InfoHub Logo

ەندى ەلەستەتىپ كورىڭىز: جاتىن بولمە، اس ءۇي جانە قوناق بولمە – ءبارى ءبىر بولمەدە، اۋماعى 15-20 شارشى مەتر، كىرەبەرىسسىز. تەك دارەتحاناسى بولەك. بۇل جاتاقحاناداعى بولمە ەمەس، ءقازىر مۇنداي شاعىن پاتەرلەردى «ستۋديا» نەمەسە «اپارتامەنت» دەپ اتايدى. بۇل ءۇردىس الەمدە كەڭىنەن تارالۋدا. وندا بۇل تۇرعىن ۇيلەر قازاقستاندا قانشالىقتى تانىمال؟ جاڭا سالىنعان ۇيلەردە نەگە شاعىن پاتەرلەر كوبىرەك كەزدەسەدى؟ وسىنداي باسپانالار قانداي تالاپتارعا ساي بولۋى كەرەك جانە نەلىكتەن زاڭسىز بولۋى مۇمكىن؟ وسى سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ كورەيىك.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

باسقا ەلدەردەگى شاعىن پاتەرلەر تۋرالى

«15-20 شارشى مەتر – بۇل ءالى ەشتەڭە ەمەس»، – دەيدى جوعارى ساناتتى ريەلتور الەكساندر بيكەتوۆ. – «پولشانىڭ كراكوۆ قالاسىندا الەمدەگى ەڭ كىشكەنتاي، اۋماعى نەبارى 2،5 شارشى مەتر بولاتىن پاتەر بار».

بۇل ەرەكشە نىساننىڭ سۋرەتىن ءبىز جىلجىمايتىن مۇلىك جالداۋ سايتىنان تاپتىق. سيپاتتامادا ايتىلعانداي، بۇل الەمدەگى ەڭ كىشكەنتاي پاتەر. تەرەزەسى جوق زاماناۋي ستۋديا. ارالىق قابىرعانىڭ ار جاعىندا دۋش پەن دارەتحانا ورنالاسقان، ال توسەك ۇستىڭگى قاباتتا، قارسىداعى قابىرعادا كىشكەنتاي تەلەديدار بار.

مۇندا ءۇش كۇن تۇرۋ ءۇشىن – بۇل ەڭ قىسقا مەرزىم – 72 مىڭ تەڭگەدەن استام اقشا تولەۋگە تۋرا كەلەدى.

الەمنىڭ باسقا ەلدەرىندە دە وسىنداي مىسالداردى كەزدەستىرۋگە بولادى. مىسالى، لوندوندا بۇرىنعى قويمالارعا ورنالاستىرىلعان، اۋماعى 5،5 شارشى مەتر بولاتىن پاتەرلەر بار ەكەنى Techinsider.ru سايتىندا جازىلعان.

نيۋ-يوركتە، مۇندا جالدامالى پاتەرلەردىڭ باعاسى تىم قىمبات، 7،2 شارشى مەترلىك پاتەردى الدەقايدا ارزان باعامەن جالعا الۋعا بولادى. ءبىراق، دارەتحانا مەن اس ءۇيدى ءۇي يەلەرىمەن بولىسۋگە تۋرا كەلەدى.

پاريجدەگى مەنشىكتى جۇمىس ورنى، اس ءۇيى جانە ۆانناسى بار كىشكەنتاي پاتەردى 7،9 شارشى مەترگە سىيدىرۋعا مۇمكىندىك بولعان. بۇرىن بۇل بولمە قىزمەتشىلەرگە ارنالعان بولمە بولعان ەكەن.

ارينە، مۇنداي تۇرعىن ءۇي بۇقارالىق نارىق ەمەس، ياعني ۇلكەن كولەمدە جاسالمايدى جانە بەلگىلى ءبىر تۇتىنۋشىلار توبىنا ارنالعان. مىسالى، تۋريستەر ءۇشىن ەرەكشە جاعدايدا بىرنەشە كۇن تۇرۋ قىزىقتى تاجىريبە بولادى.

