InfoHub Logo

Atyraý oblysyndaǵy Inderbor kentinde Inder kólinen ashyq ádispen tuz óndirýge ekologıalyq ruqsat alý boıynsha qoǵamdyq tyńdaýlar shıelenisken jaǵdaıda ótip, qyzý pikirtalasqa ulasty. Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Investorlar, atap aıtqanda «AralTuz» AQ jáne «AralSoda» JSHS ókilderi tuz óndirý jobasyn usyndy. Joba boıynsha 10 myń gektar aýmaqta 2026-2037 jyldary jylyna 37 myń tonna tuz óndirý kózdelgen. Jumystar sáýirden qarashaǵa deıin, ıaǵnı 148 kún boıy júrgizilmek. Esepteýler boıynsha, lastaýshy zattardyń shyǵarylýy jylyna 136,06584 tonnaǵa deıin jetýi múmkin. Buǵan natrıı hlorıdi, azot oksıdteri jáne kómirtegi totyǵy jatady.

Temirjoldyń joqtyǵyna baılanysty ónim men sýdy tasymaldaý avtokólikpen júzege asyrylady. Kompanıa shamamen 500 jumys ornyn ashýdy josparlap otyr.

Ekologtar men jergilikti turǵyndardyń alańdaýshylyǵy

Jobany qorǵap shyqqan táýelsiz ekolog Dáýlet Asanov sanıtarlyq-qorǵaý aımaǵy 500 metr dep belgilengenin jáne eldi mekenge qashyqtyq eskerilgendikten qaýip joq ekenin aıtty. Onyń aıtýynsha, aýaǵa shyǵatyn zıandy zattar men topyraq jaǵdaıyn baqylaý úshin turaqty monıtorıń júrgiziledi. Sonymen qatar, kólde shamamen 1,2 mıllıon tonna tuz bar ekenin jáne 10 jyl ishinde 375 myń tonna tuz óndirý josparlanǵanyn atap ótti. Bul kezeń shıkizat sapasyn jáne ony qaıta óńdeý múmkindikterin baǵalaýǵa arnalǵan pılottyq joba retinde qarastyrylady.

Alaıda, tyńdaý barysynda kóptegen jergilikti turǵyndar men ekologtar jobaǵa qarsy shyqty. Olar Inder kóliniń erekshe tabıǵı nysan ekenin, buǵan deıin qorǵalatyn aýmaqtar tizimine engenin aıtty. Atyraý oblysy ákimdiginiń bastamasymen kóldiń mártebesi ózgertilip, memlekettik tabıǵı-qoryq qorynan shyǵarylǵanyna narazylyq bildirdi.

Qarsylyq pen talaptar

Jınalǵandar eki topqa bólinip, biri jobany qoldap, ınvestısıa men jumys oryndaryn alǵa tartsa, ekinshisi ekologıalyq zıan men densaýlyqqa qaýip tóndiretinin aıtyp, qarsylyq bildirdi. Keıbir turǵyndar «Inder – bizdiń tabıǵı baılyǵymyz» jáne «Investorlar ketedi, al problemalar qalady» degen jazýy bar plakattarmen keldi.

Burynǵy aýdandyq ekolog Marat Muqanov kólikterdiń janar-jaǵarmaıynan shyǵatyn zıandy zattardyń aýaǵa taralýyna alańdaýshylyq bildirip, tuz óndirýdiń qajeti joq ekenin aıtty. Sebebi, «Indertuz» kompanıasy Qazaqstannyń jartysyna tuz jetkizip otyr.

Bódene aýylynyń turǵyny Baıjan Shynǵazıevtiń aıtýynsha, tuzdyń shashyraýynan mal jaıylymdary men shabyndyqtar zardap shegýde. Ekologıalyq belsendi Galına Chernova lısenzıanyń qalaı alynǵanyna jáne kóldiń nege qorǵalatyn aýmaqtar qatarynan shyǵarylǵanyna qatysty tekserý júrgizý qajettigin atap ótti.

Aýdandyq aýrýhananyń dırektory Anar Dosbaeva aýdanda gıpertonıa men júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń jıi kezdesetinin aıtyp, bul jaǵdaıdyń tuz óndirýmen baılanysty bolýy múmkin ekenin meńzedi.

Qorytyndy

Eki saǵattan astam jalǵasqan talqylaý qorytyndysy boıynsha, aýdan ákiminiń orynbasary Artýr Mýrzın kópshiliktiń jobaǵa qarsy ekenin jáne bul hattamaǵa engiziletinin málimdedi. Tyńdaýlar ótti, biraq halyqtyń qoldaýyna ıe bolmady. Lısenzıanyń quqyqtyq baǵasy beriletin bolady.

Osydan keıin «AralSoda» JSHS jobasy boıynsha tyńdaý ótkizýdiń orynsyz ekeni aıtylyp, keıinnen 4 mamyrǵa keıinge qaldyrylǵany belgili boldy.