depositphotos.com
Kaspıı teńiziniń bolashaǵy: 2050 jylǵa deıingi eki senarı belgili boldy
Kaspıı teńiziniń deńgeıi únemi tómendep barady. Bul jaǵdaı el turǵyndaryn alańdatyp, ekologıalyq saldar týraly oılanýǵa májbúr etti. Aqtaý qalasynyń turǵyny aqpan aıynda teńiz jaǵalaýynyń qanshalyqty shegingenin sýrettermen kórsetti. Bul máselemen bloger Nurken Tájibaı da aınalysyp, teńizdiń 2024 jyl men 2026 jyl aralyǵyndaǵy ózgerisin salystyrdy.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Teńiz deńgeıiniń tómendeýi
Qazaqstannyń Ekologıa mınıstrligi Kaspıı teńiziniń deńgeıiniń tómendep jatqanyn rastady. Mınıstrliktiń málimetinshe, 2006-2025 jyldar aralyǵynda jaǵalaý syzyǵy keı jerlerde 30-35 shaqyrymǵa deıin shegingen. 2025 jylǵy derekter boıynsha, teńizdiń soltústik-shyǵys bóliginde ortasha deńgeı -29,23 metrdi qurady. Shyǵys bóliginde bul kórsetkish -29,47 metrge jetti. Qazaqstandyq bóligindegi ortasha deńgeı -29,35 metr boldy.
Qaýipti aımaqtar men sebepteri
Mamandar teńiz deńgeıiniń tómendeýinen eń kóp zardap shegetin úsh aımaqty atady: teńizdiń soltústik-shyǵys bóligi, Mańǵystaý oblysynyń jaǵalaýy jáne Jaıyq (Oral) ózeniniń atyraýy. Munyń negizgi sebepteri retinde klımattyń ózgerýi, býdyń ulǵaıýy, ózenderge keletin sýdyń azaıýy jáne adamnyń sharýashylyq áreketteri kórsetildi.
2050 jylǵa deıingi boljam
«Qazgıdromet» usynǵan boljam boıynsha, Kaspıı teńiziniń bolashaǵy eki senarımen qarastyrylady. Optımısik senarıde teńiz deńgeıi 2030 jylǵa qaraı -29,8 metrge, al 2050 jylǵa qaraı -32,4 metrge deıin tómendeýi múmkin. Pesımısik senarı boıynsha, 2030 jylǵa qaraı deńgeı -30 metrge, al 2050 jylǵa qaraı -34 metrge jetýi yqtımal. Bul jaǵalaýdan sýdyń odan ári sheginip, jaǵalaýdaǵy aýmaqtardyń qurǵaq jerge aınalýyna ákeledi.
Aldaǵy sharalar
Bul másele tek Qazaqstannyń ǵana emes, jalpy Kaspıı mańy elderiniń ortaq máselesine aınalǵan. Qazaqstan bul baǵytta sý resýrstaryn saqtaý boıynsha halyqaralyq baǵdarlama ázirleýdi bastady. Sondaı-aq, 2025 jyly qurylǵan Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq ǵylymı-zertteý ınstıtýty teńizdiń jaǵalaý aımaǵynda zertteýler júrgizip jatyr. Instıtýt 2026 jyly teńizdiń sý aıdynynda da monıtorıńti keńeıtýdi josparlap otyr.
-
Chıslo pogıbshıh v rezýltate vzryva v kafe "Sentralnyı plov" v Shýchınske vozroslo do 11 chelovek. Medıkı borútsá za jıznı ostavshıhsá postradavshıh.
-
Kazakhstan's Ecology Ministry outlines alarming projections for the Caspian Sea's declining water levels, presenting two potential scenarios for its future by 2050.