ءبىراق بۇل باستاپقى جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعىندا دا جەكە سەگمەنتكە اينالدى. قۇرىلىس سالاسىنداعى Qazaq Expert Club ساراپشىسى ديليارا سەيتنۇروۆانىڭ ايتۋىنشا، شاعىن تۇرعىن ۇيلەر قىمبات جەرى بار قازىرگى مەگاپوليستەردە، مىسالى ماسكەۋدە پايدا بولا باستادى.

«بۇل ترەند 2018 جىل شاماسىندا پايدا بولدى»، – دەپ راستايدى ريەلتور الەكساندر بيكەتوۆ. – «سەبەبى ماسكەۋدەگى جىلجىمايتىن مۇلىك باعاسى وتە قاتتى ءوستى. ارزان پاتەرلەرگە، اسىرەسە ورتالىققا جاقىن جەرلەردە قاجەتتىلىك تۋىندادى. وسىلايشا، 9-10-20 شارشى مەترلىك ستۋديالار پايدا بولدى. ءيا، اۋماعى كىشكەنتاي، ءبىراق قالالىق تىركەۋدە بولاسىز، قالا تۇرعىنى بولاسىز. ونىڭ ۇستىنە – بارلىق ينفراقۇرىلىمعا قولجەتىمدىلىك بار».

2010 جىلداردىڭ سوڭىنا قاراي، ديليارا سەيتنۇروۆانىڭ ايتۋىنشا، 11-15 شارشى مەترلىك ستۋديالار بۇقارالىق ونىمگە اينالىپ، ماسكەۋدەگى جاڭا ۇيلەردەگى ۇسىنىستاردىڭ وننان ءبىر بولىگىن قۇرادى.

شاعىن «كۆادراتتار» قازاقستاندا قالاي بەكىدى

ءبىر كەزدەرى جاڭا تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىندەگى شاعىن پاتەرلەر نۇسقاسى قازاقستاندا دا ترەندكە اينالدى. ءبىراق جالپى، قازاقستاندىقتار ءۇشىن، اسىرەسە ەگدە بۋىن ءۇشىن، شاعىن تۇرعىن ۇيلەر تاڭسىق ەمەس.

بۇرىنعى جاتاقحانالار

وتكەن عاسىردىڭ 60-شى جىلدارىندا كەڭەستىك «مالوسەمەيكالاردا» – بۇل وتباسىلى جۇپتارعا ارنالعان جاتاقحانالار – جانە «حرۋششيەۆكالاردا» توعىز شارشى مەتردەن باستالاتىن تۇرعىن بولمە مەن بەس شارشى مەتردەن باستالاتىن اس ءۇي الۋعا بولاتىن ەدى. ءبىراق كەيىن بۇل سەگمەنت جوبالاۋ پراكتيكاسىنان شىعىپ قالدى.

قازىرگى جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعى تۋرالى ايتاتىن بولساق، العاشقى شاعىن پاتەرلەر بۇرىنعى جاتاقحانا بولمەلەرى نەگىزىندە پايدا بولدى، دەپ ەسكە الادى الەكساندر بيكەتوۆ:

«ولار استانادا جەتكىلىكتى بولدى، اسىرەسە الماتىدا كوپ بولدى. ياعني، بولمەلەر – ادەتتە توعىز شارشى مەتر بولاتىن – جەكەشەلەندىرىلىپ، ولاردان تولىققاندى پاتەرلەر جاسالدى، سوندا دارەتحانالار دا ورنالاستىرىلدى. كەيىن مۇنداي تۇرعىن ۇيلەر ساتىلدى، ولار بويىنشا ۇسىنىستار ءالى دە بار. ءبىر عانا ەسكەرەتىن جايت، بۇرىنعى جاتاقحانالارداعى پاتەرلەر يپوتەكاعا جاتپايدى، سوندىقتان ولاردى قولما-قول اقشاعا ساتىپ الادى».

TengriHome جارناما سايتتارىنداعى مۇنداي جىلجىمايتىن مۇلىك ۇسىنىستارىن زەرتتەدى. بۇرىنعى جاتاقحاناداعى الماتىلىق شاعىن پاتەر 6-دان 25 ميلليون تەڭگەگە دەيىن تۇرادى. ارينە، باعاسى ورنالاسقان جەرى مەن اۋماعىنا بايلانىستى. قالانىڭ تومەنگى جاعىنداعى توعىز شارشى مەترلىك پاتەرلەر ەڭ ارزانى، ءبىراق ورتالىقتا 30 شارشى مەترگە جۋىق پاتەرلەر دە ۇسىنىلادى. بۇل – كەڭەستىك «مالوسەمەيكالار».

