Elena Nıkıtenko
Avto kólikterge qoıylatyn talaptar ózgeredi: «kengýrátnık», LED faralar men GBO jaıly ne bilý kerek?
Qazaqstanda avtokólikterge tehnıkalyq baıqaý júrgizý salasynda jańa ózgerister engizilýde. Kólik mınıstrligi halyqaralyq tájirıbelerdi zerttep, jańa baqylaý tehnologıalaryn engizý múmkindigin qarastyryp jatyr.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Bolashaqta Qazaqstanda dıagnostıkalyq jabdyqtardan derekterdi operatorlarsyz tikeleı memlekettik bazalarǵa berý júıeleri, sondaı-aq tehnıkalyq baıqaý prosesterin táýlik boıy onlaın beınebaqylaý engizilýi múmkin. Mınıstrlik bul sharalar prosedýralardyń ashyqtyǵyn arttyryp, formaldy tekserýlerdi azaıtady dep sanaıdy.
Avtokólikterdi qaıta jabdyqtaýdy zańdastyrý qıyndady
Bıyl İshki ister mınıstrligi avtokólikterdi qaıta jabdyqtaýdy zańdastyrý tártibine ózgerister engizgenin habarlady. 2026 jyldyń 27 qańtarynan bastap kólik qurylymyna engizilgen ózgeristerdi zańdastyrý qıyndaı tústi. Jańa erejeler kóptegen tanymal qaıta jabdyqtaý túrlerine qatysty:
«Kengýrátnıkter» týraly İİM ne deıdi?
Redaksıaǵa jol talǵamaıtyn kólikterdiń, jeńil avtokólikterdiń ıeleri men túnıng áýesqoılary jıi habarlasady. Olardyń basty suraqtarynyń biri – «kengýrátnıkter», qýatty bamperler, plasık jaqtaýlar jáne basqa da syrtqy túnıng elementteri jańa talaptarǵa saı bola ma, álde olardy qosymsha zańdastyrý qajet bola ma degen másele tóńireginde.
İİM-niń jaýabynda kólik quraldaryna M1 jáne N1 sanattaryna aldyńǵy bamper syzyǵynan shyǵyp turatyn jáne bolattan nemese olarǵa uqsas beriktigi bar materıaldardan jasalǵan konstrýksıalardy ornatýǵa tyıym salynatyny aıtylǵan. M1 sanatyna júrgizýshimen qosa segiz orynnan aspaıtyn jeńil avtokólikter, al N1 sanatyna salmaǵy 3,5 tonnaǵa deıingi jeńil júk kólikteri jatady. Bul Qazaqstan joldarynda kúndelikti júretin kólikterdiń kópshiligine qatysty. Tek zaýyttyq konstrýksıaǵa sáıkes keletin nemese belgilengen baǵalaý rásiminen ótken elementter ǵana ruqsat etiledi. Alaıda, İİM jaýabynan bamperlerdiń kez kelgen syrtqy túnıngi jańa talaptarǵa saı bolatyny kórinbeıdi. Vedomstvo tek kólik gabarıtterinen shyǵyp turatyn jáne soqtyǵys kezinde qaýipsizdikke áser etýi múmkin qýatty bamperler men metal qorǵanysh doǵalaryna toqtalady. Plasık jaqtaýlar men basqa da vızýaldy jańartýlardyń jańa erejelerge saı bolatyny naqty aıtylmaǵan. Redaksıa bul másele boıynsha qosymsha anyqtamalar alýǵa tyrysýda.
