InfoHub Logo

Almaty. 25 aqpan. QazTAG – "QazTAG" aqparat agenttiginiń bas dırektory Aset Mataev jarıalaǵan vıdeoda agenttiktiń Freedom Finance olıgarhy Tımýr Turlovtyń salymshylarǵa qatysty alaıaqtyq sqemalary týraly materıaldardy bireýdiń "tapsyrysymen" jarıalaǵany týraly aıyptar joqqa shyǵarylady. Kerisinshe, bul taqyrypqa agenttiktiń beıtaraptyǵyn rastaıdy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Agenttik basshysynyń vıdeodaǵy málimdemesi

Aset Mataev óziniń Facebook paraqshasynda jarıalaǵan vıdeoǵa bergen túsiniktemesinde: "Maǵan Freedom Finance qyzmetkerlerinen zardap shekkenderdiń QazTAG bas redaktory Amır Kasenovke qońyraý shalǵan vıdeosy túsip qaldy. Zardap shekkender Amırmen kezdesýdi talap etedi. Amır translásıa kezinde sóılese almaıtynyn aıtyp, memlekettik organdarǵa júginýge keńes beredi. Advokat Oralbaeva (Svetlana – QazTAG) kezdesýdi talap etip, Amırge: "Freedom Finance qatysty aqparattyń anyq berilýin talap etemiz... birinshi qoldan alynǵan aqparat boıynsha" deıdi. Mine, "tapsyrys boldy ma, joq pa" ózińiz sheshińiz!" – dep jazdy.

Telefon áńgimesiniń tolyq mátini

Redaksıa QazTAG bas redaktory Kasenov pen Freedom Finance salymshylarynyń advokaty Oralbaeva arasynda 2025 jyldyń sáýir aıynda bolǵan telefon áńgimesiniń tolyq mátinin jarıalaıdy.

Oralbaeva: Másele tek joqqa shyǵarýda emes, "Frıdom Fınans" sizderge tolyq emes, anyq emes aqparat bergen. Bir emes, birneshe qylmystyq is qozǵaldy...

Kasenov: "Frıdom Fınans" bizge berdi me?

Oralbaeva: Kútińiz, kútińiz, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine (QNRDA – QazTAG) anyq emes aqparat berilgen. Sizder QNRDA-ǵa silteısizder. Bizde qozǵalǵan qylmystyq is bir emes, eki. Biri Astana boıynsha, biri SQO boıynsha. İs "Frıdom Fınans"-tyń ótinishi boıynsha emes, olardyń jazǵanyndaı, Svetovoı (Freedom Finance basshysy – QazTAG) olarda jumys istemeıtini týraly emes. Sizdiń maqalańyzda solaı jazylǵan.

Kasenov: Kútińiz, tyńdańyz, meniń qazir sizben sóılesýge ýaqytym joq. Siz Senat otyrysynyń ortasynda qońyraý shalyp otyrsyz. Men sizge tek bizde shyqqan aqparatqa qarsylyqtar bolsa, resmı memlekettik qurylymdardyń ustanymy shyqqanyn aıta alamyn, onda sol memlekettik qurylymdarǵa baryp, olardan qarsylyqtaryńyzdy bildirińiz.

Oralbaeva: Bul óte qyzyq bolyp tur.

Kasenov: Kórińiz, bul ustanym bizdiń tarapymyzdan, kem degende Freedom Finance-ten bizdiń suraýlarymyzǵa qaramastan, eshqandaı túsinikteme bolmaǵanyna negizdelgen. Al qazir biz... Jaqsy, atyńyz kim?

Oralbaeva: Meniń atym Svetlana Vasılevna, tegim Oralbaeva.

Kasenov: Kútińiz, Oralbaeva...

Oralbaeva: Bizde Svetovoı týraly qujattar bar, oǵan "Frıdom" ótinishi boıynsha emes, salymshylardyń ótinishi boıynsha qylmystyq is qozǵalǵan, 5 qańtarda (2025 jyl – QazTAG) SQO-da qozǵaldy. Bul birinshiden. Ekinshiden, QNRDA bul qylmystyq isti qozǵaýǵa kedergi keltirip otyr. Svetovoıdyń Freedom basshylyǵyna aýdarǵan aqshalary týraly qujattar bar. Nasdaq-tan (amerıkandyq bırja – QazTAG) alynǵan qujattar bar, bul uıym...

Kasenov: Siz osy qujattarmen bizdiń keńsege kele alasyz ba?

