InfoHub Logo

قازاقستانعا 1991 جىلدان بەرى 451 ميلليارد دوللاردان استام تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيسيا تارتىلعان. بۇل كورسەتكىش ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى جالپى ينۆەستيسيانىڭ 70%-ىن قۇرايدى. بۇل تۋرالى Qazaqstan Investment Corporation (QIC) باسقارما ءتوراعاسى ديدار كارىمساقوۆ مالىمدەدى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ينۆەستيسيا تارتۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارى

ديدار كارىمساقوۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاننىڭ ينۆەستيسيا تارتۋداعى باستى ارتىقشىلىقتارى – گەوگرافيالىق ورنالاسۋى، باي تابيعي رەسۋرستارى جانە جوعارى ەكسپورتتىق الەۋەتى.

«قازاقستان جۇڭگو، تمد ەلدەرى، تاياۋ شىعىس جانە وڭتۇستىك ازيا سياقتى ءىرى نارىقتاردىڭ اراسىندا ورنالاسقان. بۇل ءبىزدىڭ گەوگرافيالىق ارتىقشىلىعىمىز. سونىمەن قاتار، ەلىمىز مۇناي، گاز، پوليمەتالل جانە ۋرانعا باي. بۇل رەسۋرستار جوعارى تابىس اكەلىپ، تۇراقتى سۇرانىس پەن اۋقىمدى جوبالارعا مۇمكىندىك بەرەدى»، – دەيدى ول.

سونىمەن قاتار، سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ ءوسۋى ينۆەستورلارعا ەكونوميكانىڭ حالىقارالىق ساۋداعا ينتەگراسيالانعانىن جانە وسۋگە كەڭىستىك بار ەكەنىن كورسەتەدى.

ينۆەستيسيا سالاسىنداعى كوشباسشىلار

ەڭ كوپ ينۆەستيسيا سالعان ەلدەردىڭ قاتارىندا نيدەرلاندى الدا كەلەدى. سوڭعى 30 جىلدا بۇل ەلدەن 120 ميلليارد دوللاردان استام ينۆەستيسيا تارتىلعان. نيدەرلاندى – ءىرى قارجى جانە كورپوراتيۆتىك حاب، بۇل ارقىلى كوپتەگەن حالىقارالىق كومپانيالار قازاقستان سياقتى ەلدەردەگى ءىرى جوبالارعا ينۆەستيسيا قۇرىلىمدايدى.

«نيدەرلاندىلىق ينۆەستورلار ءۇشىن مۇناي-گاز سەكتورى، لوگيستيكا، اگروونەركاسىپ كەشەنى، سونداي-اق «جاسىل» ەكونوميكا جانە تۇراقتى ينفراقۇرىلىم جوبالارى ءداستۇرلى تۇردە قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى. بۇعان قوسا، قازاقستان ورتالىق ازياداعى جوعارى رەسۋرس جانە ترانزيتتىك الەۋەتى بار ستراتەگيالىق نارىق بولىپ سانالادى»، – دەپ اتاپ ءوتتى كارىمساقوۆ.

بۇعان قوسا، جۇڭگو، رەسەي، كاتار، ءباا جانە ساۋد ارابياسى سياقتى ەلدەر دە قازاقستانعا قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا. مىسالى، QIC قىتايلىق ارىپتەستەرمەن بىرلەسىپ، ماڭعىستاۋ وبلىسىندا قۋاتتىلىعى 160 مۆت بولاتىن پاروگازدى ەلەكتر ستانسياسى مەن باتىس قازاقستان وبلىسىندا مەتانول وندىرەتىن گاز-حيميا كەشەنى سياقتى ەكى ءىرى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى ستراتەگيالىق كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزدى.

وڭدەۋ ونەركاسىبى – ينۆەستيسيانىڭ باستى باعىتى

بۇرىن ينۆەستورلار نەگىزىنەن مۇناي، گاز جانە ۋرانعا باسىمدىق بەرسە، قازىرگى تاڭدا سيرەك كەزدەسەتىن مەتالدار، ەنەرگەتيكا، جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى، كولىك-لوگيستيكا ينفراقۇرىلىمى، فينتەح جانە سيفرلىق قىزمەتتەرگە قىزىعۋشىلىق ارتتى. الايدا، وڭدەۋ ونەركاسىبى كوشباسشىلىقتى ساقتاپ قالۋدا. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل سالاعا سالىنعان ينۆەستيسيا كولەمى 30،63 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوستى. بۇل ينۆەستورلاردىڭ جوعارى قوسىمشا قۇنى بار وندىرىسكە باسىمدىق بەرەتىنىن كورسەتەدى.

اگروونەركاسىپ سەكتورىنا دەگەن قىزىعۋشىلىق تا ارتىپ كەلەدى. «Adal Fund L.P.» جوباسى – بۇل ەۋرازيادا تۇراقتى اۋىل شارۋاشىلىعى، ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگى جانە ساۋدا ينتەگراسياسى ءۇشىن ۇزاق مەرزىمدى پلاتفورما قۇرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام بولدى. بۇل باستاما مەملەكەتتىك دامۋ قۇرالدارى مەن جەكە كاپيتالدى بىرىكتىرىپ، قازاقستاندى باسەكەگە قابىلەتتى، ەكسپورتقا باعدارلانعان جانە تۇراقتى اگرارلىق حاب رەتىندە كورسەتەدى. قازىرگى تاڭدا بۇل قوردىڭ ماقساتتى كولەمى 1 ميلليارد دوللارعا دەيىن جەتەدى جانە Astana International Financial Centre (AIFC) يۋريسديكسياسىندا جۇمىس ىستەيدى.