LED-lınzalarǵa qatysty jaǵdaı
Kóptegen oqyrmandar kólikterdiń standartty optıkasyna zamanaýı LED-lınzalardy ornatý máselesi boıynsha da suraqtar qoıǵan. Avtokólik ıeleriniń aıtýynsha, sapaly LED-modýlder joldy jaqsy jaryqtandyryp, qozǵalys qaýipsizdigin arttyrady. Alaıda, bul jańartýdy zańdastyrý múmkindigi týraly resmı aqparat joq. İİM-niń habarlaýynsha, qoldanylatyn jaryq kózderi kólik óndirýshisiniń talaptaryna nemese sertıfıkattalǵan jabdyqtarǵa sáıkes bolýy tıis. Syrtqy jaryq aspaptaryna kez kelgen ózgeris TR TS 018/2011 talaptaryn saqtaǵan jaǵdaıda ǵana ruqsat etiledi. Jaryq aspaptary jol qaýipsizdigine tikeleı áser etetin jáne mindetti sertıfıkattaýǵa jatatyn komponentter bolyp tabylady.
Zerthanasyz qaıta jabdyqtaýdy rásimdeý múmkin emes
Bıylǵy basty jańalyq – akkredıttelgen synaq zerthanasynda mindetti tekserýden ótý. Buryn kóptegen ózgerister servıstik ortalyqtar arqyly rásimdelse, endi qaıta jabdyqtalǵannan keıin kólik qaýipsizdigine tolyq baǵalaýdan ótýi kerek. Zerthana kólik quralynyń Keden odaǵynyń TR TS 018/2011 Tehnıkalyq reglamenti men QR ST 1418-2018 ulttyq standarty talaptaryna sáıkestigin rastaýy tıis. Tek tıisti hattama alǵannan keıin ǵana ıesi ózgeristerdi rásimdeý rásimin aıaqtaı alady.
Qandaı qujattar qajet?
Qaýipsizdik talaptaryna sáıkestik týraly kýálik alý úshin kelesi qujattar usynylýy tıis:
Zerthanalardy qaıdan tabýǵa bolady?
Synaq zerthanalarynyń qoljetimdiligi máselesi áli de ózekti. İİM túsindirgendeı, akkredıttelgen synaq zerthanalarynyń tizimin Saýda jáne ıntegrasıa mınıstrligi júrgizedi. Testileý Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaǵynyń sáıkestikti baǵalaý organdarynyń Biryńǵaı tizilimine engizilgen zerthanalarda júrgizilýi tıis. Alaıda, tájirıbede jaǵdaı basqasha. Ulttyq akredıtteý ortalyǵynyń tiziliminde barlyǵy 374 zerthana bar, biraq olardyń kópshiligi Almaty men Astana qalalarynda shoǵyrlanǵan. Keıbir óńirlerde tek bir uıym jumys isteıdi, al olar týraly aqparat qarapaıym avtokólik ıeleri úshin qoljetimsiz. Qazirgi tizilim tehnıkalyq retteý salasyndaǵy mamandarǵa arnalǵan jáne avtokólik ıelerine arnalǵan bólimi joq. Zerthanalardy óńirler boıynsha izdeýge bolatyn yńǵaıly tizilim qurý múmkindigi týraly İİM ázirge naqty jaýap bermedi.
Baǵalar ósýi múmkin
Jańalyqtardyń eń aıqyn saldary – qaıta jabdyqtaýdy rásimdeý qunynyń ósýi. Eger mindetti zerthanalyq saraptama ózgeristerdi zańdastyrýdyń jalǵyz joly bolsa, onda qoldanystaǵy zerthanalarǵa júkteme artady, ásirese zerthanalar az shoǵyrlanǵan óńirlerde. Tehnıkalyq baıqaýdy sıfrlandyrý, baqylaýdy kúsheıtý jáne prosesterdi avtomattandyrý josparlary eskerilgende, qaıta jabdyqtalǵan kólikterge qoıylatyn talaptar aldaǵy jyldary tek qataıa túsetin bolady. Bul túnıngtelgen kólik ıeleri úshin kez kelgen qurylymdyq ózgeristerdi aldyn ala kelisip, barlyq erejeler boıynsha rásimdeý qajettigin bildiredi.