tengrinews.kz
Almatyda «Bolashaq poıyz» iske qosylady: SkyTrain jobasy týraly ne belgili?
Almaty qalasynyń bıligi 2025 jyldyń qyrkúıeginde «bolashaq kólikterine» qatysty josparlaryn usyndy. 2030 jylǵa deıingi bas josparǵa sáıkes, qala turǵyndary men qonaqtaryn jeke avtokólikterden BRT, LRT, metro, kanada joldary jáne SkyTrain sıaqty qoǵamdyq kólikterge birtindep aýystyrý kózdelgen.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Alǵashqy úsh joba burynnan talqylanyp júrgenimen, SkyTrain sońǵy ýaqytqa deıin nazardan tys qaldy. Tengri Auto tilshisi bul joba týraly jáne odan ne kútýge bolatynyn bilý úshin jol ınfraqurylymyn damytý basqarmasyna habarlasqan.
SkyTrain degenimiz ne?
Vedomstvonyń habarlaýynsha, SkyTrain – bul estakadalar boıymen júretin, jol keptelisterine táýeldi emes joǵary jyldamdyqty monorelsti kólik. Jobanyń bastamashysy – Almaty ákimdigi.
Júıeni iske asyrý kólik aǵyndaryn qaıta bólýge, joldardaǵy júktemeni azaıtýǵa, kóshelerdiń ótkizý qabiletin arttyrýǵa jáne qaladaǵy ekologıalyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa múmkindik beredi dep kútilýde.
Qurylys qashan bastalady?
Qazirgi tańda joba eń alǵashqy kezeńinde. Ákimdiktiń habarlaýynsha, aldaǵy ýaqytta tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemeni (TEN) ázirleý josparlanǵan. Ol bolmasa, jeli baǵyttaryn, jobanyń naqty qunyn, qarjylandyrý kózderin jáne iske asyrý merzimderin anyqtaý múmkin emes.
Tek jobaǵa kólik ınfraqurylymy salasynda tájirıbesi bar halyqaralyq kompanıalardy tartý josparlanǵany belgili.
Qansha shyǵyn bolýy múmkin?
«Almaty qalasynyń 2030 jylǵa deıingi kólik jelisiniń bas josparynan» alynǵan aldyn ala baǵalaýlar boıynsha, uqsas jobalardy taldaýǵa negizdelgen, Almatyda tolyqqandy joǵary jyldamdyqty qoǵamdyq kólik jelisin qurý úshin **2,8 trıllıon teńgege deıin** qajet bolady.
Bul somanyń shamamen **150 mıllıard teńgesi** BRT, metro jáne LRT úshin jyljymaly quramǵa jumsalýy múmkin.
SkyTrain jobasynyń jeke baǵasy ázirge joq.
Nelikten bılik qoǵamdyq kólikke basymdyq beredi?
Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Almasqan Smatlaevtyń aıtýynsha, qala joldaryndaǵy júkteme qazirdiń ózinde shekti deńgeıge jetken.
Kún saıyn kóshelermen **1,1 mıllıonnan astam** avtokólik qozǵalady.
Bas josparǵa sáıkes, 2030 jylǵa qaraı Almaty halqy 2,5 mıllıon adamǵa jetedi, al avtokólik ıelený deńgeıi 1000 turǵynǵa 311 mashınaǵa jetedi.
«Joldardy keńeıtý jáne jolaıryqtar salý tek ýaqytsha nátıje beredi. Uzaq merzimdi sheshim – qoǵamdyq kólikti damytý», — dep atap ótti Smatlaev.
Ol qoǵamdyq kóliktiń qalanyń kólik júıesin damytýdaǵy negizgi baǵyt bolatynyn basa aıtty.
Prezıdenttiń tapsyrmasy
2026 jyldyń naýryz aıynda Qasym-Jomart Toqaev Almaty ákimi Darhan Satybaldyǵa LRT jáne SkyTrain jobalaryn iske qosýdy jedeldetýdi tapsyrdy.
Jalpy, qoǵamdyq kólikti damytý, sonyń ishinde BRT jelisin keńeıtý, metro qurylysy jáne jańa kólik sheshimderin engizý basymdyq bolyp qala beredi.
Basqa elderde qalaı jumys isteıdi?
SkyTrain júıesi álemniń birneshe elinde – Kanadada (Vankýver), Taılandta (Bangkok) jáne Qytaıda (Ýhan) belsendi qoldanylady.
Kanada, Vankýver
Vankýverdegi SkyTrain júıesi 1986 jyldan beri jumys isteıdi jáne álemdegi alǵashqy tolyq avtomattandyrylǵan kólik júıeleriniń biri bolyp sanalady. Ol Expo Line, Millennium Line jáne Canada Line jelilerin qamtıdy, poıyzdar mashınıstsiz júredi.
Taıland, Bangkok
Bangkoktaǵy BTS Skytrain júıesi shamamen 68,5 shaqyrymdy qamtıdy jáne 60 stansıadan turady. Poıyzdar joldardyń ústimen qozǵalady, bul keptelisterden aýlaq bolýǵa múmkindik beredi.
Qytaı, Ýhan
Ýhanda uzyndyǵy shamamen 26,7 shaqyrymdy quraıtyn 16 stansıasy bar monorelsti jeli jumys isteıdi. Joba shamamen 1,92 mıllıard ıýánǵa baǵalanǵan. 2020 jyldyń 28 shildesinde jobanyń alǵashqy komersıalyq aspaly monorelsti joly iske qosyldy.
Qorytyndy
Almaty úshin SkyTrain ázirge qujattamany ázirleý kezeńinde, jobanyń naqty merzimderi men parametrleri anyqtalmaǵan. Degenmen, onyń paıda bolýy qalanyń jeke avtokólikterge emes, qoǵamdyq kólikke basymdyq beretin jańa kólik modeline birtindep kóship jatqanyn kórsetedi.
Eger joba júzege asyrylsa, ol qalanyń kólik júıesindegi eń tehnologıalyq sheshimderdiń biri bolýy múmkin.