InfoHub Logo

Eýropa Odaǵy (EO) Reseıge qarsy sanksıalyq saıasatyn ózgertip, úshinshi elder arqyly sanksıalardy aınalyp ótýge baǵyttalǵan jańa sharalardy qoldanysqa engizdi. Bul týraly EO sheneýnikteri Brússelde ótken brıfıńte málimdedi. Bul – EO-nyń sanksıalyq strategıasyndaǵy mańyzdy ózgeris, óıtkeni buǵan deıin mundaı sharalar eshbir úshinshi elge qatysty qoldanylmaǵan bolatyn.

Jańa paketke shamamen 120 jańa pozısıa qosylyp, sanksıaǵa ilikkenderdiń jalpy sany 2700-ge jýyqtady. Endigi basty nazar Reseıge sanksıalardy aınalyp ótýge kómektesetin úshinshi elderge aýdarylady. Osyǵan baılanysty Qyrǵyzstanǵa qatysty arnaıy tetik iske qosyldy. Bul – EO-nyń sanksıalardy júıeli túrde aınalyp ótýi úshin jekelegen úshinshi elge shekteýler engizgen alǵashqy jaǵdaıy.

Sonymen qatar, sanksıalar Reseıdiń ózinde ǵana emes, onyń shetelderdegi ınfraqurylymdaryna da qatysty bolady. Mysaly, Indonezıadaǵy termınal men Reseıdiń «kóleńkeli floty» da EO porttaryna kirýge jáne qyzmet kórsetýge tyıym salynǵan kemeler tizimine endi. Bul tizimge taǵy 46 keme qosylyp, jalpy sany 632-ge jetti.

Sanksıalardyń negizgi baǵyttary

EO sheneýnikteriniń aıtýynsha, jańa sanksıalar úsh negizgi baǵytqa basa nazar aýdarady: munaı tabysy, qarjy júıesi jáne tehnologıalarǵa qoljetimdilik. Bul sharalar arqyly EO Reseı ekonomıkasyn álsiretýdi kózdeıdi.

Qyrǵyzstanǵa qatysty qoldanylǵan tetik, eger belgili bir taýarlar Reseıge qaıta eksporttalǵany dáleldense, olardyń eksportyna shekteý qoıýǵa múmkindik beredi. Mysal retinde, Qyrǵyzstanǵa EO-dan ımporttalatyn keıbir taýarlardyń kólemi 796 paıyzǵa óskeni, al olardyń Reseıge eksporttalýy 12 ese artqany aıtyldy.

Buǵan qosa, EO Reseıdegi taǵy 20 bankti sanksıalar tizimine qosyp, olardyń jalpy sanyn 70-ke jýyqtady. Bul shekteýler Ortalyq Azıadaǵy qarjy ınstıtýttaryna da áser etedi.

Jańa shekteýler men olardyń saldary

Jańa sanksıalyq sharalar tankerlerdi satýdy baqylaýdy kúsheıtip, reseılik krıptoplatformalarmen jáne sıfrlyq rúblmen operasıalarǵa tolyq tyıym salady. Sondaı-aq, ózara eseptesý (nettıng) sqemalaryna da tyıym alynady.

Ýkraınanyń okýpasıalanǵan aýmaqtaryndaǵy áreketterge jaýapty tulǵalar da sanksıaǵa ilikti. Olardyń qatarynda ýkraınalyq balalardy deportasıalaýǵa, sondaı-aq Qyrym men basqa da okýpasıalanǵan aımaqtardaǵy mádenı muralardy zańsyz alyp ketýge qatysy barlar bar.

EO-nyń burynǵy sanksıalary Reseı ekonomıkasynyń ósýin 4,9 paıyzdan 1 paıyzǵa deıin báseńdetkenimen, Taıaý Shyǵystaǵy daǵdarysqa baılanysty energıa baǵasynyń ósýi saldarynan bul áserdiń «turaqsyz» ekeni moıyndaldy.

Bul paketti daıyndaý birneshe aıǵa sozylyp, Vengrıanyń pozısıasy kedergi keltirgeni aıtyldy.