InfoHub Logo

قازاقستاندىق جۋرناليست جانە مۇناي-گاز سالاسىنىڭ ساراپشىسى ولەگ چەرۆينسكيي ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ باس كەڭسەلەرىن استانادان سالالىق وڭىرلەرگە كوشىرۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاۋدى ۇسىندى. بۇل يدەيا ايماقتاردىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرە الادى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

چەرۆينسكييدىڭ بۇل پىكىرى رەسەيدىڭ «روسنەفت» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى يگور سەچيننىڭ سانكت-پەتەربۋرگ حالىقارالىق ەكونوميكالىق فورۋمىندا ايتقان سوزدەرىنەن كەيىن تۋىندادى. سەچين، ەگەر رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين تاپسىرسا، كومپانيانىڭ باس كەڭسەسىن ماسكەۋدەن وڭىرگە كوشىرۋگە دايىن ەكەنىن مالىمدەگەن.

ساراپشى رەسەيدە بۇعان دەيىن دە ءىرى مەملەكەتتىك كومپانيالاردىڭ باس كەڭسەلەرىن سالالىق قىزمەت ايماقتارىنا كوشىرۋ ماسەلەسى كوتەرىلگەنىن ەسكە سالدى. مىسالى، «رۋسگيدرو» كومپانياسى كراسنويارسكىگە كوشىپ، جۇمىسىن اياقتاعان. سونداي-اق، «رجد» قۇرىلىمدارىن ۆلاديمير وبلىسىنداعى دوبروگرادقا كوشىرۋ تالقىلانىپ جاتىر. ال «روسنەفت» ءۇشىن يۋگرا جانە يامالو-نەنەس اۆتونوميالىق وكرۋگتەرى سالالىق ايماقتار بولا الادى.

قازاقستانداعى جاعداي

وسىعان وراي، چەرۆينسكيي قازاقستاندا دا وسىنداي ءتاسىلدى قولدانۋعا بولا ما دەگەن ساۋال قويدى. «قازمۇنايگاز» كەڭسەسى اتىراۋعا، ال «قازاتومونەركاسىپ» كەڭسەسى قىزىلورداعا كوشسە قالاي بولار ەدى؟» دەپ جازدى ساراپشى.

ونىڭ پىكىرىنشە، مۇنداي قادام وڭىرلەردىڭ دامۋىنا قوسىمشا سەرپىن بەرەدى. ءىرى ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ باس كەڭسەلەرىن سالالىق وبلىستاردا ورنالاستىرۋ ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ارتتىرىپ، ساپالى كادرلار مەن ينفراقۇرىلىمعا سۇرانىستى ۇلعايتىپ، نەگىزگى وندىرىستىك قىزمەت شوعىرلانعان وڭىرلەرگە باسقارۋ ورتالىقتارىن جاقىنداتادى.

ساراپشى بۇل يدەيانى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ بۇعان دەيىن قولدانعان «سول جاعالاۋلىقتار» سوزىنە قاتىستى سىنمەن دە بايلانىستىردى. بۇل سوزبەن پرەزيدەنت ناقتى جۇمىستان جانە وڭىرلىك كۇن تارتىبىنەن الشاقتاپ قالعان شەنەۋنىكتەر مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور قىزمەتكەرلەرىن مەڭزەگەن بولاتىن.

چەرۆينسكييدىڭ ويىنشا، ۇلتتىق كومپانيالاردى سالالىق وڭىرلەرگە كوشىرۋ وبلىستاردىڭ دامۋىنا ىقپال ەتىپ قانا قويماي، سونداي-اق وسى قۇرىلىمدار ىشىندەگى كادر ساياساتىنا دەگەن كوزقاراستى وزگەرتە الادى.

قازاقستاندا كوپتەگەن ءىرى ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ باس كەڭسەلەرى استانادا ورنالاسقان. الايدا، وندىرىستىك بازا مەن نەگىزگى اكتيۆتەردىڭ باسىم بولىگى وڭىرلەردە شوعىرلانعان. مىسالى، مۇناي-گاز سالاسى نەگىزىنەن ەلىمىزدىڭ باتىسىمەن، سونىڭ ىشىندە اتىراۋ جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىمەن بايلانىستى بولسا، ۋران ونەركاسىبى نەگىزىنەن وڭتۇستىك وڭىرلەردە ورنالاسقان.

ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ كەڭسەلەرىن كوشىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ازىرگە تەك ساراپشى پىكىرى بولىپ قالىپ وتىر جانە كومپانيالار تاراپىنان رەسمي تۇسىنىكتەمە بەرىلمەگەن. دەگەنمەن، بۇل ۇسىنىس وڭىرلەردىڭ ستراتەگيالىق سالالاردى باسقارۋداعى ءرولى جانە ءىرى مەملەكەتتىك اكتيۆتەردىڭ ءىس جۇزىندە جۇمىس ىستەيتىن اۋماقتارمەن قانشالىقتى بايلانىستى بولۋى كەرەكتىگى تۋرالى ماسەلەنى قايتا كوتەرەدى.

ايتا كەتەيىك، بۇل يدەيا العاش رەت 2011 جىلى «سينەرگەتيكالىق اتلاس» جوباسىندا ايتىلعان. سول كەزدە «تاۋ-كەن سامۇرىق» كەڭسەسىن وسكەمەنگە، «قمگ» ۇك-نى اقتوبەگە، «قمگ» رد-نى اتىراۋعا، «سامۇرىق-ەنەرگو» مەن KEGOC-تى پاۆلودارعا كوشىرۋ ۇسىنىلعان.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، 2026 جىلدىڭ اقپانىندا قاشاعان كەن ورنىن يگەرۋشى NCOC وپەراتورى اتىراۋدا 167 ملرد تەڭگەگە جاڭا كەڭسە سالۋدى جوسپارلاپ وتىرعانى بەلگىلى بولدى. سول كەزدە وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى سىرىمبەك سارسەمبايەۆ ونى اتىراۋ وبلىسىنىڭ ماقات اۋدانىندا، كەن ورىندارىنا جاقىن جەردە سالۋدى ۇسىنعان.