© Tengrinews.kz / تۋرار كازانگاپوۆ_
زۋمەرلەر مە، ەڭبەكقورلار ما؟ جاس بۋىن جۇمىس بەرۋشىلەر مەن ەڭبەك نارىعىن قالاي وزگەرتىپ جاتىر
جاس بۋىن وكىلدەرى – زۋمەرلەردى ءجيى جالقاۋ، جاۋاپسىز، جوعارى جالاقى تالاپ ەتەتىن جانە ەسكى ەرەجەلەرمەن جۇمىس ىستەۋگە قۇلىقسىز دەپ ايىپتايدى. الايدا، بۇل پىكىرلەر قانشالىقتى شىندىققا جاناسادى؟ ولاردىڭ جۇمىس بەرۋشىلەر مەن ەڭبەك نارىعىنا اسەرى قانداي؟
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ شاعىمدارى
جۇمىس بەرۋشىلەر جاس قىزمەتكەرلەردىڭ سۇحباتقا كەلمەي قالاتىنىنا، ءبىرىنشى كۇنى ەش سەبەپسىز جۇمىستان كەتەتىنىنە، قوسىمشا جۇمىس ىستەۋدەن باس تارتاتىنىنا جانە ىڭعايسىزدىق تۋىنداسا، وڭاي جۇمىستان شىعىپ كەتەتىنىنە شاعىمدانادى. اسىرەسە، ەگدە بۋىندىلار زۋمەرلەردىڭ جاعىمسىز اتموسفەراعا، اقىسىز قوسىمشا جۇمىسقا جانە تەك جۇمىس ىستەپ تۇرعانداي كورىنۋ ءۇشىن كەڭسەدە وتىرۋعا شىداي الماعانىنا اشۋلانادى.
كەيبىر جاس ماماندار مۇنى باسقاشا تۇسىندىرەدى: ولار وزدەرىنىڭ پسيحيكالىق دەنساۋلىعىن قۇربان ەتۋدى، ساۋ ەمەس ورتادا جۇمىس ىستەۋدى نەمەسە ەكسپلۋاتاسيانى «ءومىر مەكتەبى» رەتىندە قابىلداۋدى قالامايدى. ولار ءۇشىن سىيلاستىق، تۇسىنىكتى ەرەجەلەر، ۋاقتىلى تولەنەتىن جالاقى، جەكە شەكارالار جانە جۇمىستىڭ تەك تۇراقتىلىق ەمەس، دامۋعا دا ىقپال ەتەتىنى ماڭىزدى.
زۋمەرلەردىڭ ءوز جاۋاپتارى
جاس مامانداردىڭ ايتۋىنشا، ولار جۇمىستان ءبىرىنشى كۇنى نەمەسە ءتىپتى جارتى كۇننەن كەيىن كەتۋگە ءماجبۇر بولعان جاعدايلار بولعان. ماسەلەن، ءبىر قىزمەتكەر ايەلدەر ۇجىمىنداعى ەكىجۇزدىلىك پەن جاعىمسىزدىقتى كورىپ، جۇمىستى جالعاستىرۋدان باس تارتقان. ەندى ءبىر جاس مامان جۇمىستى ەرتە بىتىرسە دە، جۇمىس ۋاقىتى اياقتالمايىنشا كەڭسەدە وتىرۋدى تالاپ ەتكەن باسشىنىڭ ارەكەتىن تۇسىنبەگەن.
