tengrinews.kz
قازاقستاننىڭ اۆتوكولىك قۇراستىرۋ ارەكەتتەرى: نەگە ءساتسىز اياقتالدى؟
قازاقستاندا ءوز اۆتوكولىگىن جاساۋ – بۇل تەك كولىك ەمەس، ەلدىڭ ونەركاسىپتىك دامۋىنىڭ بەلگىسى. ءبىراق بۇل ارمان ءالى تولىق ورىندالعان جوق. ءبىزدىڭ ەلىمىز بىرنەشە رەت بۇل سالادا وزىندىك ءىز قالدىرۋعا تىرىستى، الايدا ءار جولى بەلگىلى ءبىر سەبەپتەرمەن توقتاپ قالدى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
LAF — جامبىلدان شىققان جول تالعامايتىن كولىك (1990-جىلدار)
90-جىلداردىڭ ورتاسىندا جامبىل وبلىسىنىڭ كاسىپكەرى الەكساندر لوكتيەۆ ءوز جوباسىمەن كولىك جاساۋدى قولعا الدى. ول گاز-66 ءشاسسيىن پايدالانىپ، وعان «ۆولگانىڭ» كۋزوۆىن ورناتتى. ناتيجەسىندە LAF-4101 ەسىمدى رامنىي جول تالعامايتىن كولىك پايدا بولدى. ول ءوزىنىڭ ءاتى-جونىنىڭ باس ارىپتەرىمەن اتاۋ بەردى.
كولىككە بەنزيندى V8 جانە ديزەلدى قوزعالتقىشتار ورناتۋعا مۇمكىندىك بولدى. بارلىعى 50 كولىك قۇراستىرىلدى. 2000 جىلى بۇل كولىكتەردى استانادا پرەزيدەنتكە كورسەتىپ، وندىرىسكە رۇقسات الدى. بۇل – ەل تاريحىنداعى مۇنداي رۇقساتتىڭ العاشقىسى جانە جالعىزى بولدى.
الايدا، 2005 جىلعا قاراي LAF كولىگىنىڭ وزىندىك قۇنى 4 ميلليون تەڭگەگە جەتتى. بۇل سول كەزدەگى ءۇش جىلدىق Land Cruiser 100ء-دىڭ باعاسىمەن تەڭ ەدى. وسىدان كەيىن ءوندىرىس توقتاتىلدى. لوكتيەۆتىڭ شەبەرحاناسىندا ءالى كۇنگە دەيىن 51ء-شى كولىككە ارنالعان شاسسي جاتىر.
ەلەكتروسۋپەركار — الماتى جوباسى (2015)
2015 جىلى الماتىدا وتكەن Auto Expo كورمەسىندە قازاقستاننىڭ العاشقى ەلەكترلىك سۋپەركارى تانىستىرىلاتىنى حابارلاندى. جوبا التى اي بۇرىن جاريالانىپ، ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىردى.
كورمەدە ستەند پەن وكىلدەر بولعانىمەن، كولىك ءوزى كورىنبەدى. اۆتوموبيل كورمە جابىلعاننان كەيىن عانا قىزمەتتىك ەسىك ارقىلى قولمەن ىشكە كىرگىزىلدى.
كورمەدەن كەيىن جوبا سىنعا ۇشىرادى. كەيىننەن بەلگىلى بولعانداي، ەلەكتر جابدىقتارى ورتەنىپ كەتكەن، ال كىنالى تۇلعا ءىز-تۇسسىز جوعالعان. جوبانىڭ اۆتورى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن كومپانيامەن كەلىسپەي قالدى. وسىدان كەيىن جوبا توقتاپ قالدى.
«تۇلپار» — دەرجاۆينسكىدەن شىققان قولدان جاسالعان كولىك (2024)
دەرجاۆينسك قالاسىنىڭ زاڭگەرى تيمۋر مۋرزابەكوۆ كوپتەن بەرى ءوزىنىڭ كولىگىن قۇراستىرۋدى ارمانداعان. 2024 جىلدىڭ كوكتەمىندە ول گاراجدا جۇمىسىن باستاپ، جازدا كوشەگە شىقتى. وعان بريتاندىق Morgan ماركاسى شابىت بەردى.
