InfoHub Logo

ەلىمىزدە جىلجىمايتىن مۇلىك ساتىلىمىنان تۇسكەن تابىسقا سالىق تولەۋ ماسەلەسى ءجيى قوزعالۋدا. الايدا، كەيبىر ازاماتتارعا مۇلدەم بولماعان نەمەسە كوپ جىل بۇرىن ساتىلعان مۇلىكتەر ءۇشىن سالىق تولەۋ تۋرالى حابارلامالار كەلىپ جاتقانى الاڭداۋشىلىق تۋدىرۋدا. بۇل جاعدايلاردىڭ سەبەبىن جانە ولارعا قالاي قارسى تۇرۋعا بولاتىنىن ءتۇسىنىپ كورەيىك.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

سالىق دەگەنىمىز نە جانە ول قاشان مىندەتتى؟

جۇرتشىلىق «ساتۋدان تۇسكەن سالىق» دەپ اتاپ جۇرگەن بۇل تولەم، رەسمي تۇردە، مۇلىكتىك كىرىستەن الىناتىن جەكە تابىس سالىعى (جتس) بولىپ تابىلادى. بۇل سالىقتى جىلجىمايتىن مۇلىكتى ساتقان كەزدە تولەۋ قاجەت، ءبىراق ەكى شارت ورىندالسا عانا: وبەكت زاڭمەن بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن از ۋاقىت يەلىگىندە بولسا جانە ساتۋ باعاسى ساتىپ الۋ باعاسىنان جوعارى بولسا. سالىق تەك ساتۋ مەن ساتىپ الۋ باعاسى اراسىنداعى ايىرمادان تۇسكەن پايداعا عانا ەسەپتەلەدى.

يەلەنۋ مەرزىمى نوتاريۋستا رەسىمدەلگەن كۇننەن باستاپ ەمەس، مەنشىك قۇقىعىن مەملەكەتتىك تىركەۋ كۇنىنەن باستاپ ەسەپتەلەدى. 2026 جىلعى جاڭا نورمالار بويىنشا، دايىن تۇرعىن ۇيلەر ءۇشىن يەلەنۋدىڭ ەڭ از مەرزىمى ەكى جىلعا، ال سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ ۇلەستەرى ءۇشىن ءۇش جىلعا دەيىن ۇزارتىلدى. بۇل ەرەجەلەر تەك 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان كەيىن تىركەلگەن مامىلەلەرگە قولدانىلادى.

سالىق حابارلامالارى جانە 2026 جىلعى جاڭا ەرەجەلەر

مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى نوتاريۋستاردان كەلەتىن مالىمەتتەر ارقىلى مامىلەلەر تۋرالى حاباردار بولادى. ەگەر ءسىز ءبىر جىل ىشىندە جىلجىمايتىن مۇلىكتى ساتساڭىز، سالىق ورگانى جتس تولەۋ تۋرالى حابارلاما جىبەرەدى. سالىق مولشەرلەمەلەرى كەلەسىدەي: تابىس 8 500 اەك-تەن (2026 جىلى 36،8 ملن تەڭگە) اسپاسا – 10%، بۇل سومادان اسقان جاعدايدا 15% بولادى.

يەلەنۋ مەرزىمى مەنشىك قۇقىعى پايدا بولعان كەزدە، مىسالى، مۇراگەرلىك، سىيعا تارتۋ، مۇلىكتى ءبولۋ، ۇلەستى ساتىپ الۋ نەمەسە جەكەشەلەندىرۋ كەزىندە قايتا ەسەپتەلۋى مۇمكىن. الايدا، تەحنيكالىق پاسپورتتىڭ وزگەرۋى، مەملەكەتتىك اكتىنى اۋىستىرۋ، اۋداندى ناقتىلاۋ، مەكەنجايدى نەمەسە كاداسترلىق ءنومىردى وزگەرتۋ، سونداي-اق قايتا جوسپارلاۋ كەزىندە مەرزىم نولدەنەدى.

ناقتى جاعداي مىسالىنداعى سالىقتىق قاتەلىكتەر

سالىق ورگانىنىڭ قاتەلىكپەن سالىق ەسەپتەۋى سيرەك ەمەس. مىسالى، ءبىر ازامات 2015 جىلى ساياجاي ۋچاسكەسىن ساتىپ الىپ، 2024 جىلى ساتقان. يەلەنۋ مەرزىمى 9 جىلدى قۇراپ، بارلىق تالاپتاردى وتەگەنىنە قاراماستان، 2025 جىلدىڭ سوڭىندا وعان جتس تولەۋ تۋرالى حابارلاما كەلگەن. مۇنداي قاتەلىكتەر ورىن الادى، ءبىراق دۇرىس ارەكەت ەتسە، ولاردى داۋلاۋعا بولادى.