Oralbaeva: Iá, kele alamyz. Bul uıymnyń bırjaǵa shyǵýǵa múldem quqyǵy bolmaǵan, túsinesiz be? Iaǵnı, Nasdaq derekterine sáıkes, olardyń halyqaralyq bırjaǵa shyǵýǵa jáne saýda-sattyqqa qatysýǵa lısenzıasy bolmasa, olar aksıalardy qalaı satyp ala aldy? Freedom Broker da, Freedom Finance da joq.

Kasenov: Kórińiz, biz... Ýaqytty almaý úshin, biz Jýrnalıser úıindemiz, Máńgilik el, 8.

Oralbaeva: Máńgilik el, 8, a, bul sizderdegi Mınıstrler úıiniń janynda ma?

Kasenov: Iá, Mınıstrler úıiniń janynda, Qonaev kóshesindegi arka. Osy nómirde WhatsApp bar, birdeńe jiberińiz, men qalaı kelý kerektiginiń syzbasyn jibereıin.

Oralbaeva: Jaqsy, eger múmkin bolsa, qashan kele alamyz, biz áli AER (Ekonomıkalyq tergeý departamenti – QazTAG) ishindemiz, AER shaqyrýymen, Freedom Finance-pen kelissóz júrgizý úshin, biraq bizdi jaqsylap aldap ketti, adamdarymyz Almatydan, Petropavldan keldi, al búgingi kúni Astanadaǵy AER...

Kasenov: Siz qylmystyq isti tergeýdi talap etesiz be?

Oralbaeva: Biz Freedom Finance-ke qatysty aqparattyń anyq berilýin talap etemiz. Birinshi qoldan alynǵan aqparat boıynsha. Bizde bar derekter boıynsha.

Kasenov: Maǵan WhatsApp-qa jazyńyz.

Esterińizge sala keteıik, QazTAG basshylyǵyna – bas dırektor Aset Mataev pen bas redaktor Amır Kasenovke qarsy qylmystyq istiń negizine advokat pen Freedom Finance-tegi alaıaqtyqtan zardap shekkenderdiń kórsetpeleri alyndy. 2025 jylǵy 3 sáýirde olar redaksıaǵa habarlasyp, QazTAG-ta jarıalanǵan aqparat Freedom Finance múddesine jarıalanǵanyn aıtyp, shaǵymdandy. Olar BAQ-qa qol jetkize almaıtyndaryn jáne quqyq qorǵaý organdarynda, retteýshide jáne prezıdent ákimshiliginde ádildik taba almaıtyndaryn moıyndady.

Sonymen qatar, Jýrnalıserdi qorǵaý komıteti (CPJ) QazTAG basshylyǵyna qarsy qylmystyq iske alańdaýshylyq bildirdi. Sondaı-aq, "Ádil sóz" halyqaralyq sóz bostandyǵyn qorǵaý qory da alańdaýshylyq bildirdi.

Advokat Rena Kórimova, YouTube-te jarıalanǵan vıdeodaǵy alaıaqtyqtan zardap shekkenderdiń advokaty Svetovoıǵa jáne basqalarǵa qatysty qylmystyq is boıynsha tek faktilerdi keltirgenin, eshqandaı jalǵan aqparat bermegenin aıtty. Keıinirek agenttik bas redaktory Amır Kasenov stalındik kezeńde de, qazir de adal jýrnalıserdi únsiz qaldyrýdyń jalǵyz joly – qylmystyq qýdalaý ekenin atap ótti.

Aıta keteıik, QazTAG basshylyǵyna qatysty zańsyz qylmystyq qýdalaý qazirgi ýaqytta kóptegen qazaqstandyq jáne sheteldik BAQ-tyń nazarynda.

Buǵan qosa, parlament depýtattary, qoǵam qaıratkerleri jáne kásibı qaýymdastyq ókilderi QazTAG basshylyǵyn qoldady.

Qosa keteıik, 10 jeltoqsanda Kasenov Freedom Finance-tiń benefısıary Tımýr Turlovpen betpe-bet kezdesýdi talap etkenin jáne kompanıanyń barlyq ınvestorlaryn, eger olar jaltaratyn bolsa, májbúrlep ákelý arqyly da shaqyrý týraly ótinishhat berý nıeti týraly aıtqanyn habarlady.

Sonymen qatar, QazTAG redaksıalyq suraý aıasynda AQSH jáne Eýropa odaǵy elshilikterine Freedom Finance-tiń burynǵy top-menedjeri Rústem Kákenovpen bolǵan aýdıojazba men stenogrammany jiberdi. Onda ol Reseıge qarsy sanksıalardy aınalyp ótý boıynsha 62 mıllıon dollarlyq operasıany joǵarydan kelisim boıynsha jasaǵanyn málimdeıdi. Bul suraý stenogrammamen birge QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligine, Ulttyq bankke jáne Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine (QNRDA) de jiberildi.

