InfoHub Logo

Qaraǵandy oblysyndaǵy "Soltústik Qatpar" ken ornyn birlesip ıgerý jobasy boıynsha AQSH pen Qazaqstan mıllıardtaǵan dollar tabys tabýy múmkin. "Taý-Ken Samuryq" kompanıasynyń enshiles "Soltústik Qatpar" kásiporny 10 aqpanda ótken qoǵamdyq tyńdaýda taý-ken jumystarynyń jobasyn usyndy. Bul joba boıynsha 2030-2048 jyldar aralyǵynda vólfram trıoksıdi, molıbden, mys jáne vısmýt satylymynan túsetin jalpy tabys 1 trıllıon teńgeden asady. Bul qazirgi baǵammen 2 mıllıard dollarǵa jýyq.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ken ornyn AQSH-pen birge ıgerý

2025 jyldyń qarasha aıynda amerıkandyq Cove Capital kompanıasy men qazaqstandyq "Taý-Ken Samuryq" Qaraǵandy oblysyndaǵy iri, áli ıgerilmegen "Soltústik Qatpar" jáne "Joǵarǵy Qaıraq ty" vólfram ken oryndaryn birlesip ıgeretini belgili boldy. Bul týraly Vashıngtonda ótken C5+1 samıtinde kelisim jasalǵan edi.

Reuters agenttiginiń habarlaýynsha, taraptar birlesken kásiporyn qurýǵa kelisken. Onda Cove Capital 70%, al "Taý-Ken Samuryq" 30% úleske ıe bolady. Jobaǵa jalpy ınvestısıa kólemi 1,1 mıllıard dollarǵa baǵalanyp otyr. Onyń 900 mıllıon dollaryn AQSH Eksporttyq-ımporttyq banki berýge daıyn ekenin bildirgen.

Ken ornynan qansha tabys tabý josparlanýda?

Kompanıa aqparaty boıynsha, ken ornynda óndirý jumystary 2030 jyly bastalady. Sol jyly 300 myń tonna vólfram qosylǵan ken óndirý josparlanǵan. 2031 jyly 1 mıllıon tonna, 2032 jyly 2 mıllıon tonna ken alynady. Al 2033 jyldan 2047 jylǵa deıin jyl saıyn 3 mıllıon tonnadan, 2048 jyly 1,5 mıllıon tonna ken óndirý kózdelgen.

2030-2048 jyldar aralyǵynda vólfram trıoksıdin óndirý 2030 jylǵy 830 tonnadan bastalyp, 2047 jyly shamamen 8 myń tonnaǵa deıin artady. 2048 jyly bul kórsetkish 3,99 myń tonna bolady. Jalpy óndiriletin vólfram trıoksıdiniń kólemi 107,1 myń tonnadan asady.

Sonymen qatar, mys óndirý 2030 jylǵy bastapqy 789,2 tonnadan 2047 jyly eń joǵary 6 125,8 tonnaǵa jetedi. Barlyǵy 69 592,3 tonna mys óndiriledi. Osy kezeńde 17 630,9 tonna molıbden jáne 9 742 tonna vısmýt óndirý de josparlanǵan.

Ken ornyndaǵy jumystar bastalǵan kezde vólfram tonnasy 21 750 dollar, molıbden – 18 191 dollar, mys – 7 976 dollar, vısmýt – 1 476 dollar turdy. Osy baǵalarmen eseptegende, kompanıa 2030 jyly 8,5 mlrd teńge, 2031 jyly 21,1 mlrd teńge, 2032 jyly 34,9 mlrd teńge tabys kútedi. Eń joǵary tabys 2047 jyly 77,3 mlrd teńgege jetedi. Jobanyń jalpy tabysy 1,014 trıllıon teńgege, ıaǵnı 2 mıllıard dollarǵa jýyq bolady dep boljanýda.

Shıkizatty óńdeý de josparda bar

2025 jyldyń jeltoqsan aıynyń sońynda Indýstrıa jáne qurylys vıse-mınıstri Iran Sharhan "Kýrsıv" basylymyna bergen suhbatynda Cove Capital men "Taý-Ken Samuryq" kompanıalarynyń vólfram óndirý boıynsha birlesken kásiporyn qurýǵa daıyndyqty jalǵastyryp jatqanyn aıtty.

Sharhannyń aıtýynsha, taraptar barlyq prosesterdi kelisýi tıis. Bul úshin halyqaralyq standarttar boıynsha bar qorlardy rastaý jumystary júrgiziledi. Birlesken kásiporyn qurýdyń jáne ken oryndaryn ıgerýdiń naqty merzimderi ázirge belgisiz.

Vıse-mınıstr sondaı-aq, Indýstrıa mınıstrligi óndirilgen metaldy shıki kúıinde shetelge áketýge qarsy ekenin atap ótti. Ol kem degende Qazaqstanda tıisti óńdeýden ótýi kerek. Atap aıtqanda, jobalarda vólfram shıkizatyn alǵashqy óńdeýden ótkizip, amonı paravolframatyn óndirý qarastyrylýda. Bul ónim arnaıy vólfram buıymdaryn, sonyń ishinde untaqtar men tozýǵa tózimdi bólshekterdi shyǵarýda qoldanylady.

Qazaqstan bıligi mundaı talaptardy qoıý arqyly kompanıalardy jergilikti jerde óńdeý deńgeıin arttyrýǵa yntalandyrady. Bul respýblıkanyń óńdelgen ónimderge joǵary baǵa belgileý arqyly eksport kólemin ulǵaıtýǵa, sondaı-aq el ishinde qosymsha jumys oryndary men salyqtardy quraıtyn óńdeý qýattaryn qurýǵa múmkindik beredi.

Vólfram AQSH úshin asa mańyzdy mıneraldar tizimine kiredi. AQSH 2015 jyldan beri vólfram óndirmeıdi, al álemdegi eń iri óndirýshi Qytaı bolyp tabylady. Osyǵan baılanysty, qazaqstandyq joba amerıkan ónerkásibi men memlekettik qajettilikter úshin metal jetkizilimin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Qazaqstanda kenishter salý eki jyl ishinde bastalady dep josparlanýda, al ónerkásiptik óndiris pen konsentratty óńdeý shamamen 3,5 jyldan keıin iske qosylady.

"ShalqıaSınk LTD", "Soltústik Qatpar" jáne "Malahıt" taý-ken kompanıalary básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi jasaǵan aldaǵy jyldarǵa arnalǵan jekeshelendirý obektileriniń tizimine engizildi.

"Soltústik Qatpar" kompanıasy Qaraǵandy oblysyndaǵy vólfram-molıbden ken orny "Joǵarǵy Qaıraq ty" (jer qoınaýyn paıdalaný kelisimsharty 2047 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin) jáne vólfram ken orny "Soltústik Qatpar" (kelisimshart 2027 jyldyń 2 qarashasyna deıin) ken oryndaryn ıgerýge daıyndalýda. 2024 jyly kompanıanyń eshqandaı tabysy bolmaǵan, 91,9 mln teńge shyǵynǵa ushyraǵan, al 2023 jyly 83,7 mln teńge shyǵynǵa batqan.