InfoHub Logo

Astana qalasynyń ákimi Jeńis Qasymbek «Vechernáá Astana» gazetinde jarıalanǵan maqalasynda elordany damytýdyń negizgi baǵyttary men Prezıdenttiń saıasatyn júzege asyrý týraly egjeı-tegjeıli baıandady. Onyń aıtýynsha, qala saıasatynyń negizi – «Adamǵa arnalǵan qala» qaǵıdaty, onda turǵyndardyń ómir súrý sapasy, qoljetimdi jáne ınklúzıvti orta basymdyqqa ıe.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Bas jospardyń basymdyqtary

Ákimniń atap ótýinshe, 2025 jyly elorda ekonomıkasyna shamamen 2,5 trıllıon teńge ınvestısıa tartylǵan. Bul kórsetkish boıynsha Astana óńirler arasynda aldyńǵy orynda, negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısıalardyń ósimi 21,3 paıyzdy qurady, onyń 65 paıyzy – jeke ınvestısıalar.

Shaǵyn jáne orta bıznes qalanyń jalpy óńirlik óniminiń 74 paıyzyn jáne jumys oryndarynyń shamamen 70 paıyzyn qamtamasyz etedi. Astana halqynyń sany belsendi ósip keledi, qazirdiń ózinde 1,6 mıllıon adamnan asyp, jyl saıyn shamamen 100 myń adamǵa kóbeıip otyr. Kún saıyn elordaǵa 200 myńnan astam adam keledi. Osyǵan baılanysty qalada turǵyn úı qurylysy qarqyndy júrip jatyr: 2025 jyly 4,8 mıllıon sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi, bul eldegi jalpy kólemniń tórtten bir bóligin quraıdy. Áleýmettik ınfraqurylymdy damytý, abattandyrý jáne jasyl aımaqtar qurýǵa basymdyq beriledi.

Tirshilikti qamtamasyz etý ınfraqurylymy

Astana ákimi tirshilikti qamtamasyz etý ınfraqurylymyn damytýǵa erekshe nazar aýdarylatynyn atap ótti. Jaqynda №3 sorǵy-súzgi stansıasy men Astana sý qoımasynan ekinshi sý qubyrynyń qurylysy aıaqtaldy. Bul qalaǵa táýligine qosymsha 100 myń tekshe metrden astam aýyz sý alýǵa múmkindik berdi. Qazirgi ýaqytta táýligine 60 myń tekshe metrden astam sý artyq. Ótken jyly Nura ken ornynan sý qubyryn salý jobasy ázirlendi. Sonymen qatar, uzaq merzimdi sharalar aıasynda Sátpaev atyndaǵy kanaldan jańa sý qubyryn salý bastaldy. Táýligine 342 myń tekshe metr sý alatyn bul qubyr qalaǵa qosymsha sýmen qamtamasyz etedi.

Kanalızasıalyq-tazartý stansıasy №1-niń qýattylyǵy arttyrylyp, №2 stansıanyń qurylysy bastaldy. Sondaı-aq, Kóktal, Óndiris turǵyn alaptary men Indýstrıaldy parkte jergilikti tazartý qurylystaryn salý jobalary júzege asyrylýda. Bul jobalar 2028-2029 jyldary aıaqtalyp, qalanyń senimdi sý burý júıesin uzaq merzimdi perspektıvada qamtamasyz etedi.

Jylýmen jabdyqtaý jáne gazdandyrý júıelerin jańǵyrtý jalǵasýda. Eki jylda qalanyń jylý júıesiniń qýattylyǵy 34 paıyzǵa artty, al gazdandyrý deńgeıi 95 paıyzǵa jetti. Elordany gazdandyrýdy tolyq aıaqtaý bıyl josparlanýda.

Kólik ınfraqurylymy

Kólik ınfraqurylymyn damytý – mańyzdy baǵyttardyń biri. Qalada 2035 jylǵa deıingi kólik júıesin damytýdyń keshendi baǵdarlamasy júzege asyrylýda. Sońǵy jyldary qoǵamdyq kólik jańartylýda: tek 2025 jyly 422 avtobýs satyp alyndy, al jalpy avtobýs parki 1749 birlikke jetti.

Ákimniń aıtýynsha, qoǵamdyq kóliktiń tanymaldylyǵy da artyp keledi. Sońǵy eki jylda jolaýshylar aǵyny 40 paıyzǵa jýyq – táýligine 800 myńnan 1,2 mıllıon jolaýshyǵa deıin ósti.

Jaqynda LRT jelisi iske qosylady dep kútilýde, ol qazir synaq rejıminde. Jobany iske asyrý qala boıynsha qozǵalys jyldamdyǵy men yńǵaılylyǵyn aıtarlyqtaı arttyrady.

Buǵan qosa, Qabanbaı batyr kóshesi boıymen eki deńgeıli jol jobalaý jumystary bastaldy. Bul jol Respýblıka dańǵylymen Bogenbaı batyrǵa deıin 12,4 shaqyrymǵa sozylady. Qurylys 2027 jyly bastalady. Mundaı jyldamdyq dálizderi Seýl, Máskeý, Tokıo, Beıjiń, Bangkok jáne Parıj qalalarynda tabysty júzege asyrylǵan. Ákimniń aıtýynsha, eki deńgeıli jol keptelisterdi azaıtady dep kútilýde.

