tengrinews.kz
- 05 naý. 2026 10:01
- 25
85 jastaǵy Qaraǵandy turǵyny arnaıy bilimi bolmasa da, kúrdeli matematıkalyq esepterdi sheshedi
Qaraǵandy oblysynyń 85 jastaǵy turǵyny Ermekbaı Joldybekov arnaıy bilimi joq bolsa da, kúrdeli matematıkalyq esepterdi ońaı sheshetin qabiletimen tanymal. Ol jas kezinde natýral sandardy qosýdyń ózindik ádisin jasap, jeke formýlalar shyǵarǵan. Bul eńbekteri ǵylymı basylymdarda jarıalanǵan.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Talantty qarıanyń tarıhy
Ermekbaı Joldybekov matematıkaǵa qabiletin bala kezinen-aq tanytqan. Aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynda oqyp júrgende, ol eń kúrdeli esepterdi de ońaı sheship, ǵalymdardyń qurmetine bólengen. Úshinshi kýrstan keıin oqýyn tastaǵanymen, matematıkamen óz betinshe aınalysýyn toqtatpaǵan. Tipti aýyl sharýashylyǵynda jumys istep júrgende de, tabıǵat qubylystaryn zerttep, matematıkalyq esepterdi sheshýdiń jańa ádisterin izdegen.
«Ýnıversıtette ǵalymǵa eki jobamdy kórsetip, ózim jasaǵanymdy dáleldedim. Bul men úshin alǵashqy naǵyz jetistik boldy. Biraq usynylǵan jumys oryndarynan bas tartyp, aýylǵa oraldym. Kitap oqýǵa jáne bilimimdi jetildirýge ýaqyt tabý úshin, sanaly túrde qoıshy boldym – mal baǵyp, matematıkalyq esepterdi sheshýmen aınalysýdy jalǵastyrdym», - deıdi zeınetker.
Ǵylymı eńbekteri men jetistikteri
Súıikti isimen aınalysqan matematık-áýesqoı natýral sandardy qosýdyń biregeı ádisin jasap, buryshty úsh bólikke bólý týraly ǵylymı maqala daıyndaǵan. Ol halyqaralyq matematıkter qaýymdastyǵynyń forýmynda óz zertteýlerin usynyp, reseılik «Kvant» jýrnalynda nátıjelerin jarıalaǵan.
«Ol mektep qabyrǵasynan-aq kózge túsken. Besinshi synypta emtıhan kezinde jetinshi synyp deńgeıindegi esepterdi senimdi sheshken. Tipti muǵalimderi de kómek surap jatatyn – ol esepterdi sheshýdiń beıstandartty joldaryn tabatyn. Óz oıyn qorqynyshsyz qorǵap, ózgeshe jolmen júrýden taıynbaıtyn», - deıdi ólketanýshy Tuńǵyshbaı Muqan.
Ermekbaı Joldybekov óz betinshe matematıkalyq jumbaqtar qurastyryp, olardy gazetterde jarıalaǵan. Sondaı-aq, qazaq ertegileri jelisimen esepter oılap tapqan. Odan bólek, aqsaqal ǵarysh pen Jerdiń qurylymyna da qyzyǵýshylyq tanytady. Ol ózi úshin kórneki quraldardy da jasaıdy. Onyń jasaǵan konstrýksıalarynyń biri Jerdiń tartylys kúshin kórsetedi.
«Osy maket arqyly men Jerdiń tartylys kúshin dáleldedim. Konstrýksıanyń ár mıllımetrin ózim eseptedim. Keıin bul jumysymdy Qaraǵandy ýnıversıtetinde kórsetip, joǵary baǵa aldym», - deıdi Ermekbaı Joldybekov.
Zeınetker jıi mektep oqýshylarymen kezdesip, olardyń «ǵylym patshaıymyna» degen qyzyǵýshylyǵyn oıatýǵa tyrysady. Ol matematıkasyz aınalamyzdaǵy álemdi túsiný jáne oılaý qabiletin damytý qıyn ekenin aıtady.