InfoHub Logo

19 naýryzdan bastap Qazaqstannyń qarjy naryǵynda ekinshi deńgeıli bankterge qoıylatyn jańa talaptar kúshine enedi. Bul talaptar tutynýshylyq nesıelerdi berý tásilderin aıtarlyqtaı ózgertedi. Jańashyldyqtar halyqtyń nesıelenýin azaıtýǵa jáne qarjy uıymdary men qaryz alýshylardyń jaýapkershiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Qaryz alýshylarǵa shekteýler: Nesıe alý qıyndaı túsedi

Jańa erejelerge sáıkes, bankter merzimi ótken 30 kúnnen astam bereshegi bar jeke tulǵalarǵa tutynýshylyq nesıe bere almaıdy. Bul degenimiz, tipti qysqa merzimdi qarjylyq qıyndyqtar da jańa nesıe alýǵa eleýli kedergi bola alady. Alaıda, refınansırleý jaǵdaılary úshin erekshilik qarastyrylǵan. Eger qaryz aǵymdaǵy boryshty jaqsartý maqsatynda resimdelse, mysaly, paıyzdyq mólsherlemeni tómendetý, aı saıynǵy tólemderdi azaıtý nemese aıyppuldardy tolyq óshirý úshin – mundaı operasıalarǵa ruqsat etiledi. Osylaısha, memleket qaryz alýshylardyń qarjylyq jaǵdaıyn jaqsartý múmkindigin qaldyrady, biraq jańa qaryzdardyń jınaqtalýyn shekteıdi.

Aqsha birden berilmeıdi: Mindetti úzilis engiziledi

Eń kóp baıqalatyn jańashyldyqtardyń biri – nesıe qarajatyn birden berýge tyıym salý bolady. Ótinim maquldanǵannan keıin de bank klıentke aqsha aýdarmas buryn keminde 24 saǵat kútýge mindetti. Bul «salqyndaý kezeńi» azamattardy ımpúlsıvti sheshimder men oılanbaı nesıe alýdan qorǵaýǵa arnalǵan. Táýlik ótken soń, qaryz alýshy nesıe alý nıetin qosymsha rastaýy tıis. Osydan keıin ǵana qarajat berilýi múmkin. Alaıda, bul shekteý qoldanylmaıtyn jaǵdaılar da qarastyrylǵan. Atap aıtqanda, eger aqsha taýar nemese qyzmet úshin tikeleı satýshyǵa baǵyttalsa, sol banktegi basqa qaryzdy óteýge paıdalanylsa, nemese 150 AEK-ke deıingi nesıe kartasy bolsa. Sondaı-aq, salyq, aıyppul jáne basqa da mindetti tólemder sıaqty búdjetke tólenetin tólemder úshin de erekshelik bar.

Bıometrıa jáne jeke qatysý: Qaryz alýshylarǵa qoıylatyn jańa talaptar

Qashyqtan nesıe resimdeýge de eleýli ózgerister engiziledi. Endi qamtamasyz etilmegen qaryzdar boıynsha onlaın shart jasaý úshin klıenttiń bıometrıalyq sáıkestendirýi mindetti bolady. Bul degenimiz, bet-álpetti taný nemese basqa sáıkestendirý ádisteri sıaqty zamanaýı sıfrlyq quraldar arqyly tulǵany rastaý qajet bolady. Sonymen qatar, eger nesıe somasy 150 AEK-ten (shamamen 648,7 myń teńge) assa, qaryz alýshynyń jeke qatysýy týraly talap engiziledi. Osylaısha, iri nesıelerdi tolyǵymen qashyqtan resimdeý múmkin bolmaıdy – klıent bank bólimshesine barýǵa májbúr bolady.

Shottardyń kiristiligi boıynsha shekteýler

Nesıelik ózgeristerden basqa, jańashyldyqtar aǵymdaǵy shottardy júrgizý sharttaryna da áser etedi. Bankterge mundaı shottar boıynsha syıaqy esepteýge ruqsat etiledi, biraq onyń mólsheri 1%-dan aspaýy kerek. Bul rette, paıyzdyq esepteý klıentpen jasalǵan shart talaptaryna sáıkes qatań retteletin bolady.

Qoljetimdilik pen qaýipsizdik arasyndaǵy jańa tepe-teńdik

Bul sharalardyń engizilýi, retteýshiniń nesıelerdiń qoljetimdiligi men halyqty shamadan tys qaryz júktemesinen qorǵaý qajettiligin teńestirýge umtylysyn kórsetedi. Bir jaǵynan, bankter nesıe berý múmkindigin saqtaıdy, ekinshi jaǵynan, qarjy júıesi men azamattar úshin táýekelderdi azaıtatyn qosymsha súzgiler engiziledi. Nátıjesinde, Qazaqstanda nesıe alý shynymen de qıyndaı túsedi, biraq qaryzdar qaryz alýshylar úshin neǵurlym sanaly jáne qaýipsiz bolýy tıis.