلىككە جاڭاشا كوزقاراس

مەملەكەت باسشىسى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ بۇۇ تاراپىنان تولىق قولداۋعا يە بولۋى ماڭىزدى قادام ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل تەك تالقىلاۋلارعا ارنالعان تاعى ءبىر الاڭ ەمەس، ناقتى ناتيجەگە باعىتتالعان، اسىرەسە گازا مەن تاياۋ شىعىستاعى جاعدايدى رەتتەۋگە باعىتتالعان پراكتيكالىق باستاما.

توقايەۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل باستامانىڭ ەرەكشەلىگى – ونىڭ لوگيكاسىندا. اق ءۇي ەسكىرگەن ساياسي فورمۋلالاردى قايتالاۋدىڭ ورنىنا، ناقتى جانە تۇسىنىكتى قۇرىلىمدى ۇسىندى: تۇراقتى ەكونوميكالىق دامۋ ارقىلى بەيبىتشىلىككە قول جەتكىزۋ.

باسقاشا ايتقاندا، بەيبىتشىلىك ۇران ەمەس، جوبا رەتىندە قاراستىرىلادى. بۇل ينفراقۇرىلىم، ينۆەستيسيا، جۇمىس ورىندارى جانە جانجالدىڭ قايتا باستالۋىن اقىلعا سىيماس ەتەتىن بولاشاقتى قامتيدى. بۇل باستاما ءوزىنىڭ جاڭالىعىمەن جانە اۋقىمىمەن قۇرمەتكە لايىق جانە حالىقارالىق نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدى.

قازاقستاننىڭ قولداۋى

قازاقستان قوعامدىق جانە ساراپشىلىق تالقىلاۋلاردىڭ ءارتۇرلى دەڭگەيلەرىندە ترامپتىڭ ستراتەگياسىنا قاتىستى ساياسي ۇستانىمداردى قولدايتىنىن پرەزيدەنت اتاپ ءوتتى. بۇل ۇستانىمدارعا اقىلعا قونىمدىلىق، ءداستۇرلى قۇندىلىقتاردى قورعاۋ، ۇلتتىق مۇددەلەردى قورعاۋ جانە سوعىستاردى جالعاستىرۋ ەمەس، اياقتاۋ نيەتى جاتادى.

بۇل پرينسيپتەر كوپتەگەن قوعامداردىڭ ينستينكتيۆتى تۇردە قالايتىنىمەن – قاۋىپسىزدىك، تۇراقتىلىق جانە ابىرويمەن ۇيلەسەتىندىكتەن، ولار ۇلكەن قولداۋعا يە بولادى. قازاقستاننىڭ بۇل باعىتتى قولداۋى تەك ءسوز جۇزىندە ەمەس، ءىس جۇزىندە دە كورىنىس تابادى. سوندىقتان رەسمي استانا بەيبىتشىلىك كەڭەسىنە قوسىلىپ، ونى ناقتى ىس-ارەكەتتەرمەن قولداۋدى شەشتى.

بۇل قازاقستاننىڭ اۆراام كەلىسىمدەرىنە قوسىلۋ تۋرالى شەشىمىنىڭ زاڭدى جالعاسى بولىپ تابىلادى. بۇل جاي عانا ديپلوماتيالىق قادام ەمەس، ستراتەگيالىق تاڭداۋ. رەسپۋبليكا ءارقاشان تەڭدەستىرىلگەن جانە كونسترۋكتيۆتى ءتاسىلدى ۇستاندى.

قازاقستان يزرايلمەن بەرىك قارىم-قاتىناستى قولداي وتىرىپ، پالەستينا حالقىن ۇنەمى قولداپ كەلەدى جانە بەيبىتشىلىكتىڭ جالعىز تۇراقتى نەگىزى رەتىندە «ەكى مەملەكەت» شەشىمىن جاقتايدى. بۇل شەشىم ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ، ينۆەستيسيا تارتۋ جانە وزىق تەحنولوگيالاردى بەرۋ ماقساتىنداعى ۇلتتىق مۇددەگە دە نەگىزدەلگەن.

سەرىكتەستىكتىڭ نىعايۋى

جالپى العاندا، رەسمي استانا بۇل قادامنىڭ مۇسىلمان جانە ەۆرەي الەمى اراسىنداعى ديالوگتى كەڭەيتۋگە ىقپال ەتەتىنىنە ۇمىتتەنەدى. وسىنىڭ ءبارى قازاقستان مەن اقش-تىڭ سەرىكتەستىگىن بۇرىن-سوڭدى بولماعانداي نىعايتادى.

قازاقستان مەن امەريكا قۇراما شتاتتارى ءوزارا قۇرمەت پەن تۇسىنىستىككە نەگىزدەلگەن كوپ قىرلى سەرىكتەستىك قۇردى. امەريكاندىق كومپانيالار، اسىرەسە ەنەرگەتيكا سەكتورىندا، رەسپۋبليكانىڭ ءىرى ينۆەستورلارىنىڭ قاتارىندا بولدى.

بۇگىنگى تاڭدا بۇل ىنتىماقتاستىق ماڭىزدى پايدالى قازبالار، سيفرلىق ينفراقۇرىلىم، جوعارى تەحنولوگيالىق ءوندىرىس، لوگيستيكا جانە يننوۆاسيالاردى قامتيتىن جاڭا سالالاردى قامتيدى. سوڭعى بىرلەسكەن جوبالاردىڭ قاتارىندا امەريكاندىق Cove Capital كومپانياسىمەن سەرىكتەستىكتە قازاقستانداعى الەمدەگى ەڭ ءىرى ۆولفرام كەن ورىندارىنىڭ ءبىرىن يگەرۋ بار. وسى قارقىنعا سۇيەنە وتىرىپ، استانا ەكى حالىقتىڭ مۇددەسى ءۇشىن امەريكاندىق سەرىكتەستەرمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا نيەتتى.

قازاقستان تۇراقتىلىقتى ءبىرىنشى ورىنعا قوياتىن، حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى قۇرمەتتەيتىن جانە ناقتى ناتيجەلەر بەرەتىن سەنىمدى جانە ادال سەرىكتەس بولۋعا بەكەم نيەتتى.

اقوردا بۇعان دەيىن حابارلاعانداي، مەملەكەت باسشىسى اقش ليدەرىنىڭ شاقىرۋىمەن ۆاشينگتونعا جۇمىس ساپارىمەن باردى. ساپار اياسىندا توقايەۆ بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ اشىلۋىنا قاتىسىپ، شەتەلدىك كوشباسشىلارمەن جانە اقش رەسمي تۇلعالارىمەن ءبىرقاتار كەزدەسۋلەر وتكىزەدى.

سامميت بارىسىندا گازا سەكتورىنداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ماسەلەلەرىنە، سونداي-اق ايماقتا بەيبىتشىلىك، قاۋىپسىزدىك جانە تۇراقتى گۋمانيتارلىق قولداۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ناقتى قادامداردى ازىرلەۋگە باستى نازار اۋدارىلاتىنى كۇتىلۋدە.