InfoHub Logo

Kashagan munaı kenishindegi ekologıalyq zań buzýshylyqtar úshin mıllıardtaǵan aıyppul qaýpin batys ınvestorlary jyldar boıy bilip, eshqandaı shara qoldanbaǵan. Bul týraly Bloomberg habarlaıdy. 2022 jyly bastalǵan tergeý áli aıaqtalǵan joq.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ekologıalyq tekserýler jáne aıyppuldar

2022 jyldyń jeltoqsanynda Atyraý oblysynyń Ekologıa departamenti North Caspian Operating Company (NCOC) kompanıasynyń jumysyn tekserip, seri saqtaý erejelerin buzǵany úshin aıyptady. Aımaqtyq sot kompanıaǵa 2,3 trln teńge (sol kezdegi baǵam boıynsha shamamen $5 mlrd) aıyppul saldy. Apelásıalyq sot bul sheshimdi kúshinde qaldyrdy.

Investorlardyń áreketsizdigi

NCOC birneshe ret aıyppulǵa qarsy shaǵym túsirdi, biraq 2025 jyldyń jeltoqsanynda sot bul shaǵymdy qabyldamady. Bul ýaqytta ekologıalyq talaptar NCOC jáne Karachaganak Petroleum Operating (KPO) kompanıalaryna qarsy úlken prosestiń bir bóligine aınaldy. Olardy ónimdi bólý kelisimderin durys oryndamady dep aıyptaýda.

Sharttar men roıaltı

Energy Insights&Analytics ortalyǵynyń málimetinshe, kelisimder óndirilgen munaı qunynyń 3,5% - 12,5% aralyǵynda roıaltı tóleýdi qarastyrady. Investorlar shyǵyndaryn óteý úshin óndirilgen shıkizattyń 80% alady. Qalǵan munaı quny memleketke tıesili. Kelisimder Kashagan men Karachaganakta óndirilgen barlyq shıkizatty eksportqa shyǵarýǵa múmkindik beredi.

Shyǵyndardy asyra kórsetý

Bloomberg málimetinshe, PSA kompanıasy NCOC jáne KPO-ny shyǵyndardy asyra kórsetip, roıaltı tólengennen keıingi tabystyń 98% ınvestorlarǵa tıesili dep aıyptaýda. Jalpy talap somasy ártúrli derekkózderge baılanysty ózgeredi. Bloomberg KPO-dan $6 mlrd talap etilgenin jazdy, al ICIJ Kashaganǵa qatysty talaptardyń $160 mlrd-qa jetetinin málimdedi.

Ekologıalyq qaýipter jáne seri saqtaý

Bloomberg sot qujattaryna silteme jasap, seri saqtaý máseleleri 2016 jyldan bastap bastalǵanyn jazady. NCOC serini kenishte saqtaýdy tańdaǵan, bul ekologıalyq qaýipterge baılanysty bılik tarapynan qoldaý tappady. 2017 jyly NCOC aksıoneri ıtalándyq Eni seri saqtaý lımıtteriniń asyp ketetinin eskertken. 2020 jyly NCOC jańa Ekologıalyq kodekstiń qabyldanýyna baılanysty aıyppuldar qaýpi týraly aksıonerlerdi eskertken.