InfoHub Logo

قازاقستانداعى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋ جۇيەسىندەگى كەدەرگىلەر مەن كەمشىلىكتەر تۋرالى پاسيەنتتەر مەن دارىگەرلەر اشىق ايتتى. نەگە كەيبىر ناۋقاستار دياگنوزدارىنا سەنبەي، ەمدەلۋ ءۇشىن شەتەلگە كەتۋگە ءماجبۇر؟ بۇل تۋرالى قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ماماندارىمەن سۇحباتتاستىق.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

پاسيەنتتىڭ جولى: ونكولوگقا قالاي جولىعۋعا بولادى؟

ناۋقاستاردىڭ ايتۋىنشا، دياگنوز قويىلعاننان كەيىن ەمدەۋ پروسەسىنىڭ باستالۋى كەشىكتىرىلەدى. اسىرەسە، دياگنوستيكا ءبىر وڭىردە جاسالىپ، ەمدەلۋ باسقا جەردە جۇرگىزىلسە، كوپتەگەن كەزەڭدەردى قايتا وتۋگە تۋرا كەلەدى. بۇل بيۋروكراتياعا ۇشىراتىپ، ەمنىڭ باستالۋىن ايلاپ سوزىپ جىبەرەدى.

قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ايشا مولداشيەۆانىڭ ايتۋىنشا، پاسيەنتتىڭ جولى ناقتى بەلگىلەنگەن، ءبىراق ونى جاقسارتۋ قاجەت.

«ءبىز 2023 جىلدان باستاپ پوليكلينيكالاردا مىندەتتى تۇردە ايەلدەر مەن ەرلەردى قابىلدايتىن ارنايى كابينەتتەردى ەنگىزدىك. مۇندا ماماندار ونكولوگيالىق اۋرۋدىڭ بەلگىلەرىن انىقتاپ، كۇدىك تۋىنداسا، ناۋقاستى «جاسىل ءدالىز» بويىنشا كەزەكسىز قوسىمشا تەكسەرۋگە جىبەرەدى. بۇل جۇيە جۇمىس ىستەيدى، ويتكەنى اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋ كورسەتكىشتەرى جاقساردى»، - دەيدى ول.

زاڭ بويىنشا، ونكولوگيالىق اۋرۋعا كۇدىك تۋىنداعان ناۋقاستى تەكسەرۋ پروسەسى 18 جۇمىس كۇنىنەن اسپاۋى كەرەك. ونىڭ ىشىندە:

جالپى، ونكولوگيالىق ورتالىققا جۇگىنگەننەن كەيىن ەمنىڭ باستالۋىنا دەيىن 30 كۇننەن اسپاۋى ءتيىس. 2025 جىلعى تالداۋ بويىنشا، بۇل مەرزىم 80%-دان استام جاعدايدا ساقتالادى.

نەگە پاسيەنتتەر شەتەلگە ەمدەلۋگە بارادى؟

كەيبىر پاسيەنتتەر دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگى مەن قارىم-قاتىناسىنا شاعىمدانادى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، دارىگەرلەردىڭ جۇمىستان شارشاعانى، ناۋقاستارعا جەتە كوڭىل بولمەگەنى، كوممۋنيكاتيۆتىك داعدىلاردىڭ جوقتىعى سەزىلەدى. بۇل سەنىمسىزدىك تۋدىرىپ، شەتەلگە نەمەسە ءداستۇرلى ەمەس ەمدەۋ ادىستەرىنە جۇگىنۋگە يتەرمەلەيدى.

حيميوتەراپيا ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى راميل ابدراحمانوۆتىڭ ايتۋىنشا، ەمدەۋ پروسەسىنىڭ كۇردەلىلىگى مەن كەيبىر ۇيىمداستىرۋشىلىق ماسەلەلەر بار. الايدا، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بۇل ماسەلەلەردى شەشۋگە باسا نازار اۋدارىپ، جابدىقتاۋ مەن كادر ماسەلەلەرىن رەتتەۋدە.

«بۇرىن كۇردەلى ەمدەۋ ءۇشىن الماتىعا نەمەسە استاناعا بارۋعا تۋرا كەلسە، ءقازىر ءار وڭىردە ەمدەۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا تىرىسىپ جاتىرمىز. دەگەنمەن، دارىگەر مەن پاسيەنت اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى جاقسارتۋ – وزەكتى ماسەلە بولىپ قالا بەرەدى»، - دەيدى ول.