ينۆەستورلار ءۇشىن تاۋەكەلدەر مەن QICء-تىڭ ءرولى

ينۆەستورلار قازاقستانعا كىرگەن كەزدە نەگىزىنەن رەتتەۋشى تاۋەكەلدەرگە – زاڭنامانىڭ كۇردەلىلىگى مەن وزگەرۋىنە، كەلىسىمدەر قاجەتتىلىگىنە نازار اۋدارادى. سونداي-اق، ينفراقۇرىلىمدىق شەكتەۋلەر (لوگيستيكا، ەنەرگەتيكا، قۋات كوزدەرىنە قولجەتىمدىلىك)، ۆاليۋتالىق جانە ماكروەكونوميكالىق تاۋەكەلدەر (تەڭگەنىڭ قۇبىلمالىلىعى، ينفلياسيا) جانە جوبالاردى ىسكە اسىرۋ تاۋەكەلدەرى (جەرگىلىكتى سەرىكتەستەردىڭ ساپاسى، ىسكە اسىرۋ مەرزىمدەرى) ماڭىزدى ءرول اتقارادى.

«ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – ينۆەستورلارعا وسىنداي كەدەرگىلەردى ەڭسەرۋگە كومەكتەسۋ. ءبىز ينۆەستور ءۇشىن ينستيتۋسيونالدىق سەرىكتەس رەتىندە جۇمىس ىستەيمىز، بۇل كىرۋ جانە جوبانى ىسكە اسىرۋ كەزىندەگى تاۋەكەلدەردى ازايتادى. ءبىز كومپانيا كاپيتالىنا ينۆەستيسيالاي وتىرىپ، بيزنەس سەرىكتەسى بولامىز، كومپانيالارعا جاڭا نارىقتارعا شىعۋعا، كورپوراتيۆتىك باسقارۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا، وپەراسيالىق تيىمدىلىكتى جاقسارتۋعا جانە M&A مامىلەلەرىن جۇزەگە اسىرۋعا كومەكتەسەمىز»، – دەيدى ديدار كارىمساقوۆ.

قازىرگى تاڭدا QIC پورتفەلىندە 4،3 ميلليارد دوللاردان استام اكتيۆى بار 19 تىكەلەي جانە ۆەنچۋرلىك ينۆەستيسيالىق قور بار. ءاربىر مەنشىكتى دوللارعا 2 دوللاردان استام حالىقارالىق ينۆەستيسيا تارتىلادى.

QICء-تىڭ ۆەنچۋرلىك ينۆەستيسيالارى

QIC 6 ۆەنچۋرلىك قورعا قاتىسادى، ولار IT-جوبالارعا ءارتۇرلى دامۋ ساتىلارىندا ينۆەستيسيا سالادى. مىسالى، QIC $1 ميلليارد ماقساتتى كولەمى بار قورلار قورى – Alem Ventures Fund قورىنىڭ نەگىزگى ينۆەستورى بولىپ تابىلادى. QICء-تىڭ $30 ميلليون ينۆەستيسياسى قازاقستان، ورتالىق ازيا، كاۆكاز جانە باسقا دا پەرسپەكتيۆالى جاھاندىق نارىقتارداعى IT-جوبالاردى قولداۋعا باعىتتالعان.

سونىمەن قاتار، كومپانيا Sturgeon Emerging Opportunities، 500 Startups (كرەمنيي القابىنداعى ەڭ ءىرى حالىقارالىق ۆەنچۋرلىك قورلار مەن اكسەلەراتورلاردىڭ ءبىرى) جانە ازياداعى ەرتە ساتىداعى تەحنولوگيالىق ستارتاپتارعا ينۆەستيسيا سالۋعا ماماندانعان سينگاپۋرلىك Quest Ventures Asia Fund سياقتى حالىقارالىق قورلارعا قاتىسادى.

وسى قورلار ارقىلى بارلىعى 40 قازاقستاندىق ستارتاپقا 6 ميلليون دوللاردان استام ينۆەستيسيا سالىنعان.

بولاشاققا بولجام

قازاقستاننىڭ ينۆەستيسيالىق ساياساتىنىڭ جاڭارتىلعان تۇجىرىمداماسى بويىنشا، ەل شيكىزات مودەلىنەن تەحنولوگيالار، ونەركاسىپ، ينفراقۇرىلىم جانە يننوۆاسيالار نەگىزىندەگى ديۆەرسيفيكاسيالانعان ەكونوميكاعا كوشۋدى كوزدەيدى. مەملەكەتتىڭ بيزنەس-جوسپارىنا سايكەس، الداعى 3-5 جىلدا قازاقستاننىڭ ءجىو-دى ەكى ەسە ارتتىرىپ، كەم دەگەندە 150 ميلليارد دوللار تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيسيا تارتۋ مىندەتى تۇر. بۇل تەك كاپيتال كولەمىن ۇلعايتۋدى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ەكونوميكانىڭ جاڭا سالالارىن دامىتۋعا جانە تۇراقتى ەكونوميكالىق وسۋگە باعىتتالعان ينۆەستيسيالاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋدى تالاپ ەتەدى.