InfoHub Logo

Astanadaǵy kasasıalyq sot Bahytjan Baıjanovtyń týystary atynan túsken shaǵymdy qarady. Sot otyrysynda onyń advokattary, áıeli jáne qoǵamdyq qorǵaýshysy Aıgúl Kúldeeva, jábirlenýshi tarap pen prokýror sóz sóıledi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Baıjanovtyń tarapy

Bahytjan Baıjanovtyń advokaty Álibek Sekerov sottan qorǵaýyndaǵy azamattyń jazasyn jeńildetýdi ótindi. Advokattyń aıtýynsha, Baıjanov buryn sotty bolmaǵan, onyń minezdemesi jaqsy, is boıynsha aýyrlatatyn jaǵdaılar joq. Sonymen qatar, sottalýshynyń kámeletke tolmaǵan balalary bar.

Sekerov Baıjanovtyń áreketteri qylmysty jasyrý retinde baǵalanǵanyn jáne «ómirge nemese densaýlyqqa zıan keltirýmen tikeleı baılanysty emes» ekenin atap ótti. Osyǵan baılanysty qorǵaýshy tarap bas bostandyǵynan aıyrý merzimin qysqartýdy nemese shartty jaza taǵaıyndaýdy surady.

Advokattardan keıin Bahytjan Baıjanovtyń áıeli jáne qoǵamdyq qorǵaýshysy Aıgúl Kúldeeva sóz aldy. Ol advokattardyń ýájderin qoldap, sottan kúıeýiniń jazasyn jeńildetýdi surady.

«Men sizderdiń aldaryńyzda tek qorǵaýshy retinde ǵana emes, Baıjanovty jaqsy biletin adam retinde sóz sóılep turmyn. Kúıeýim óz áreketterin eshqashan joqqa shyǵarmady. Qylmysty jasyrý úshin, eń aldymen, onyń týraly bilý kerek. Meniń kúıeýim ne bolǵanyn bilmedi jáne bile almady», - dedi Kúldeeva.

Ol sondaı-aq, olardyń otbasynyń Saltanat Núkenovanyń týystarynan keshirim suraýǵa tyrysqanyn málimdedi.

«Biz birneshe ret keshirim suradyq. Bahytjannyń ózi sotta jeke keshirim surady. Bahytjannyń ata-anasy Saltanattyń týystarymen kezdesý úshin Pavlodarǵa ózderi bardy. Sondyqtan biz qandaı da bir qurmetsizdik nemese beıjaılyq tanyttyq dep aıtý ádiletsizdik. Biz aqtaýdy izdemedik, shynaıy túrde keshirim jasaýǵa tyrystyq», - dep atap ótti ol.

Kúldeeva kúıeýine taǵaıyndalǵan jazany sáıkessiz dep atap, onyń pikirinshe, mundaı úkim qoǵamdyq rezonanstyń nátıjesi bolǵanyn aıtty.

«Men sizderden kúıeýime taǵaıyndalǵan jazanyń aıqyn sáıkessizdigin eskerýińizdi suraımyn. Oǵan eń joǵary jaza – 4 jyl taǵaıyndaldy, al qylmysty jasyrý týraly bap boıynsha sot tájirıbesi sırek 2 jyldan asady. Qylmysty jasyrý isterinde de sottar kóbinese shartty merzimdermen shekteledi. Bahytjanǵa sonshalyqty qatań úkim obektıvti ádil sot emes, qoǵamdyq rezonanstyń nátıjesi bolyp kórinedi. İste qoǵamdyq pikir quqyqtyq normalardy almastyrmaýy kerek», - dedi Kúldeeva.

Áıeli sondaı-aq, óz otbasylyq jaǵdaıyn baıandap, sottan olardyń Baıjanovpen birge kámeletke tolmaǵan balalarynyń bar ekenin eskerýdi surady.

«Kúıeýim qamaýda otyr. Men kishkentaı balalardy jalǵyz asyrap, tárbıelep otyrmyn. Keshe men ortanshy balammen birge aýrýhanadan shyqtym, onyń jaq súıegi synǵan. Qazir oǵan emdeý jáne turaqty kútim qajet. Meniń júktemem úlken – de fızıkalyq, de qarjylyq», - dep habarlady ol sotqa.

Kúldeevanyń aıtýynsha, jaza is júzinde Baıjanovqa ǵana emes, búkil otbasyna áser etedi.

«Shyn máninde, bul jaǵdaıda jazany tek kúıeýim ǵana emes, biz, men jáne balalarym da kórip jatyrmyz. Biz moraldyq jáne fızıkalyq jazalandyq. Balalar ómirleriniń eń qıyn kezeńinde ákesiz ósip jatyr. Sizderden janashyrlyqty aıamaýlaryńyzdy suraımyn, óıtkeni sizderdiń sheshimińiz tikeleı meniń balalarymnyń ómiri men qalpyna kelýine áser etedi», - dep qosty ol.

Jábirlenýshi tarap

Advokattardan keıin sóz jábirlenýshi tarapqa berildi. Saltanat Núkenovanyń aǵasy Aıtbek Amangeldi sottan kasasıalyq shaǵymdardy qanaǵattandyrýsyz qaldyrýdy surady.

