InfoHub Logo

قازاقستاننىڭ دالالىق القاپتارىندا كيىكتەردىڭ سانى رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتتى. دەگەنمەن، بۇل جاعىمدى جاڭالىق جانۋارلاردىڭ تىرشىلىگىنە تونەتىن جاڭا قاۋىپتەردى العا تارتادى. بيولوگ قاجىم جۇمالييەۆتىڭ ايتۋىنشا، جاپپاي ءوسىم كەيبىر جاعدايلاردا كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

كيىك سانىنىڭ ءوسۋى جانە ونىڭ سالدارى

قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا كيىكتەردىڭ سانى 5-6 ميلليون باسقا جەتكەن. بۇل – جانۋارلاردىڭ قورعالۋى مەن تابيعاتتى قورعاۋ شارالارىنىڭ ناتيجەسى. الايدا، بۇل جاپپاي ءوسىم جانۋارلار اراسىنداعى اۋرۋلاردىڭ تارالۋىنا، جاپپاي قىرىلۋعا جانە ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتىڭ بۇزىلۋىنا اكەلۋى ىقتيمال. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەتتىك ورگاندار بۇل جاعدايدى ءتيىستى دەڭگەيدە رەتتەي الماي وتىر. وتكەن جىلى 700-800 مىڭ باس كيىكتى الىپ تاستاۋ قاجەت بولسا، ولار تەك 200 مىڭ باسىن عانا يگەرە العان.

اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ اسەرى

قاجىم جۇمالييەۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان تابيعاتىنا ەڭ ۇلكەن زياندى اگرەسسيۆتى اگروونەركاسىپ كەشەنى كەلتىرەدى. جابايى دالالاردى ەگىستىككە اينالدىرۋ جانە ولاردى حيميالىق زاتتارمەن وڭدەۋ جانۋارلاردىڭ مەكەندەيتىن ورتاسىن جويىپ جىبەرۋدە. بۇل تەك ءىرى جانۋارلارعا عانا ەمەس، ۇساق جاندىكتەر مەن جاندىكتەرگە دە ءقاۋىپ توندىرەدى. عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، تابيعاتتاعى ءاربىر بۋىننىڭ ماڭىزى زور، ولاردىڭ ءبىرىنىڭ جوعالۋى بۇكىل ەكوجۇيەنىڭ قۇلدىراۋىنا اكەلۋى مۇمكىن.

براكونەرلىك جانە ونىمەن كۇرەس

كيىكتەردىڭ مۇيىزدەرىنە دەگەن جوعارى سۇرانىسقا بايلانىستى براكونەرلىك ءالى دە وزەكتى ماسەلە بولىپ قالۋدا. اسىرەسە، وڭتۇستىك-شىعىس ازيادا كيىك ءمۇيىزىنىڭ قۇنى جوعارى باعالانادى. بۇل جاعداي كيىكتەردى زاڭسىز اۋلاۋدى ارتتىرادى. سونىمەن قاتار، قىزىل كىتاپقا ەنگەن بەكىرە تۇقىمداس بالىقتار دا براكونەرلەردىڭ قۇربانى بولىپ وتىر. ەلدەگى جابايى جانۋارلاردى قورعاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە براكونەرلىككە قارسى زاڭداردى قاتايتۋ قاجەتتىلىگى ايتىلۋدا.

تابيعاتتى قورعاۋداعى جاڭا تاسىلدەر

قاجىم جۇمالييەۆتىڭ ايتۋىنشا، تابيعاتتى قورعاۋدا حالىقارالىق تاجىريبەلەردى قولدانۋ ماڭىزدى. مىسالى، اقش-تا ۇلتتىق ساياباقتاردىڭ 98%-ى اڭشىلىق پەن بالىق اۋلاۋعا اشىق. بۇل جانۋارلار رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋعا جانە ولاردىڭ سانىن رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستاندا دا اڭشىلىق شارۋاشىلىقتارىن دامىتۋ ارقىلى تابيعاتتى قورعاۋعا بولادى. اڭشىلاردىڭ تولەگەن اقشاسى جابايى جانۋارلاردى قورعاۋعا، ولارعا جەم-شوپ بەرۋگە جانە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا جۇمسالادى. بۇل – «جاسىل ەكونوميكانىڭ» ءبىر بولىگى بولىپ تابىلادى.