سونداي-اق، رەسمي تىركەۋسىز ستاجيروۆكالار مەن سالىق تولەۋدەن قاشۋ ءۇشىن ستۋدەنتتەردى پايدالانۋ ارەكەتتەرى دە زۋمەرلەردى قابىلدامايدى. ولار مۇنى «جاستارعا مۇمكىندىك» دەگەن جەلەۋمەن جاسالعان ەكسپلۋاتاسيا دەپ سانايدى. جاس ماماندار وزدەرىنىڭ جاعىمسىز تاجىريبەلەرىن جانە جۇمىستان كەتۋ سەبەپتەرىن اشىق ايتادى: بۇل – پسيحيكالىق دەنساۋلىقتى ساقتاۋ جانە قاراپايىم سىيلاستىق ءۇشىن كۇرەس.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرى
HR-كونسالتينگ مامانى داريا تيموشينانىڭ پىكىرىنشە، قازاقستانداعى بۋىندار اراسىنداعى باستى جانجال – جاستاردىڭ ەڭبەك نارىعىندا ناقتى تاڭداۋ مۇمكىندىگىنە يە بولۋىندا. ول بۇرىنعى بۋىنداردان ايىرماشىلىعى، زۋمەرلەر جۇمىس بەرۋشىنى ءوزى باعالايتىنىن ايتادى. ولار ءۇشىن جۇمىس – تەك ءومىر ءسۇرۋ قۇرالى ەمەس، باقىتتى ءومىر ءسۇرۋدىڭ ءبىر بولىگى.
مادەنيەتتانۋشى سامير سەركەبايەۆ زۋمەرلەردىڭ اتا-انالارىنا قاراعاندا ءقاۋىپسىز، اشىق جانە تۇتىنۋشىلىق مول ورتادا وسكەنىن اتاپ وتەدى. سوندىقتان ولار ءۇشىن ەڭبەك – بۇل ەركىندىككە ۇمتىلۋ. ولار جۇمىستىڭ تەك ءومىر ءسۇرۋدىڭ جالعىز جولى ەكەنىن سەزىنبەيدى، كەرىسىنشە، ولاردىڭ ءومىر ءسۇرۋى قانشالىقتى جاعىمدى ەكەنىن باعالايدى.
پسيحولوگ يۋليا بەليانينا زۋمەرلەر ءۇشىن پسيحيكالىق دەنساۋلىقتىڭ مانساپتىق ساتىدان ماڭىزدىراق ەكەنىن ايتادى. ولار اتا-انالارىنىڭ «توزە بەر، كەيىن جاقسى بولادى» دەگەن قاعيداتىن قايتالاعىسى كەلمەيدى. الايدا، كەيدە جاستار جەكە شەكارانى قورعاۋدى جۇمىستاعى جايسىزدىقتان قاشۋمەن شاتاستىراتىنىن دا ەسكەرتەدى. جۇمىس – بۇل تەك شابىت ەمەس، ءتارتىپ پەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەتىن پروسەسس.
جاڭا بۋىنمەن قالاي جۇمىس ىستەۋ كەرەك؟
ءوندىرىس باسشىسى عۇمار كارىموۆتىڭ ايتۋىنشا، زۋمەرلەرمەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ەرەكشە تاسىلدەر قاجەت. ولارعا كومپانيا ءپاتريوتيزمى ەمەس، ناقتى جاعدايلار ماڭىزدى. جاستار باسشىنىڭ قۇزىرەتتىلىگىن ۇنەمى تەكسەرەدى جانە ولارعا جاي عانا جاسى نەمەسە لاۋازىمى ءۇشىن ەمەس، ناقتى ىستەرىمەن دالەلدەۋ كەرەك. ولار ءۇشىن باسشى – بۇل دامۋعا كومەكتەسەتىن جاتتىقتىرۋشى.
زۋمەرلەر ءۇشىن ناقتى جۇمىس ۋاقىتى مەن ۋاقتىلى تولەنەتىن جالاقى – بۇل «ارتىقشىلىق» ەمەس، مىندەتتى نورما. كارىموۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل جاستاردىڭ كىناسى عانا ەمەس، جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ دە وزگەرىستەرگە دايىن بولماۋىنان تۋىندايدى. ەگەر قارىم-قاتىناس دۇرىس قۇرىلسا، زۋمەرلەر وتە مىقتى قىزمەتكەرلەر بولا الادى.
-
Learn about Helicobacter pylori، a common bacteria in Kazakhstan، its link to stomach cancer، and how it's diagnosed and treated.
-
الماتى قالاسىندا كافەلەردىڭ جازعى الاڭدارىن ورنالاستىرۋ مەن پايدالانۋعا قاتىستى ەرەجەلەرگە وزگەرىستەر ەنگىزىلۋدە. بۇل باستاما كاسىپكەرلەرگە قولايلى جاعداي جاساۋدى كوزدەيدى.