استانادا وسىنداي نۇسقالار 7،5-تەن 13،5 ميلليون تەڭگەگە دەيىن تۇرادى.

جاڭا ۇيلەردەگى شاعىن پاتەرلەر

قاشان جانە نەگە پايدا بولدى

جاڭا ۇيلەردەگى العاشقى زاماناۋي شاعىن پاتەرلەر، دەپ كورسەتەدى ديليارا سەيتنۇروۆا، 2010 جىلداردىڭ ورتاسىندا استانا مەن الماتىدا پايدا بولدى. ولار 25-30 شارشى مەتر اۋماقتاعى ستۋديا-پاتەر فورماتىندا جاسالدى.

انىقتاما: ستۋديا-پاتەر – بۇل بولمەلەر اراسىندا ىشكى قالقالارى جوق، اشىق جوسپارلى تۇرعىن ءۇي. ءبىر كەڭىستىكتە اس ءۇي، قوناق بولمەسى جانە جاتىن بولمە ورنالاسقان. تەك دارەتحانا عانا بولەك بولمە.

ءبىراق سپيكەرلەر اتاپ وتكەندەي، 2018 جىلدان كەيىن مۇنداي جىلجىمايتىن مۇلىكتەردى كوبىرەك سالا باستادى.

«مەن الماتىدا 2018-2019 جىلدارى سالىنعان تۇرعىن ءۇي كەشەنىن جاقسى ەسىمدەمىن، ونىڭ جەرتولە قاباتى وسىنداي كىشكەنتاي پاتەرلەرگە – 13-تەن 20 شارشى مەترگە دەيىن – بولىنگەن بولاتىن. تەك، وندا تولىققاندى تەرەزەلەر بولمادى، ءبىراق كورۋ تەرەزەلەرى بار ەدى. سول كەزدە مۇنداي پاتەرلەر سەگىز ميلليون تەڭگەگە ساتىلدى، ياعني جاتاقحانالارمەن بىردەي باعادا، ءبىراق ءبىر بولمەلى پاتەردەن ەكى ەسە ارزان. ولارعا سۇرانىس جوعارى بولدى»، – دەپ ەسكە الادى الەكساندر بيكەتوۆ.

ديليارا سەيتنۇروۆا «شاعىن اۋماقتى» جاپپاي سالۋ – بۇل ساۋلەتتىك ەكسپەريمەنت ەمەس ەكەنىن، نارىق زاڭدارىمەن جانە ساتىپ الۋشىنىڭ سۇرانىسىمەن ايقىندالعانىن، ول مەتر باعاسىنا ەمەس، جالپى سوماعا قارايتىنىن قوسادى.

شاعىن پاتەردىڭ باعاسى تولىققاندى «ءبىر بولمەلى» پاتەردەن دە تومەن بولادى، دەمەك «شاعىن پاتەرگە» سۇرانىس جوعارى بولادى. سونىمەن قاتار – شاعىن پاتەرلەر ءبىرىنشى بولىپ ساتىلادى جانە قۇرىلىسقا ەرتە اقشا اعىنىن بەرەدى.

«مۇنداي تۇرعىن ءۇي سالۋ – بۇل قۇرىلىس سالۋشىنىڭ ءونىمىن تولەم قابىلەتتى سۇرانىسقا جانە يپوتەكالىق قارجىلاندىرۋ باعدارلامالارىنا بەيىمدەۋ ءتاسىلى بولدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن «وتباسى بانك» جانە «7-20-25» باعدارلامالارى قولجەتىمدى يپوتەكالىق تولەمنىڭ پارامەترلەرىن بەلگىلەدى، سوعان نارىق ءونىمدى بەيىمدەدى. قۇرىلىس سالۋشى سۇرانىس پارامەترلەرىنە سايكەس اۋماقتاردى وڭتايلاندىرۋدىڭ ەڭ ەكونوميكالىق نەگىزدەلگەن جولىن تاڭدادى»، – دەپ تۇسىندىرەدى ساراپشى.

