Sońǵy jańartý

(Ózgertilgen ýaqyty 37 mınýt buryn)
Balerına Janel Týkeeva: «Deneńdi buzýǵa májbúrsiń, bul tabıǵatqa qarsy»

Sahnadaǵy ásemdik pen jeńildiktiń artynda qanshama ter tógilgen eńbek, jaraqat pen tabandylyq jatqanyn bireý bilsin. Qazaq ulttyq akademıalyq opera jáne balet teatrynyń jetekshi solısi Janel Týkeevamen suhbat barysynda balet áleminiń tylsym syrlary men onyń aýyr eńbegi týraly ashyq aıtyldy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Sahna syrtyndaǵy tirlik

Teatrdyń tylsym álemine, ásirese, spektákl aldyndaǵy daıyndyqqa úńilgende, jumys kúıbińiniń qanshalyqty qarqyndy ekenine kóz jetkizýge bolady. Grım bólmesinde balerına Janel Týkeeva grım jasatqan saıyn, aıaqtaryn sozyp, denesin jattyqtyrýdan jalyqpaıdy. Onyń aıtýynsha, bul – jaraqattan saqtanýdyń mańyzdy joly.

Jaraqat pen kásibı aýyrtpalyq

Balet – óte qaýipti ári aýyr mamandyq. Jetekshi solıs retinde Janeldiń repertýarynda 35-ke jýyq partıa bar. Ol «Lebedınoe ozero», «Shelkýnchık», «Karmen» sıaqty klasıkalyq týyndylarmen qatar, «Legenda o lúbvı» baletindegi Shırın rólin erekshe baǵalaıdy. Bul ról onyń názik ári názik lan beınesin somdaýǵa múmkindik beredi. Alaıda, balerınanyń aıtýynsha, bul mamandyqtyń ózindik qıyndyqtary bar. Denesin kúndelikti jattyqtyryp, ony buzýǵa májbúr ekenin aıtady. «Balet – tabıǵatqa qarsy nárse. Biz býyndarymyzdy qalypty jaǵdaıdan tys burýǵa májbúrmiz. Tipti aıaqty tike emes, ishki bulshyqetter arqyly kóteremiz. Bul aýyrǵan kezde de jasalýy tıis. Bizdiń kásibimizde «aýyrǵan joq» degen jaǵdaı sırek kezdesedi», – deıdi ol.

Qarjy jáne zeınet

Balet ártisteriniń jalaqysy sanaty boıynsha saralanady. Janeldiń aıtýynsha, qazirgi jalaqysy shamamen 500 myń teńge bolǵanymen, ınflásıa ony tez esebinen joıyp jiberedi. Buryn, jetekshi solıs bolǵanyna qaramastan, ol 180 myń teńgege jýyq alatyn bolǵan. Bul aqshaǵa ómir súrý múmkin emes edi. Teatrdyń 2021 jyly ulttyq mártebege ıe bolýymen jalaqy ósti. Alaıda, eń ózekti másele – zeınetkerlik. Buryn 20 jyl stajy barlarǵa zeınetkerlik taǵaıyndalsa, qazir onyń ornyna jalaqynyń 60 paıyzy mólsherinde ótemaqy tólenedi. Bul óte az soma. Sondyqtan, 37-40 jasta karerasyn aıaqtaǵan soń, ártister jańa tabys kózderin izdeýge májbúr.

Otbasy jáne bolashaq

Janeldiń ákesi – Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Murat Týkeev, anasy – prıma-balerına Maıra Týkeeva. Ata-anasy bul kásiptiń qıyndyǵyn bilgendikten, qyzdaryn bul joldan bas tartýǵa tyrysqan. Alaıda, Janel kishkentaıynan teatr ortasynda ósip, osy ónerge ǵashyq bolǵan. Ol óziniń eki qyzynyń da baletke baratynyna qarsy emes, biraq olardy májbúrlemeıtinin aıtady. Bolashaqta óziniń shaǵyn balet mektebin ashýdy josparlap júr.

Jańa obraz jáne jeke tulǵa

Ár spektákl saıyn jańa keıipkerge aınalý – balerınanyń jumysynyń qyzyqty jaǵy. Birde názik hanshaıym, endi birde tákappar Karmen rólin somdaıdy. Janeldiń aıtýynsha, bul onyń ártúrli minezder men dáýirlerdi bastan keshýge múmkindik beredi. Ol óziniń burynǵy rólderine qarama-qaıshy keıipkerlerdi somdaýdy armandaıdy. «Men úshin eń bastysy – emosıa berý. Zıaly qaýym bizdiń qatelikterimizdi baıqamaıdy. Olar bizden ásemdik pen sezim kútedi», – deıdi balerına.

Jańalyqtar

Jarnama