InfoHub Logo

قازاقستاندىق جۇرگىزۋشىلەردىڭ ساقتاندىرۋ ءپوليسىنىڭ قۇنى ەندى ولاردىڭ جولداعى ءجۇرىس مانەرىنە تىكەلەي بايلانىستى بولماق. بۇل تۋرالى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى (قنردا) حابارلادى. رەگۋلياتور اۆاريالاردىڭ جيىلەپ كەتۋى مەن اۆتو بولشەكتەرىنىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى مىندەتتى اۆتوساقتاندىرۋ (ماس) سالاسىندا تاريفتىك رەفورما جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

تاريفتەردى قايتا قاراۋدىڭ سەبەبى

2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا، ساقتاندىرۋ سىياقىلارىنىڭ جينالۋى مەن تولەنگەن وتەماقىلار كولەمى اراسىنداعى الشاقتىق ايتارلىقتاي وسكەن. ماس بويىنشا ساقتاندىرۋ سىياقىلارى 17،5%-عا ءوسىپ، 118،0 ملرد تەڭگەگە جەتكەنىمەن، ساقتاندىرۋ تولەمدەرى 32،3%-عا ارتىپ، 105،9 ملرد تەڭگەگە جەتتى. جالپى ەل بويىنشا ساقتاندىرۋ تولەمدەرىنىڭ كولەمى 38،1%-عا ۇلعايىپ، 461،4 ملرد تەڭگەگە جۋىقتادى.

رەگۋلياتوردىڭ مالىمەتىنشە، ساقتاندىرۋ كومپانيالارىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعى سىن كوتەرمەيتىن جاعدايعا جەتكەن. ورتاشا العاندا، ماس بويىنشا ساقتاندىرۋ سىياقىسى 22،1 مىڭ تەڭگە بولسا، مۇلىككە كەلتىرىلگەن زيان ءۇشىن ەڭ جوعارى وتەماقى 2،6 ملن تەڭگە، ال ومىرگە كەلتىرىلگەن زيان ءۇشىن 8،7 ملن تەڭگەگە تەڭ. سوڭعى ەكى جىلدا جول-كولىك وقيعالارىنىڭ سانى ارتقان جانە جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ قۇنى قىمباتتاعان. بۇل ماس بويىنشا ساقتاندىرۋ تولەمدەرىنىڭ 73%-عا وسۋىنە الىپ كەلدى. ال ساقتاندىرۋ سىياقىلارى تەك 22%-عا عانا ءوستى. بۇل ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنىڭ قارجىلىق جاعدايىنا قوسىمشا سالماق تۇسىرەدى. نارىقتاعى ورتاشا زالالدىلىق 107%-عا جەتتى، ال بولشەك كليەنتتەر ۇلەسى باسىم ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىندا بۇل كورسەتكىش 120-150%-عا دەيىن بارادى.

جۇرگىزۋشىلەردى باعالاۋ جانە تاريفتەردى سارالاۋ

بۇل ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن اگەنتتىك تاريفتەردى قالىپتاستىرۋدا يكەمدى تاسىلدەردى ەنگىزۋدى كوزدەپ وتىر. جاڭا جۇيەدە تاريفتەر تەك ايماق پەن بۇرىنعى جول-كولىك وقيعالارىنىڭ تاريحىنا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار جۇرگىزۋشىنىڭ «سيفرلىق بەينەسىنە» دە بايلانىستى بولادى.

«ءاربىر ساقتاندىرىلۋشىنىڭ تاۋەكەلدىلىگىن دالىرەك باعالاۋ، جول قوزعالىسى قاتىسۋشىلارىنىڭ ادال مىنەز-قۇلقىن ىنتالاندىرۋ، سونداي-اق جوعارى جانە تومەن تاۋەكەلدى جۇرگىزۋشىلەر اراسىنداعى ايقاسپالى سۋبسيديالاۋدى شەكتەۋ ءۇشىن سكورينگتىك مودەلدەردى قولدانۋ جوسپارلانۋدا»، - دەلىنگەن حابارلامادا.

«ءبىرىڭعاي تەرەزە» جانە الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر

تاريفتىك رەفورمامەن قاتار، «ءبىرىڭعاي تەرەزە» فورماتىنداعى سيفرلىق شەشىمدى ەنگىزۋ دە قاراستىرىلۋدا. بۇل ازاماتتارعا كەز كەلگەن ليسەنزيالانعان ساقتاندىرۋ كومپانياسىمەن گەوگرافيالىق شەكتەۋسىز كەلىسىمشارت جاساسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل تەتىكتىڭ ماقساتى – ساقتاندىرۋشىلاردىڭ بەلگىلى ءبىر ساناتتاعى جۇرگىزۋشىلەردەن باس تارتۋىنا جول بەرمەۋ.

سونىمەن قاتار، پارلامەنت ماجىلىسىندە ساقتاندىرۋ تولەمدەرىنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ ماسەلەسى تالقىلانۋدا. الايدا، كەز كەلگەن وزگەرىس ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرى مەن ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنىڭ تولەم قابىلەتتىلىگى اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن مۇقيات اكتۋارلىق ەسەپتەۋلەرمەن سۇيەمەلدەنەتىن بولادى.

2026 جىلعا ارنالعان رەفورمالاردىڭ باستى ماقساتى – ماس سەكتورىن «نولدىك رەنتابەلدىلىكتەن» شىعارىپ، زارداپ شەككەندەرگە ۇزاق مەرزىمدى تولەمدەردى قامتاماسىز ەتە الاتىن تۇراقتى جۇيەگە اينالدىرۋ.