ناتيجەسىندە ءۇش دوڭعالاقتى، ءبىر ورىندى «Tulpar Mono Traik» كولىگى پايدا بولدى. ديزاينى تولىعىمەن اۆتوردىكى، ەسكيزدەرسىز، بارلىعى ويدا بولدى.
ونى دەرجاۆينسك تۇرعىندارى ساتىپ العىسى كەلگەنىمەن، سەرتيفيكاتى بولماعاندىقتان مۇمكىن بولمادى. سەريالىق ءوندىرىس جوق جانە جوسپارلانباعان – جوبا ءبىر دانادا عانا بار. ونىڭ قانداي كورىنەتىنى بەلگىسىز، سەبەبى جەلىدە سۋرەتتەرى جوق.
Qoshcar GT Vision 1 — ستارتاپ (2023)
2023 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا قازاقستاندىق Qoshcar Automotive ستارتاپى ءوزىنىڭ العاشقى ەلەكتروموبيلى GT Vision 1ء-دىڭ سۋرەتتەرىن جاريالادى. اسيممەتريالىق ەسىكتەرى بار ليفتبەك: سول جاقتا ەكەۋ، وڭ جاقتا ۇلكەنىرەك بىرەۋى.
الدىڭعى جولاۋشى ورىندىعى جوق – ونىڭ ورنىنا زات تاسۋعا ارنالعان ورىن قاراستىرىلعان. باعاسى شامامەن 100 مىڭ دوللار دەپ كورسەتىلگەن.
الايدا، ستارتاپقا العاشقى فيزيكالىق ءپروتوتيپتى جاساۋ ءۇشىن شامامەن 2 ميلليون دوللار قاجەت بولعاندىقتان، جوبا تەك رەندەرلەر دەڭگەيىندە قالدى. ينۆەستور تابىلمادى.
بولاشاققا جوسپارلار
بۇعان دەيىن «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى رۋستام قاراعويشين قازاقستاندا قازاقستاندىق برەندپەن اۆتوموبيل شىعارۋ ماسەلەسىنىڭ تالقىلانىپ جاتقانىن ايتقان بولاتىن. الايدا، بۇل نولدەن جاسالاتىن اۆتوموبيل بولماي، مالايزيالىق Proton برەندىن لوكاليزاسيالاۋ بولماق.
قاراعويشين بريفينگتە حولدينگ پەن مالايزيالىق كومپانيانىڭ قازاقستاندا بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتقانىن حابارلادى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل ىنتىماقتاستىق قازاقستاندىق برەندپەن اۆتوموبيل شىعارۋعا اكەلۋى مۇمكىن.
«بۇل قازاقستاندىق ماركا تۋرالى ءسوز، ءبىز وسىنى ايتىپ وتىرمىز. ەگەر ول جەردە وندىرىلسە، ارينە، ول قازاقستاندىق برەندپەن شىعارىلادى»، - دەدى ول.
قاراعويشين «بايتەرەك» كومپانياسىنىڭ Proton-مەن تەحنولوگيالىق ارىپتەستىكتى تەرەڭدەتۋ بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
ايتا كەتەيىك، 2025 جىل قازاقستاننىڭ اۆتوكولىك ونەركاسىبى ءۇشىن رەكوردتىق جىل بولدى. «قازاقستاننىڭ اۆتوكولىك وداعى» دەرەكتەرى بويىنشا، ءبىر جىلدا ەلىمىزدە بارلىعى 171 144 اۆتوموبيل شىعارىلعان. بۇل 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 17،8%-عا ارتىق جانە وتاندىق اۆتوونەركاسىپ تاريحىنداعى ەڭ ۇزدىك كورسەتكىش. ونىڭ ىشىندە 158 944 جەڭىل اۆتوموبيل بولدى، بۇل دا تاريحي ماكسيمۋمعا اينالدى. سونىمەن قاتار، ساتۋ نارىعى دا ءوستى: رەسمي ديلەرلەر وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 14،4%-عا ارتىق، 234 852 جاڭا جەڭىل جانە كوممەرسيالىق اۆتوكولىك ساتتى.