Ótken jyly Astanada 14 shaqyrym jańa jol salyndy, 60 shaqyrym jol jóndeldi. Buǵan deıin eki kópir salyndy. Aıtmatov, A62, Muhamedhanov, Qonaev kóshelerinde qozǵalys ashyldy. Aıtmatov kóshesinde qozǵalystyń ashylýy Turan dańǵylyndaǵy júktemeni 12 paıyzǵa azaıtty.

Sonymen qatar, qalada qalany basqarýdyń sıfrlyq tehnologıalary belsendi engizilýde. Smart City jobasy aıasynda jaǵdaı ortalyǵy jáne qalalyq qyzmetter men 60 myńnan astam beınebaqylaý kameralarynyń derekterin biriktiretin biryńǵaı sıfrlyq platforma qurylýda. Bul qalalyq qyzmetterdiń qaýipsizdik deńgeıi men tıimdiligin arttyrady.

Áleýmettik sala

Áleýmettik salada bilim berý jáne medısınalyq nysandardyń qurylysy belsendi jalǵasýda. Sońǵy jyldary elordada 109 myń oqýshy ornyna arnalǵan 44 mektep salyndy, onyń 23-i «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy aıasynda. Bas josparǵa sáıkes 2035 jylǵa deıin 138 jańa mektep qarastyrylǵan.

Osylaısha, elorda ákiminiń aıtýynsha, Prezıdenttiń oqýshy oryndarynyń tapshylyǵyn joıý jáne jaıly bilim berý ortasyn qurý baǵytyndaǵy saıasaty júıeli túrde júzege asyrylýda.

Sondaı-aq, balabaqshalar, stýdentter jataqhanalary jáne jańa medısınalyq mekemeler salynýda. 2026 jyly 2099 orynǵa arnalǵan 7 balabaqsha ashý josparlanýda: onyń 3-eýi memlekettik (750 oryn) jáne 4-eýi jeke (1349 oryn). 2029 jylǵa deıin Astanada 14 myń orynǵa arnalǵan 60 balabaqsha salý josparlanǵan.

Kolej stýdentterine arnalǵan myńǵa jýyq oryndyq jataqhananyń qurylysy aıaqtaldy, ony bıylǵy birinshi toqsanda paıdalanýǵa berý josparlanýda. Bul sharalar jastar úshin jaıly jaǵdaı jasaýǵa jáne eldiń negizgi resýrsy – adam kapıtalyn damytýǵa baǵyttalǵan.

Sońǵy jyldary 21 medısınalyq nysan, sonyń ishinde ulttyq ortalyqtar men jaıaý qoljetimdiliktegi emhanalar salyndy. Árqaısysy 250 tósektik eki perınataldyq ortalyq, №3 jańa kópbeıindi aýrýhana jáne jedel járdem nysandaryn salý josparlanǵan.

Abattandyrý

Elordany abattandyrýǵa jáne kógaldandyrýǵa úlken kóńil bólinýde. Jeńis Qasymbek sońǵy úsh jylda qalada 500-den astam qoǵamdyq jáne aýla aýmaqtary abattandyrylyp, 2,5 mıllıonnan astam jasyl jelek (butalar, aǵashtar, kóshetter jáne t.b.) otyrǵyzylǵanyn atap ótti. Jańa saıabaqtar, jaıaý júrginshiler býlvarlary jáne qoǵamdyq keńistikter jobalary júzege asyrylýda. Qurylys salýshylardyń otyrǵyzý kólemin 2,5 ese arttyrǵan Kógaldandyrý Jarǵysy qabyldandy, aǵashtardy kompensasıalyq otyrǵyzý jáne úsh jyldyq kútim tetikteri engizildi, ár aǵashqa QR-kody bar elektrondy pasport beriledi.

Abattandyrýdyń jarqyn mysaldary: tolyǵymen jańartylǵan Ulytaý aleıasy, jańartylǵan «Qazaq eli» alańy, Greenline jaıaý júrginshiler býlvary jáne Beıbitshilik pen Kelisim saıabaǵy.

Mundaı qalaǵa degen uqypty qarym-qatynastyń negizi – turǵyndardyń kúndelikti ómirinde tazalyqqa, tártipke jáne tabıǵatqa qamqorlyq jasaý daǵdysyn qalyptastyratyn «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq jobasy bolyp tabylady.

2026 jyly Astanada qoǵamdyq keńistikterdi keshendi abattandyrý jáne kógaldandyrý, jaıly jáne qaýipsiz qalalyq ortany qurý jalǵasady. Ár aýdanda 39 iri jobany qosa alǵanda, shamamen 173 qalalyq oryndy ózgertý josparlanýda.

Qorytyndylaı kele, Astana ákimi Jeńis Qasymbek elorda aldynda ekonomıkany odan ári damytý, kólik júıesin jańǵyrtý jáne áleýmettik ınfraqurylymdy keńeıtý boıynsha aýqymdy mindetter turǵanyn atap ótti.

Qasymbektiń aıtýynsha, Astananyń damýy Prezıdent belgilegen strategıalyq baǵytqa sáıkes jalǵasady jáne joǵary ómir súrý sapasy men turaqty qalalyq ınfraqurylymy bar zamanaýı megapolısti qurýǵa baǵyttalǵan.