ديليارانىڭ ايتۋىنشا، بارلىق يپوتەكالىق ونىمدەردىڭ ءوز نەسيە ءليميتى بار. مىسالى، الماتىداعى ەكونوم-كلاسستى تۇرعىن ءۇي كەشەنىندەگى 30 شارشى مەترلىك ستۋديا 2025 جىلى 18-26 ميلليون تەڭگە ارالىعىندا بولدى. بۇل بانك ورتاشا تابىسى بار وتباسىعا ماقۇلداي الاتىن جانە بەرە الاتىن نەسيە شەگى.

سوندىقتان قازاقستاندىقتار شاعىن پاتەردى العاشقى مەنشىكتى باسپاناسى رەتىندە نەمەسە ينۆەستيسيا رەتىندە – جالداپ بەرۋ ءۇشىن الادى.

«ناتيجەسىندە، 2020 جىلدان باستاپ الماتىداعى جاڭا تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىندە 35 شارشى مەترگە دەيىنگى پاتەرلەر ۇلەسى وسۋدە. الماتىداعى 2023-2025 جىلدارداعى تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنە ارنالعان جىلجىمايتىن مۇلىك پورتالدارىنداعى ۇسىنىستار دەرەكتەرى بويىنشا، 18-28 شارشى مەترلىك ستۋديالار ەكونوم جانە كومفورت-كلاسستاعى جوبالارداعى پاتەرلەردىڭ 25-40 پايىزىن قۇرايدى»، – دەيدى ديليارا سەيتنۇروۆا.

قازىرگى تاڭدا قازاقستاندىق نارىق قانداي شاعىن پاتەرلەردى ۇسىنادى؟

استانادا 15-20 شارشى مەترلىك زاماناۋي شاعىن فورماتتاعى پاتەرلەردى تابۋعا بولادى. ەڭ ارزان نۇسقالار بيىك عيماراتتاردا ەمەس، 2000 جىلداردىڭ باسىندا سالىنعان ءۇش-تورت قاباتتى كىرپىش ۇيلەردە ورنالاسقان. مۇنداعى تۇرعىن ءۇي 7 ميلليون تەڭگەدەن باستالادى. جاڭا بيىك عيماراتتاردا، ورتاڭعى قاباتتاردا – 12-15 ميلليون تەڭگە.

الماتىدا مۇنداي تۇرعىن ءۇي باعاسى 10 شارشى مەتر ءۇشىن 9 ميلليون تەڭگەدەن باستالىپ، 20 شارشى مەتر ءۇشىن 23،5 ميلليون تەڭگەگە دەيىن جەتەدى.

«نورماتيۆتىك بازا تۇرعىن قاباتتا شاعىن پاتەرگە رۇقسات ەتەدى، ەگەر [ەرەجەلەر جيناعى (سپ رك 3.02-101-2012)](https://k.akyl.kz/wp-content/uploads/2019/11/%D0%97%D0%94%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%AF-%D0%96%D0%98%D0%9B%D0%86%D0%95-%D0%9C%D0%9D%D0%9E%D0%93%D0%9E%D0%9A%D0%92%D0%90%D0%A0%D0%A2%D0%98%D0%A0%D0%9D%D0%AB%D0%95.pdf) ساقتالسا. بۇل قۇجاتتا شاعىن پاتەرلەردىڭ پارامەترلەرى دە سيپاتتالعان. مىسالى: توبەنىڭ بيىكتىگى – كەمىندە 2،5 مەتر، بالكوننىڭ بولۋى، مىندەتتى نورماتيۆتىك ينسولياسيا جانە تابيعي جارىقتاندىرۋ. اۋماق بويىنشا دا نورمالار بار: اس ءۇي – كەمىندە بەس شارشى مەتر، ال جالپى تۇرعىن اۋماق – كەمىندە 12 شارشى مەتر. ال ق ر «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭى بويىنشا ءار ادامعا تيەسىلى پايدالى اۋماق كەمىندە 18 شارشى مەتر بولۋى كەرەك دەگەن نورما بار»، – دەيدى سپيكەر.