11 jeltoqsanda Vıse-premer – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva vedomstvonyń zańgerleri qylmystyq qýdalaýǵa ushyraǵan "QazTAG" MIA-ǵa kómek kórsetý múmkindigimen jumys istep jatqanyn habarlady.

Advokat Rena Kórimova da halyqaralyq aqparat agenttigine (MIA) "QazTAG"-qa Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń kómegi qajet bolmas edi, eger tergeý qylmystyq is týraly aldyn ala habarlaǵanda, dep sanaıdy. Ol sondaı-aq, QazTAG-qa qarsy istiń nege manıpýlásıa jáne bedeldi BAQ-qa shabýyl jasaý áreketi ekenin túsindirdi.

12 jeltoqsanda AQSH, Ulybrıtanıa jáne Eýropa odaǵy (EO) elshilikteriniń Mataev pen Kasenovke qatysty qylmystyq is jaǵdaıyn baqylap otyrǵany belgili boldy.

13 jeltoqsanda QazTAG Reseıge qarsy sanksıalardy aınalyp ótý sqemasy týraly Kákenovtiń sózderine qatysty suraýǵa jaýap retinde Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń (QNRDA) redaksıaǵa jalǵan aqparat bergenin habarlady. Atap aıtqanda, "Frıdom Fınans" AQ jaýabyna silteme jasap, retteýshi Rýslan Kákenovtiń atalǵan kompanıada eshqashan jumys istemegenin málimdedi. Sonymen qatar, Kákenov jaqynda Freedom Finance-tiń Qostanaı oblystyq fılıalynyń burynǵy basshysy retinde sottalǵan jáne bes jylǵa bas bostandyǵynan aıyrylǵan. Keıinirek Kákenovtiń aty-jóninde qatelik jiberilgeni – Rústem Kákenov týraly sóz bolyp otyrǵany anyqtaldy, sondyqtan redaksıa QNRDA-ǵa jańa suraý jiberdi.

13 jeltoqsanda sondaı-aq, Freedom Finance-tiń barlyq salymshylary QazTAG-qa qarsy qylmystyq is boıynsha tergeýge shaqyrylatyny habarlandy, al 14 jeltoqsanda "QazTAG" MIA-ǵa qarsy qozǵalǵan qylmystyq iste polısıanyń úılestirilgen áreketteriniń belgileri anyqtalǵany belgili boldy.

15 jeltoqsanda "QazTAG" MIA bas redaktory Amır Kasenovtiń múddesin qorǵaıtyn advokat Erlan Makenov Freedom Finance boıynsha jábirlenýshilerdiń ókili – advokat Svetlana Oralbaevany qoldady.

Sol kúni – 15 jeltoqsanda AQSH elshiligi QazTAG-qa qarsy qylmystyq iske baılanysty óz ustanymyn bildirdi. 17 jeltoqsanda Eýropa odaǵy elshiligi de QazTAG isi boıynsha óz ustanymyn bildirdi.

16 jeltoqsanda Kasenov qysym kórsetý týraly málimdedi.

17 jeltoqsanda halyqaralyq quqyq qorǵaý uıymdary málimdeme jasap, Qazaqstan bıligi sońǵy aptalarda táýelsiz jýrnalıser men BAQ-ty qýdalap jatqanyn aıtyp, jýrnalıserge qysymdy toqtatýǵa shaqyrdy.

19 jeltoqsanda "QazTAG" aqparat agenttiginiń bas dırektory Aset Mataev, bas redaktory Amır Kasenov, olardyń advokattary, sondaı-aq Freedom Finance isi boıynsha jábirlenýshiler Astanada baspasóz konferensıasyn ótkizdi.

23 jeltoqsanda Kasenov Astanada ustaldy. Keıinirek Freedom Finance isi boıynsha zardap shekkender onyń qorǵaýyna shyqty.

24 jeltoqsanda "Media Qoldau" quqyqtyq qyzmetiniń basshysy jáne zańger Gúlmıra Birjanova bul istiń mán-jaıy eleýli alańdaýshylyq týdyratynyn aıtty. Agenttik bas redaktorynyń ustalýyna májilis depýtattary da pikir bildirip, bapty qylmystyqsyzdandyrý qajettigin aıtty.

Buǵan qosa, "Ádil sóz" halyqaralyq sóz bostandyǵyn qorǵaý qory Bas prokýror Berik Asylov pen Joǵarǵy Sotqa ashyq hat joldady.