قاتە ەسەپتەلگەن سالىق جاعدايىندا قالاي ارەكەت ەتۋ كەرەك؟

ەڭ الدىمەن، حابارلامانى ەلەمەۋگە بولمايدى. ەكى ماڭىزدى جايتتى تەكسەرۋ قاجەت: وبەكتىنى قانشا جىل يەلەندىڭىز جانە شىنىمەن دە قۇن ءوسىمى بولدى ما؟ ەگەر يەلەنۋ مەرزىمى ساقتالسا نەمەسە پايدا بولماسا، سالىق سالۋعا نەگىز جوق.

ەسەپتەۋدى داۋلاۋ ءۇشىن ەسپ ارقىلى e-Otinish پورتالى ارقىلى ءوتىنىش بەرۋ قاجەت. وتىنىشتە «باسقا» ساناتىن تاڭداپ، حابارلاما كەلگەن سالىق باسقارماسىن كورسەتۋ كەرەك. وتىنىشكە ساتىپ الۋ جانە ساتۋ شارتتارىن تىركەۋ قاجەت. سالىق ورگانى 15 جۇمىس كۇنى ىشىندە جاۋاپ بەرۋگە مىندەتتى.

كامەرالدىق تەكسەرۋدەن كەيىن سالىق ورگانى ناتيجەلەر تۋرالى حابارلاما جىبەرەدى – ەگەر ەسەپتەۋ قاتە بولسا، سالىق كۇشىن جويادى. قارىزدىڭ جانە ءوسىمپۇلدىڭ جوقتىعىن «سالىق تولەۋشى كابينەتى» ارقىلى نەمەسە بانكتەردىڭ ءموبيلدى قوسىمشالارىندا جسن جانە بيۋدجەتتىك جىكتەۋ كودتارىن پايدالانىپ تەكسەرۋگە بولادى.

سالىق دۇرىس ەسەپتەلگەن جاعدايدا

ەگەر سالىق شىن مانىندە زاڭدى بولسا، مامىلە جاسالعاننان كەيىنگى كەلەسى جىلدىڭ 15 قىركۇيەگىنە دەيىن 270.00 نىسانى بويىنشا دەكلاراسيا تاپسىرۋ قاجەت. جتس سوماسىن ەسەپتەپ، 25 قىركۇيەككە دەيىن تولەۋ كەرەك. دەكلاراسيانى ۋاقىتىلى تاپسىرماۋ ايىپپۇلعا، ال سالىقتى كەشىكتىرىپ تولەۋ ءوسىمپۇلعا اكەپ سوعادى.

دەكلاراسيانى قاعاز تۇرىندە – سالىق ورگانى نەمەسە حقكو ارقىلى، نە ەلەكتروندى تۇردە eGov.kz پورتالى، eGov-mobile قوسىمشالارى، «سالىق تولەۋشى كابينەتى» نەمەسە e-Salyq Azamat جانە بانكتەردىڭ ءموبيلدى سەرۆيستەرى ارقىلى تاپسىرۋعا بولادى. سالىقتى تولەۋ بانكتەردىڭ ءموبيلدى قوسىمشالارى، تەرمينالدار، eGov.kz پورتالى جانە «قازپوشتا» بولىمشەلەرى ارقىلى دا جۇزەگە اسىرىلادى.

ءۇش ماڭىزدى قورىتىندى

قاتە سالىق ەسەپتەۋلەرى كەزدەسەدى، ءبىراق حابارلامالاردى ەلەمەۋگە بولمايدى: ءوسىمپۇل ەسەپتەلىپ، شوتتار بۇعاتتالۋى مۇمكىن. دۇرىس ارەكەت ەتكەن جاعدايدا سالىق كۇشىن جويادى. ەگەر سالىق زاڭدى بولسا – ايىپپۇل مەن ءوسىمپۇلدان اۋلاق بولۋ ءۇشىن ۋاقىتىلى دەكلاراسيا تاپسىرىپ، ونى تولەۋ ماڭىزدى.

2026 جىلى ەرەجەلەر قاتايىپ، ايقىن بولدى، ءبىراق ازاماتتار قارجىلىق شىعىندار مەن زاڭدى پروبلەمالاردان اۋلاق بولۋ ءۇشىن حابارلامالاردى مۇقيات قاداعالاپ، ۋاقىتىلى ارەكەت ەتۋى قاجەت.