سوندىقتان اس ءۇي ايماعى ءۇش-تورت شارشى مەتردى الىپ، تۇرعىن بولمەنىڭ ءبىر بولىگىندە ورنالاسقان 15-22 شارشى مەترلىك ستۋديا، كەيبىر جاعدايلاردا پارامەترلەرگە سايكەستىگىن جەكە باعالاۋدى تالاپ ەتەدى.

«مەن ساتىپ الۋشىعا قۇقىق بەلگىلەيتىن قۇجاتتارداعى ەج، سونداي-اق ءۇي-جايدىڭ ماقساتى بويىنشا پارامەترلەردى قاراۋعا كەڭەس بەرەمىن»، – دەپ كەڭەس بەرەدى ديليارا سەيتنۇروۆا.

سوكول جانە تەحنيكالىق قاباتتار

الماتىدا، ەلوردامەن سالىستىرعاندا، جارنامالارعا قاراعاندا، جەرتولە قاباتتارىنداعى تۇرعىن ءۇي نۇسقالارى جيىرەك ۇسىنىلادى – جوندەۋسىز ءۇي-جايدى 2،5 ميلليون تەڭگەگە تابۋعا بولادى. سوڭعى قاباتتاردا دا نۇسقالار بار. بۇل جاعدايلاردا دا تەكسەرۋ قاجەت: بۇل تۇرعىن قابات پا، الدە تەحنيكالىق قابات پا؟

«مۇندا ايىرماشىلىقتى ءتۇسىنۋ ماڭىزدى. تۇرعىن قاباتتا نورماتيۆتىك شاعىن پاتەر بار. ال جەرتولەدە، پودۆالدا، تەحنيكالىق قاباتتاعى نۇسقالار بولادى. ءبىراق ەرەجەلەر جيناعىنا (سپ رك 3.02-101-2012) سايكەس، جەرتولە جانە پودۆال قاباتتارىندا تۇرعىن ءۇي-جايلارعا رۇقسات ەتىلمەيدى. تەحنيكالىق قاباتتار دا سول ەج بويىنشا تۇرۋعا ارنالماعان»، – دەپ اتاپ كورسەتەدى جىلجىمايتىن مۇلىك ساراپشىسى.

مانسارد قاباتىنداعى پاتەرلەر

سونداي-اق، ماتەريالدى دايىنداۋ بارىسىندا ءبىز شاتىر استىنداعى – ياعني ءۇيدىڭ شاتىرى استىنداعى – 18 شارشى مەترلىك پاتەر ساتىلىمى تۋرالى حابارلاندىرۋعا تاپ بولدىق.

ونىڭ ۇستىنە، حابارلاندىرۋدا تۇرعىن ءۇيدىڭ شاعىن پاتەرلەرگە ارنالعان ءۇي ەكەنى كورسەتىلگەن. ياعني، بۇل فورماتقا باعىتتالعان نىساندار بار.

«مانساردا تەك توبەنىڭ بيىكتىگى، ينسولياسيا جانە ەۆاكۋاسيا جولدارىنىڭ بولۋى تالاپتارى ساقتالعان جاعدايدا عانا تۇرعىن قابات رەتىندە رۇقسات ەتىلەدى»، – دەپ اتاپ كورسەتەدى ديليارا سەيتنۇروۆا.

باسقا نۇسقالار

ريەلتور الەكساندر بيكەتوۆ بۇعان باسقا مىسالداردى قوسادى – مىسالى، بولىنگەن تۇرعىن ۇيلەر. بۇل ۇلكەن پاتەرلەردى ساتىپ الىپ، ولاردى، مىسالى، ءۇش 20-25 شارشى مەترلىك پاتەرگە بولگەن جاعداي. سونداي-اق، الماتىداعى قوناق ءۇي كەشەندەرىندەگى اپارتامەنت فورماتىنداعى جىلجىمايتىن مۇلىكتەر ساتىلىمعا شىقتى. مۇنداي حابارلاندىرۋدىڭ اۆتورى بىلاي دەپ جازعان:

«پاتەر سۋبارەندا ارقىلى ايىنا 300-350 مىڭ تەڭگە كولەمىندە جاقسى تۇراقتى تابىس اكەلەدى».

