InfoHub Logo

قازاقستاندا سۋ رەسۋرستارىنىڭ جەكە مەنشىككە ءوتۋى جانە ونى مەملەكەتكە قايتارۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى پىكىرتالاس قايتا جانداندى. بۇل ماسەلە ەلدەگى سۋ جۇيەلەرىنىڭ باسقارۋىنا قاتىستى ماڭىزدى سۇراقتاردى تۋىنداتادى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

سۋ جۇيەلەرىنىڭ جەكەشەلەنۋ تاريحى

قازاقستاندا سۋ ينفراقۇرىلىمىن، سونىڭ ىشىندە سۋ بوگەتتەرىن، توعاندارىن جانە جەلىلەرىن جەكە قولعا بەرۋ پروسەسى ءارتۇرلى كەزەڭدەردە جۇرگىزىلدى. باستاپقىدا بۇل مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ جۇگىن جەڭىلدەتۋ جانە ينۆەستيسيا تارتۋ ماقساتىندا جاسالعان بولاتىن. جەكەشەلەندىرۋ 1990-شى جىلدارداعى "جابايى" كەزەڭنەن باستالىپ، 2010-شى جىلدارداعى ەكىنشى تولقىنعا دەيىن جالعاستى.

الايدا، ءىس جۇزىندە بۇل ۇدەرىس كۇتكەن ناتيجە بەرمەدى. ينفراقۇرىلىمدار جاڭارتىلمادى، توزىعى جەتكەن كۇيىندە قالا بەردى، تاريفتەر ءوستى، ال جاۋاپكەرشىلىك شاشىراڭقى بولىپ قالدى.

قاسىرەتتى سالدارلار مەن ەسكەرتۋلەر

جەكە مەنشىك نىسانداردىڭ سالدارىنان بولعان ەڭ قايعىلى وقيعالاردىڭ ءبىرى – 2010 جىلى قىزىلاعاشتاعى سۋ بوگەتىنىڭ بۇزىلۋى. جەكە مەنشىكتە بولعان بوگەتتىڭ ىستەن شىعۋى سالدارىنان ادامدار قازا تاپتى. بۇل جاعداي سۋ بوگەتتەرى مەن توعانداردىڭ جەكە مەنشىك يەلىگىنە قاتىستى زاڭنامانى قايتا قاراۋعا تۇرتكى بولدى.

جاقىندا شىمكەنت قالاسىنىڭ سۋ ارناسى نىساندارىن مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ دا وسى ماسەلەنىڭ وزەكتىلىگىن ارتتىردى. تاريفتەرگە، ينۆەستيسيالىق مىندەتتەمەلەرگە جانە جەكەشەلەندىرۋدىڭ وزىنە قاتىستى نارازىلىقتار ورىن الدى.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرلەرى

سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ سالاسىنداعى ساراپشىلار بيزنەستىڭ بۇل سالاداعى ءرولى تۋرالى ءارتۇرلى پىكىر بىلدىرەدى.

كەيبىرەۋلەر جەكە مەنشىكتىڭ ءوزى پروبلەما ەمەس، ەگەر يەلەرى ادال جۇمىس ىستەپ، نىساندار مەملەكەتتىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا بولسا، دەيدى. ال باسقالارى جەكە بيزنەسكە ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيسيالارعا، ەكولوگيالىق تالاپتاردى ساقتاۋعا جانە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە مۇددەلى ەمەس دەپ سانايدى.

سۋ تاپشىلىعى، كليماتتىڭ وزگەرۋى جانە ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدارعا تونەتىن قاۋىپتەر جاعدايىندا سۋدى باسقارۋ ماسەلەسى تەك كوممۋنالدىق نەمەسە ەكونوميكالىق سيپاتتا عانا ەمەس، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىنە كوتەرىلەدى.

سۋ رەسۋرستارىنىڭ ماڭىزى

2023 جىلعى 1 قىركۇيەكتە قاسىم-جومارت توقايەۆ ءوزىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا سۋ رەسۋرستارىنىڭ ەلىمىز ءۇشىن مۇنايدان، گاز بەن مەتالداردان كەم ەمەس ماڭىزعا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل مالىمدەمە سۋ شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جاڭا مينيسترلىكتىڭ قۇرىلۋىنا جانە سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ جاڭا مىندەتتەرىنىڭ بەلگىلەنۋىنە الىپ كەلدى.

وسىعان بايلانىستى، سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ ماسەلەسى تەك ەكولوگيالىق نەمەسە كوممۋنالدىق سيپاتتا عانا ەمەس، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە اينالىپ وتىر.

جەكە مەنشىككە قارسى ارگۋمەنتتەر

سۋ ەكوجۇيەلەرى بويىنشا ساراپشى ارمان وتەپوۆتىڭ پىكىرىنشە، بيزنەسكە پايدا، ال وزەنگە ەكولوگيالىق مينيمۋم قاجەت. ول جەكە مەنشىك يەلەرىنىڭ ەسكى بوگەتتەردى جوندەۋگە نەمەسە ارنالاردى تازارتۋعا اقشا جۇمساعىسى كەلمەيتىنىن، سەبەبى بۇل ينۆەستيسيالاردىڭ تەز وتەلمەيتىنىن ايتادى. سونداي-اق، ول ەكولوگيالىق نورمالاردىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرىلەتىنىن العا تارتادى.

قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلى، ءاتى-جونىن جاسىرعان سۇحبات بەرۋشى، جەكە مەنشىكتەگى ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمداردى قاۋىپسىزدىككە قاتەر دەپ سانايدى. ونىڭ ايتۋىنشا، سۋ ارنالارىنا ديۆەرسيا جاساۋ قالانىڭ جۇمىسىن كەز كەلگەن باسقا وقيعادان جىلدام توقتاتۋى مۇمكىن.

قورىتىندى

سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋداعى مەنشىك ماسەلەسى تەك شارۋاشىلىق ماسەلە ەمەس، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە اينالىپ وتىر. شىمكەنت سۋ ارناسىنىڭ مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلۋى بۇل سالاداعى باسقارۋ مودەلىنىڭ وزگەرە باستاعانىن كورسەتەدى. الايدا، بۇل جۇيەلى قايتا قاراۋدىڭ باستاماسى بولا ما، الدە تەك جەكە شارا بولىپ قالا ما، ازىرگە بەلگىسىز.