Sonymen qatar, QazTAG bas redaktory Amır Kasenov tergeý ızolátorynan jazǵan maqalasynda ózin ashtyq jarıalaǵanyn habarlady, al advokattar Astanadaǵy tergeý ızolátorynyń basshylyǵy oǵan ashtyq jarıalaǵany týraly habarlamaǵanyn málimdedi.

25 jeltoqsanǵa qaraǵan túni Kasenov bes saǵattyq sot otyrysynan keıin tergeý ızolátorynan bosatylyp, úı qamaǵyna alyndy. Al 25 jeltoqsan kúni jýrnalıs Mıhaıl Kozachkov QR QK-niń 274-baby (kórineý jalǵan aqparat taratý) jýrnalıser úshin arnaıy oılap tabylǵandaı áser qaldyratynyn aıtty.

29 jeltoqsanda Kasenovtiń páterinde, advokattar jiberilmegen jerde, sondaı-aq "QazTAG" MIA keńsesinde tintý júrgizildi.

2026 jylǵy 9 qańtarda advokat Iýlıa Malúkovadan Kasenovtiń polısıa tarapynan qysym kórsetý týraly burynǵy málimdemesine baılanysty onyń tarapynyń İshki ister organdarynyń ózindik qaýipsizdik basqarmasyna (ÓQB) senimsizdik bildirgeni belgili boldy.

13 qańtarda BUU-da Qazaqstandaǵy jýrnalıserdi, quqyq qorǵaýshylardy jáne belsendilerdi qýdalaýǵa alańdaýshylyq bildirgeni habarlandy.

27 qańtarda Almatydaǵy sot Mataevqa qatysty úı qamaǵyna alý týraly ótinishhatty qaraıtyny belgili boldy, al 28 qańtarda prokýratýra "QazTAG" bas dırektoryna qatysty úı qamaǵyna alý týraly ótinishhatty keri qaıtaryp alǵany anyqtaldy.

31 qańtarda Astanadaǵy úı qamaǵyna qaramastan jáne jeke kýáliginiń joqtyǵyna qaramastan, Kasenovti Almaty polısıasyna shaqyrǵany habarlandy.

1 aqpanda redaksıa belgili advokat jáne quqyq qorǵaýshy, Prezıdent janyndaǵy Áıelder jáne otbasylyq-demografıalyq saıasat jónindegi ulttyq komısıanyń múshesi, AQSH Memlekettik departamentiniń halyqaralyq áıelder erligi syılyǵynyń laýreaty Aıman Omarovanyń "QazTAG" jýrnalıserin bıznesmenge qurbandyqqa shalǵysy kelýi múmkin" degen pikirin keltirdi.

3 aqpanda "QazTAG" bas redaktorynyń jubaıy Aıgúl Kasenova qazirgi ýaqytta Almaty qalalyq tergeý soty belgilegen úı qamaǵy rejımin Kasenovtiń buzýyna jaǵdaı jasalyp jatqanyn habarlady. Sol kúni advokat Iýlıa Malúkova Kasenovke qatysty provokasıalardyń yqtımal sebebi týraly habarlady.

5 aqpanda "QazTAG" MIA Freedom Finance-tiń burynǵy top-menedjeri Temirlan Bekovtiń talap-aryzy boıynsha sotta jeńgeni belgili boldy. Sońǵysy "Taǵy bir Freedom Finance top-menedjeri qylmystyq iske tartyldy" atty maqalada jarıalanǵan ózine qatysty jalǵan jáne onyń bedelin túsiretin málimetterdi joıýdy sot arqyly talap etýge tyrysqan.

6 aqpanda redaksıa Reseı Federasıasynyń Baılanys, aqparattyq tehnologıalar jáne buqaralyq aqparat quraldaryn qorǵaý salasyndaǵy qadaǵalaý federaldyq qyzmeti (Roskomnadzor) bas dırektor Aset Mataev pen bas redaktor Amır Kasenovke qatysty qozǵalǵan qylmystyq is týraly materıaldarǵa baılanysty "QazTAG" saıtyna tyıym salýdy talap etkenin habarlady.