انىقتاما: اپارتامەنت – مۇنداي نىساندار كوبىنەسە قوناق ءۇي كەشەنىندە، اپارت-وتەلىندە ورنالاسقان. ولار قوناق ءۇي ءنومىرى سياقتى كورىنەدى، ءبىراق بولمەدە، جاتىن ورنىنان باسقا، ادەتتە شاعىن اس ءۇي بولادى. نەگىزىنەن مۇنداي نىسانداردى كەيىننەن جالداپ بەرۋ ءۇشىن ساتىپ الادى.

«مۇندا ءۇي-جايدىڭ باستاپقى ماقساتىنا سايكەس كەلمەيتىن فورماتتار بولۋى مۇمكىن ەكەنىن قوسۋ كەرەك: سول اپارتامەنتتەر، نومىرلىك قور. ولار تۇرعىن قورعا كىرمەيدى، بۇل كوممەرسيالىق ماقساتتاعى ءۇي-جايلار. ال تۇراقتى تىركەۋ، تىركەۋ – ول جەردە سۇراق تۋدىرادى، جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تاريفتەر باسقاشا بولادى، ويتكەنى بۇل كوممەرسيالىق ءۇي-جاي»، – دەپ جورامالدايدى ديليارا سەيتنۇروۆا.

ساراپشىلاردىڭ سەگمەنت بويىنشا بولجامدارى

ساراپشىلار سەگمەنتتىڭ قالىپتاسقانىنا سەنىمدى – ونىڭ ءوز باعاسى جانە ءوز ساتىپ الۋشىسى بار. سەيتنۇروۆا شاعىن پاتەردى جەكە نارىقتىق ءونىم دەپ سانايدى. ول «ەكى بولمەلى» جانە «ءۇش بولمەلى» پاتەرلەرمەن باسەكەلەسپەيدى. كەرىسىنشە – جالدامالى پاتەرمەن نەمەسە اتا-اناسىنان بولمە الۋمەن باسەكەلەسەدى. ال قازاقستاندىقتار كوبىنەسە شاعىن ستۋديانى تاڭدايدى.

«الماتىداعى 2024-2025 جىلدارداعى جاڭا ۇيلەردەگى 18-25 شارشى مەترلىك ستۋديانىڭ شارشى مەترىنىڭ باعاسى ورتاشا باعادان 15-30 پايىزعا جوعارى. ساتىپ الۋشى مەنشىككە يە بولۋ مۇمكىندىگى ءۇشىن سىياقى تولەيدى. ينۆەستور جالداۋدى تەز جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن سىياقى تولەيدى. مەترو، ۋنيۆەرسيتەتتەر جانە ورتالىق ماڭىنداعى قولايلى جەردە جاقسى جالداۋ كىرىستىلىگى جىلدىق 9-10 پايىزدى قۇرايدى»، – دەپ ساندارمەن بولىسەدى ديليارا سەيتنۇروۆا.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، مۇندا ءارتۇرلى سەنارييلەر دامۋى مۇمكىن. ءبىر جاعىنان، تەجەۋشى فاكتورلار پايدا بولادى.

«2026 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ كۇشىنە ەنەتىن ق ر «ساۋلەت، قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس قىزمەتى تۋرالى» جاڭا كودەكسى جوبالىق ساراپتامانى جانە ءۇي-جايلاردىڭ ماقساتىنا قويىلاتىن تالاپتاردى قاتايتادى. ال ءبىز ايتقانىمىزداي، ستۋديا-پاتەرلەر كوبىنەسە جەرتولە، تەحنيكالىق قاباتتاردا ورنالاسادى. سودان كەيىن، ق ر «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنداعى ۇلەستىك قاتىسۋ تۋرالى» زاڭىنا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ جۇمىسىن قاتايتادى. دەمەك، شاعىن اۋماقتارمەن جۇمىس ىستەيتىن ۇساق قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ ءبىر بولىگىن نارىقتان شىعارادى»، – دەيدى ديليارا سەيتنۇروۆا.

سونىمەن قاتار، يپوتەكالىق باعدارلامالار «ارزانداپ»، حالىقتىڭ ناقتى تابىسى 20-30 پايىزعا وسسە، سەگمەنت «قىسقارۋى» مۇمكىن. بۇل جاعدايدا، ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، قازاقستاندىقتار ۇلكەن اۋماقتارعا اۋىسادى. ءبىراق ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا بۇل تەندەنسيا جوق.

