informburo.kz
Almatydaǵy Baıbektiń murasy: 8 jyl buryn jóndelgen jerasty ótkelderi búginde qandaı kúıde?
Almatyda 8 jyl buryn 2,5 mıllıard teńgege jóndelgen jerasty ótkelderiniń búgingi jaǵdaıy qandaı? Qala turǵyndary bul nysandardy qanshalyqty paıdalanady jáne olardyń bolashaǵy qalaı bolmaq?.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Baıbektiń «jer astyndaǵy» jobasy: Qansha qarjy jumsaldy?
2018 jyly Almaty qalasynyń burynǵy ákimi Baýyrjan Baıbektiń tusynda jerasty ótkelderin jappaı jańǵyrtý jumystary júrgizildi. Jobaǵa 2,5 mıllıard teńge qarjy quıyldy. Sol kezdegi basshylyq ótkelderdi «kóriktendirip», saýdagerlerdi yǵystyryp, qoǵamdyq dárethanalar men beınebaqylaý ornatyp, tipti tynyshtandyratyn mýzyka qosýdy tapsyrǵan bolatyn.
Jumystar sol jyly aıaqtaldy. Ótkir oıly Kýrmanǵazynyń kúıleri áli de jańǵyryp turǵanymen, qoǵamdyq dárethanalar áli kúnge deıin ashylmady. Turǵyndardyń pikiri ekige jarylýda. Bir jaǵynan, bul jańǵyrtý jumystary qajet bolǵanymen, ekinshi jaǵynan, saýda oryndarynyń joqtyǵynan ótkelder bos qalyp, qaýiptirek boldy degen pikirler de bar. Keıbiri tipti qala turǵyndarynyń jaıaý júrginshiler ótkeliniń ornyna baǵdarshamnyń jasyl túsin kútip, joldyń ústimen ótýdi jón kóretinin aıtady.
Qala boıynsha 70 jerasty ótkeli
Qazirgi tańda Almatyda barlyǵy 70 jerasty jaıaý júrginshi ótkeli bar. Olardyń basym bóligi Abaı, Raıymbek, Dostyq, Seıfýllın, Abylaı han, Saın, Ál-Farabı jáne VOAD sıaqty magıstraldi kóshelerde ornalasqan.
Aýdandardaǵy jaǵdaı
Alataý aýdanynda bes jerasty ótkeli bar. Olardy jabý máselesi qazir qarastyrylmaıdy. Aýdanaralyq ákimdikterdiń habarlaýynsha, komersıalyq nysandardy ornalastyrý qaýipsizdik talaptary men turǵyndardyń pikiri eskerile otyryp sheshiledi.
Almaly aýdanynda 11 jerasty ótkeli bar. Olar Abylaı han men Abaı, Abylaı han men Qabanbaı batyr, Abylaı han men Qazybek bı, Abylaı han men Gogol, Abylaı han men Jibek Joly, Abylaı han men Raıymbek, Tóle bı men Muratbaev, Seıfýllın men Gogol, Raıymbek pen Rozybakıev (ońtústik jáne soltústik jol aıryqtary), Nazarbaev pen Jibek Joly qıylystarynda ornalasqan. Bul nysandar joǵary kólik aǵyny bar jerlerde ornalasqandyqtan, jaıaý júrginshilerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etedi.
Áýezov aýdanynda Saın dańǵyly boıynda Abaı dańǵylymen, Ulyqbek jáne Tóle bı kóshelerimen qıylystarynda (eki ótkel) barlyǵy tórt jerasty ótkeli bar. Turǵyndar jerasty jáne ústińgi ótkelderdi belsendi paıdalanady. Komýnaldyq qyzmetter nysandardy únemi taza ustaý jumystaryn júrgizedi. Jańa ótkelder salý qajettiligi joq.
Bostandyq aýdanynda Ál-Farabı men Jarokov, Abaı – Satpaev – Jandosov, Jandosov – Satpaev – Baızaqov, Timirázev boıyndaǵy QazUÝ janynda, Jandosov boıyndaǵy «Jemis-konservi zaýyty» aıaldamasynda, Ál-Farabı men Rozybakıevtiń shyǵysynda, Ál-Farabı men Remızovka jolynyń shyǵysynda, Ál-Farabı men Seıfýllın qıylystarynyń shyǵysynda ornalasqan ótkelder bar. Bul aýdanda ústińgi ótkelderdi basymdyqpen jabdyqtaý múmkindigi qarastyrylýda.
Jetisý aýdanynda 10 jerasty ótkeli bar. Onyń altaýy Rysqulov dańǵylynda Qylyshev, Qudyrrın jáne Jansúgirov qıylystarynda ornalasqan. Qalǵandary: Raıymbek dańǵylyndaǵy «Baná» aıaldamasy, Soltústik aınalma boıyndaǵy «Alataý» jáne «Sálem» bazarlary mańynda, Raıymbek dańǵylyndaǵy «Mereı» saýda úıiniń janynda.
Medeý aýdanynda ústińgi ótkelder jerasty ótkelderinen basym – 14-ke qarsy 8. Jerasty ótkelderi VOAD boıynda Qumaıdyń ońtústiginde, VOAD pen Glýbokaıa qıylysynda, Halıýllın – Qulja tas joly aıryǵynda (úsheýi), Abaı men Dostyq, Ál-Farabı men Meńdiqulov, Dostyq pen Hadjımuqan qıylystarynda ornalasqan. Bul nysandar qala turǵyndary úshin mańyzdy.
Naýryzbaı aýdanyndaǵy úsh ótkeldiń barlyǵy Raıymbek dańǵylynda ornalasqan: №7 emhanasy aldynda, «Jibek Joly» bazarynyń aldynda jáne Suranshy batyrmen qıylysynda. 2023 jyly bul ótkelderdi jóndeýge 54,5 mıllıon teńge jumsalǵan. Merdiger kompanıa kúndelikti sanıtarlyq tazalyq jumystaryn júrgizedi.
Túrksib aýdanynda da úsh jerasty ótkeli bar: Súıinbaı men Flotskaıa, Sholahov pen Stankevıch qıylystarynda, Buryndaı tas jolynda №50 mekteptiń janynda. Bul ótkelderdi jabý josparda joq.