Blokırovka talabyna "QazTAG" basshylary, olardyń advokattary jáne Freedom-nyń zardap shekken salymshylary málimdeme jasady (vıdeo)", "Advokat Freedom Finance isi boıynsha jábirlenýshilerdiń ókilin qoldady", "Freedom Finance-ten zardap shekkender Amır Kasenovtiń qorǵaýyna shyqty" atty maqalalar sebep boldy. Qyzyqtyratyny, reseılik tarap foto ılústrasıalarǵa eshqandaı talap qoımaǵan – Reseı soty oıdan shyǵarylǵan jáne zańsyz sebepti tańdaǵan – "avtorlyq quqyqty buzý" dep Reseı soty baspasóz konferensıasynyń faktilerin jáne tergeýdegi "QazTAG" MIA basshylyǵy – Mataev pen Kasenov, olardyń advokattary jáne Freedom Finance-tiń zardap shekken salymshylary qatysqan basqa da sózderdi "avtorlyq quqyqty buzý" dep sanaǵan. Atalǵan kontentke avtorlyq quqyqtar "QazTAG" agenttigine, onyń advokattaryna jáne jýrnalıserdi qoldaǵan Freedom Finance-tiń zardap shekken salymshylaryna tıesili, alaıda bul reseılik sotqa zańsyz sheshim shyǵarýǵa jáne osy negizde Roskomnadzordyń qazaqstandyq hostıng-provaıderden qazaqstandyq BAQ saıtyna "avtorlyq quqyqty buzǵany" úshin tyıym salýdy talap etýine kedergi bolmady. 7 aqpanda Reseıdiń jaqyn aılarda Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq aıasyndaǵy kelisim arqyly Qazaqstanda saıttarǵa tyıym salý quqyǵyn alýy múmkin ekeni anyqtaldy – blokırovkanyń sebebi qazaqstandyq saıttardyń "avtorlyq quqyqty buzýy" bolýy múmkin.

13 aqpanda AQSH-tyń Qazaqstandaǵy jańa elshisi Djýlı Staff táýelsiz BAQ-qa qatysty qylmystyq ister jaǵdaıyn turaqty negizde baqylap otyrǵanyn habarlady.

Sol kúni redaksıa "QazTAG" saıtyna tyıym salýdy talap etken Reseı sotynyń sheshimi negizindegi talaptardyń artynda reseılik zańger Dorına Danılova turǵanyn anyqtady. Ol basqalarmen qatar Turlov týraly materıaldardy buǵattaý boıynsha jumys isteıdi. Atap aıtqanda, óziniń talap-aryzynda ol "QazTAG" basshylary, olardyń advokattary jáne Freedom-nyń zardap shekken salymshylary málimdeme jasady (vıdeo)", "Advokat Freedom Finance isi boıynsha jábirlenýshilerdiń ókilin qoldady", "Freedom Finance-ten zardap shekkender Amır Kasenovtiń qorǵaýyna shyqty" atty maqalalardyń avtorlyǵyn ózine jazdy, al shyn máninde olar "QazTAG" aqparat agenttigine tıesili.

16 aqpanda "QazTAG" Máskeý qalalyq sotynyń sol Danılovanyń talap-aryzy negizinde Ulysmedia.kz jáne Cmn.kz basylymdarynyń – Turlov týraly maqalalarǵa baılanysty taǵy eki qazaqstandyq BAQ saıtyna tyıym salýdy talap etkenin habarlady.

16 aqpanda keshke Almaty qalasynyń Medeý aýdandyq soty "Freedom Finance" kompanıasynyń "QazTAG" MIA-ǵa qarsy azamattyq talap-aryzy boıynsha prosesti jabyq etti.

17 aqpanda redaksıa Máskeý qalalyq soty Turlov týraly taǵy bir maqalaǵa baılanysty "QazTAG"-qa tyıym salýdy talap etkenin habarlady – bul joly "Zańger: Turlov – bul qazaqstandyqtardyń aqshasyn ofshorǵa shyǵaratyn sol Mavrodı" atty materıal týraly sóz bolyp otyr.

Sol kúni sot Kasenovtiń úı qamaǵyn uzartty, bul rette advokat Sálimjan Musın kórsetken kóptegen buzýshylyqtardy elemedi.

23 aqpanda redaksıa "Freedom Finance" kompanıasynyń olıgarh Tımýr Turlovtyń "QazTAG" MIA-ǵa qarsy azamattyq talap-aryzy boıynsha sot sheshimi aldyn ala qalyptastyrylǵan degen pikirmen bólisti. Sol kúni "QazTAG" bas redaktorynyń jubaıy Aıgúl Kasenova Amır Kasenov reseılik olıgarh Tımýr Turlovtyń "Freedom Finance" kompanıasynyń talap-aryzy boıynsha azamattyq sotqa qatysýdan bas tartqanyn, sýdıaǵa senimsizdik bildirgenin aıtty.

Foto kózi: QazTAG jáne ffin.uz