Ol sottyń nazaryn Baıjanovqa amnıstıa boıynsha merzimniń qysqartylǵanyna jáne bul onyń ókingenimen nemese sottalýshynyń minsiz tártibimen baılanysty emes ekenine aýdardy.

Amangeldi sondaı-aq, úkimdi qaıta qaraýǵa negiz kórip otyrǵan joq. Budan basqa, ol sottalýshynyń óz ustanymyna nazar aýdardy.

«Qujattarda ol ókingenin, júıeniń áser etkenin jáne bostandyqqa shyǵýǵa daıyn ekenin aıtady. Al jeke suraqqa Baıjanov ózin kinásiz dep jaýap beredi», - dedi Amangeldi.

Saltanattyń aǵasy Baıjanovqa qatysty ár sot otyrysy olardyń otbasyna aýyr tıetinin atap ótti.

«Meniń ata-anam shynymen de aýrýhanada uzaq ýaqyt jatty. Munyń bári osy áreketterdiń saldary. Tipti bul sot otyrystary, olardyń kópshilikke kórsetilýi, jazylýy, jańalyqtarda talqylanýy – munyń bári shynymen de óte aýyr», - dep málimdedi ol.

Jábirlenýshi taraptyń advokattary da kasasıalyq shaǵymdardy qanaǵattandyrýǵa qarsy shyǵyp, burynǵy sot sheshimderin ózgerissiz qaldyrýdy surady.

Prokýror da buryn qabyldanǵan sot aktilerin ózgertýge negiz tappady.

Taraptar sóz sóılegennen keıin sot sheshim qabyldaý úshin keńesý bólmesine ketti.

Sot ne sheshti

Sot Bahytjan Baıjanovqa qatysty úkimdi ózgerissiz qaldyrdy.

«Astana qalasynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynyń 2024 jylǵy 13 mamyrdaǵy úkimin jáne Astana qalasy sotynyń qylmystyq ister jónindegi sot alqasynyń 2024 jylǵy 26 maýsymdaǵy qaýlysyn Baıjanov Bahytjan Ámirhanulyna qatysty ózgerissiz qaldyrý týraly. Advokattar Sekerov, Temirjanov, qorǵaýshy Kúldeevanyń kasasıalyq shaǵymdaryn qanaǵattandyrýsyz qaldyrý», - dep sýdıa Erlik Seralın sheshimdi jarıalady.

Mátin konteksti

Bahytjan Baıjanov – burynǵy ekonomıka mınıstri Qýandyq Bıshimbaevtyń týysy. Ol Saltanat Núkenovany óltirý isi boıynsha qylmysty jasyrý aıybymen sottaldy. 2024 jylǵy 13 mamyrda Astananyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq soty Baıjanovty kináli dep tanyp, 4 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrdy.

Buǵan deıin prokýror Baıjanovqa qatysty Qylmystyq kodekstiń 434-baby «Senimdi belgili bolǵan qylmys týraly habarlamaý» boıynsha basqa aıypty tastaǵan bolatyn.

Baıjanov isindegi negizgi epızodtardyń biri beınebaqylaý kameralarynyń jazbalarymen baılanysty boldy. Baıjanovtyń ózi sotta jazbalardy joıýdy tapsyrǵanyn moıyndady, biraq aýyr qylmys jasalǵanynan habarsyz bolǵanyn aıtty. Onyń qorǵaýynyń negizgi jelisi osyǵan qurylǵan.

Úkimnen keıin Baıjanovtyń advokattary apelásıalyq shaǵym túsirdi. Olar qylmys quramynyń joqtyǵyna baılanysty aqtaýdy surady. İs 2024 jylǵy 10 maýsymda Astananyń apelásıalyq ınstansıasyna kelip tústi, al qaraý 26 maýsymǵa taǵaıyndaldy.

26 maýsymda Astana sotynyń qylmystyq ister jónindegi sot alqasy Qýandyq Bıshimbaev pen Bahytjan Baıjanovqa qatysty úkimdi ózgerissiz qaldyrdy. Qaýly jarıalanǵan sátten bastap zańdy kúshine endi.

Keıin Baıjanov amnıstıa týraly ótinish bildirdi. 2025 jylǵy tamyzda sot oǵan Konstıtýsıanyń 30-jyldyǵyna baılanysty amnıstıa týraly zań boıynsha jazanyń ótelmegen bóliginiń úshten bir bóligi qysqartylǵanyn habarlady. Oǵan túpkilikti 1 jyl 4 aı 17 kún bas bostandyǵynan aıyrý merzimi belgilendi.

Baıjanov 2023 jylǵy 12 qarashada ustalyp, tergeý ızolátorynda boldy, onda bir kún turý kolonıadaǵy jarym kúnmen teńestiriledi. Jazasyn Stepnogorsk qalasyndaǵy ortasha qaýipsizdik mekemesinde ótep jatyr. Merzimderdi qaıta eseptegennen keıin ol shamamen 2026 jylǵy jeltoqsanda bostandyqqa shyǵýy múmkin.