ينستيتۋتتا پسيحولوگيالىق-الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ جۇيەسى دامىتىلۋدا. بۇل ناۋقاستارعا، اسىرەسە، دياگنوز قويىلعان العاشقى كەزەڭدەردە قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعان.

ونكولوگيالىق ورتالىقتارداعى جاعداي

پاسيەنتتەر الماتى قالاسىنداعى قالالىق ونكولوگيالىق ورتالىقتاعى جاعدايعا شاعىمدانادى. ينەكسيا الۋ ءۇشىن 5-6 ساعات كەزەكتە تۇرۋعا، ناشار جەلدەتىلەتىن بولمەدە وتىرۋعا ءماجبۇر ەكەندەرىن ايتادى. كەيدە ءتىپتى تاماقسىز وتىرۋعا تۋرا كەلەدى.

«كەزەك ماسەلەسى – جۇمىس پروسەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ قاراپايىم ماسەلەسى. كولل-سەنتر ارقىلى ۋاقىت بويىنشا جازىلۋعا بولادى. ءبىز مۇنى پوليكلينيكا بولىمشەلەرىندە ەنگىزىپ، جۇمىستى جەڭىلدەتتىك. ءبىراق، كەيبىر وڭىرلەردە ادامدار تاڭعى ساعات 5-6-دا كەلىپ كەزەككە تۇراتىنى راس. بۇل – ادامداردىڭ ساناسىنداعى «ەرتە كەلسەڭ، تەز قىزمەت الاسىڭ» دەگەن تۇسىنىكتەن تۋىندايدى. سوندىقتان پاسيەنتتەردى اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ماڭىزدى»، - دەيدى ا. مولداشيەۆا.

جامبىل وبلىسىنداعى ونكولوگيالىق ورتالىق جاڭارتىلىپ، ەۋروپا ستاندارتتارىنا ساي سالىندى. الماتى وبلىسى مەن الماتى قالاسىنداعى ەسكى عيماراتتاردى جاڭارتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. الماتىدا جاڭا كوپبەيىندى ورتالىقتىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان.

راديولوگتاردىڭ تاپشىلىعى

پاسيەنتتەردىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا پەت-كت، كت جانە مرت ناتيجەلەرىن تالدايتىن بىلىكتى راديولوگتاردىڭ سانى از. كەيبىر پاسيەنتتەر ديسكىلەردى تۇركياداعى كلينيكالارعا جىبەرىپ، ەكىنشى پىكىر الادى.

راديولوگيا جانە يادرولىق مەديسينا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جاندوس امانقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل ماسەلە مامانداردىڭ دايارلىق جۇيەسىنىڭ دامۋ ساتىسىمەن بايلانىستى. باتىس ەلدەرىندە مۇنداي مامانداردى دايارلاۋ 5 جىلعا دەيىن سوزىلادى.

«ءقازىر قازاقستاندا يادرولىق مەديسينا سالاسى قارقىندى دامىپ كەلەدى. نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە باتىس جۇيەسى بويىنشا راديولوگ-رەزيدەنتتەردى دايارلاۋ جوباسى پيلوتتىق رەجيمدە باستالدى. ۋاقىت وتە كەلە مۇنداي ماماندار كوبەيەدى»، - دەيدى ول.

دەگەنمەن، كادر تاپشىلىعى، اسىرەسە، اۋداندىق ونكولوگتار اراسىندا بايقالادى. ونكولوگيالىق ماماندىق بويىنشا 2026 جىلدىڭ ماۋسىمىندا شامامەن 100 مامان ءبىتىرىپ شىعادى دەپ كۇتىلۋدە.

پاسيەنتتەردىڭ دارى-دارمەكتەردىڭ ءتۇپنۇسقا ەمەستىگىنە قاتىستى الاڭداۋشىلىعىنا كەلسەك، ا. مولداشيەۆا بۇل پرەپاراتتاردىڭ دا ءتيىمدى ەكەنىن ايتادى. قازىرگى ۋاقىتتا قولدانىلاتىن پرەپاراتتاردىڭ 80%-دان استامى ءتۇپنۇسقا بولىپ تابىلادى.

«ءبىز پروبلەمالاردى جاسىرمايمىز، ءبىراق سونىمەن بىرگە اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىستى دا مويىنداۋىمىز كەرەك. ازاماتتار شەتەلدە ونداعان ميلليون تەڭگە تۇراتىن كومەكتى تەگىن الادى. ءبىزدىڭ كلينيكالىق حاتتامالارىمىز حالىقارالىق ستاندارتتارعا تولىق سايكەس كەلەدى»، - دەپ قورىتىندىلادى ا. مولداشيەۆا.