«قازىرگى ۋاقىتتا قۇرىلىس سالۋشىنى دا، تۇتىنۋشىنى دا شاعىن اۋماقتارعا نازار اۋدارۋعا يتەرمەلەيتىن قاراپايىم شارتتار ارەكەت ەتەدى. كوممەرسيالىق يپوتەكانىڭ مولشەرلەمەسى ەكى تاڭبالى بولىپ قالۋدا. «7-20-25»، «ناۋرىز» جەڭىلدىكتى باعدارلامالارى نىساننىڭ اۋماعىن ەمەس، نەسيە سوماسىنىڭ جوعارعى شەگىن بەلگىلەيدى. مۇنداي قۇرىلىممەن قۇرىلىس سالۋشى ءارقاشان تولەم ليميتىنە سايكەس ءونىمدى بولەدى. سوندىقتان الماتى مەن استاناداعى شاعىن پاتەر – بۇل قازىرگى تۇرعىن ءۇي ەكونوميكاسىنداعى جۇمىس ىستەيتىن ءونىم»، – دەپ سەندىرەدى سپيكەر.

ال تۇرعىن ۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ۇلتتىق پالاتاسىنىڭ پرەزيدەنتى تالعات مۇحامەدعالييەۆ جورامالدايدى: قازىرگى تۇرعىن ءۇي باعالارى مەن قازاقستاندىقتاردىڭ تومەن ساتىپ الۋ بەلسەندىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ، جاقىن بولاشاقتا نارىقتاعى مۇنداي پاتەرلەردىڭ سانى ارتۋى مۇمكىن.

«تەك، بەلگىلى ءبىر قايشىلىق الاڭداتادى. ءۇيدى، مىسالى، ءۇشىنشى كومفورت كلاسىن الايىق. ەگەر ەرەجەلەر جيناعىنا (سپ) جۇگىنسەك، بۇل ۇيدەگى پاتەرلەر ءۇشىن ادام باسىنا شاققانداعى تۇرعىن اۋماق – كەمىندە 18 شارشى مەتر بولاتىن پارامەترلەر بولادى. ال مۇندا «شاعىن پاتەردىڭ» ءوزىنىڭ اۋماعى شامامەن 20 شارشى مەتر، ول قالاي ورنالاسادى؟ سوندىقتان مۇنداي پاتەرلەردى كوبىنەسە تىيىم سالىنعان جەرلەرگە – جەرتولە جانە تەحنيكالىق قاباتتارعا، پودۆالدارعا ورنالاستىرۋى مۇمكىن. بۇل ورتاق مەنشىك بولىپ سانالسا دا، ياعني وسى ءۇي پاتەرلەرىنىڭ يەلەرىنىڭ مەنشىگى بولىپ سانالسا دا»، – دەپ تاۋەكەلدەردى سيپاتتايدى تالعات مۇحامەدعالييەۆ.

الايدا، بولاشاقتا تەك شاعىن پاتەرلەردەن تۇراتىن ۇيلەر كوبىرەك پايدا بولۋى مۇمكىن دەپ سانايدى. ءبىراق وندا، ونىڭ پىكىرىنشە، قولدانىستاعى قۇرىلىس نورماتيۆتەرىن قايتا قاراۋ قاجەت. مىسالى، ەرەجەلەر جيناعىندا تك-داعى ءار پاتەرگە ارنالعان اۆتوكولىك ورىندارىنىڭ سانى تۋرالى تالاپتار بار. شاعىن تۇرعىن ءۇي ءۇشىن ولار مىندەتتى ەمەس. مۇمكىن، بۇل نورمالاردى قايتا قاراۋ كەرەك.

ال «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭعا شاعىن تۇرعىن ءۇي ۇعىمىن ەنگىزۋ جاقسى بولار ەدى، دەيدى مۇحامەدعالييەۆ. سەبەبى بىزدە شاعىن اۋماقتار بار، ولار سۇرانىسقا يە، ءبىراق بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ءالى دە «سۇر ايماقتا» قالىپ وتىرعانداي.