InfoHub Logo

Qazaqstannyń eń iri altyn óndirýshisi, shveısarıalyq Glencore kompanıasyna tıesili 70,2% úlesi bar «Kazsınk» kompanıasy Taılandtan shıkizat ımporttaý kelisimshartynan aıyryldy. Bul týraly Ónerkásip mınıstrliginiń 2025 jylǵy esebinde aıtylǵan. Bul jaǵdaı kompanıanyń aldaǵy jaǵdaıyna jáne Glencore-diń odan qutylý josparyna qatysty alańdaýshylyq týdyrýda.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

«Memlekettik kirister komıtetiniń (MKK) «qyzyl dáliz» rejımin qoldanýy saldarynan «Kazsınk» (sala úlesi – 30%) Taılandtan shıkizat ımporttaý kelisimshartynan (40 myń tonna, úlesi – 20%) aıyryldy. Importqa táýeldilik – 40%», – delingen qujatta. «Kazsınk» Taılandtan shıkizatty qytaılyq Zijin kompanıasynyń qatysýymen qurylǵan kásiporynnan alǵan.

Óndiris kóleminiń azaıýy jáne ken oryndarynyń sarqylýy

Esepte ótken jyly temir kenderinen basqa barlyq kenderdi óndirý 0,7%-ǵa azaıǵany atap ótilgen. Bul Aqmola oblysyndaǵy eń iri Vasılkovskoe altyn ken ornynda (ony «Kazsınk» ıgerip otyr) ashyq ádisten jerasty ádisine kóshýge baılanysty boldy. Sonymen qatar, Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy «Kazsınkke» tıesili myrysh jáne qorǵasyn ken oryndary – Maleevskoe, Tıshınskoe jáne Dolınnoe kenishterindegi qorlar sarqylýda.

Bolashaqqa boljam: ne kútip tur?

Negizgi kásiporyndardyń boljamdaryna sáıkes, 2026 jyly affınajdalǵan altyn men metal myryshtan basqa barlyq negizgi metaldar (bolat, shoıyn, jalpaq prokat, mys) boıynsha ósim kútilýde. Altyn óndirýdiń 29,45 tonnadan 21,27 tonnaǵa deıin tómendeýi «Kazsınk» kompanıasynyń Vasılkovskoe ken ornynyń sarqylýyna baılanysty. Metal myrysh óndirýdiń 259,6 myń tonnadan 239 myń tonnaǵa deıin azaıýy – menshikti myrysh konsentrattary sapasynyń nasharlaýy jáne Reseıden josparlanǵan kólemde myrysh konsentrattarynyń jetkizilmeýi sebebinen. 2025 jyly metal myrysh shyǵarý kólemi 6,6%-ǵa, affınajdalǵan kúmis – 10,4%-ǵa, affınajdalǵan altyn – 1,1%-ǵa, rafındelgen qorǵasyn – 29,6%-ǵa azaıdy.

Nátıjesinde, 2025 jyly metal kenderin óndirýdiń fızıkalyq kólem ındeksi (FKI) josparlanǵan 103,1% ornyna 99,8% boldy, metalýrgıa ónerkásibi ónimin óndirý FKI – 105% josparǵa qarsy 101,2% boldy.

Taılandtaǵy «Kazsınk» josparlary

2010 jyly «Kýrsıv» «Kazsınk» kompanıasynyń Taılandtaǵy Bolshoı Konımansýr kúmis ken ornyn (sınk jáne kúmis) ıgerýge arnalǵan tenderge konsorsıým quramynda qatysý josparlary týraly habarlaǵan bolatyn. Sol kezde BHP Billiton, QHR-nyń eń iri altyn óndirýshisi Zijin Mining, shveısarıalyq treıder Glencore, qazaqstandyq «Konımansýr» kompanıasy, «Adrasman» jáne qytaılyq nıkel óndirýshisi JNMC qatysqan.

Ken ornyn ıgerý quny jylyna 15 mln tonna ken nemese 700 tonnadan astam kúmis óndirý áleýetimen $1-2 mlrd baǵalanǵan. Ken ornynyń qory shamamen 1 mlrd tonna kendi qurady, onyń quramynda kúmis – tonnasyna 49 gram, qorǵasyn – 0,49%, myrysh – 0,38% boldy. Kúmistiń jalpy qory 50 myń tonnadan asyp, Tájikstannyń jalpy kúmis qorynyń shamamen 90%-yn qurady.

2024 jyldyń sońynda BAQ-ta «Adrasman» taý-ken baıytý kombınatyn qaıta iske qosý josparlary týraly habarlandy. Bul úshin $100 mln ınvestısıa qajet boldy, bul birneshe jyldan keıin jylyna 2 mln tonna ken óndirýge jáne jylyna 40 myń tonna konsentrat shyǵarýǵa múmkindik beredi. Konsentrattaǵy qorǵasynnyń quramy 31-36%, kúmistiń quramy ken sapasy men baıytý tehnologıasyna baılanysty 2,2-3,3 kg quraıdy.

2006 jyly ken baıytý kombınatyn qazaqstandyq «Kazınvest-Mıneral» satyp aldy. Ol 2013 jylǵa deıin qorǵasyn-myrysh konsentratyn óndirdi, keıin kúmis baǵasynyń quldyraýyna jáne óndirý men qaıta óńdeýdiń tıimsizdigine baılanysty jumysyn toqtatty. 2013 jyly ken baıytý kombınaty bankrot dep jarıalandy, al 2017 jyly Dýshanbe sotynyń sheshimimen Tájikstannyń memlekettik menshigine ótti.

Glencore-diń úlesin satý jospary

Aktıvter portfelin qaıta qurylymdaý aıasynda shveısarıalyq Glencore jaqyn aptalarda Qazaqstandaǵy myrysh, qorǵasyn jáne altyn óndirýshi «Kazsınk» kompanıasyndaǵy 70,2% úlesin satatynyn habarlaıdy. Sarapshylar bul aktıvti shamamen 5 mıllıard dollarǵa baǵalaıdy. Buǵan deıin Bloomberg aqparat agenttigi Glencore-diń «Kazsınktegi» úlesin qazaqstandyq bıznesmen Shahmurat Mutalıpke satý týraly kelissózder júrgizip jatqanyn habarlaǵan.

Aqparatqa sáıkes, Integra Construction KZ qurylys-ınfraqurylym tobynyń ıesi Shahmurat Mutalıp Glencore-men myrysh pen altyn óndirýshi Kazzinc Ltd kompanıasynyń 70% aksıasyn satyp alý týraly kelissózder júrgizýde. Mámile quny shamamen 4-4,5 mıllıard dollarǵa baǵalanǵan.

Osyǵan baılanysty Shahmurat Mutalıp 2026 jylǵy 21 qańtarda «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynda (AHQO) mys, qorǵasyn jáne myrysh óndirý jáne baıytý boıynsha eki kompanıa tirkedi. Olardyń biri KazZinc Group Ltd dep ataldy. Eki kompanıanyń da jarǵylyq kapıtaly nebári 100 dollardy quraıdy.

«Kazsınk» 2025 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda óz resýrstarynan sınk óndirýdi 2024 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 3%-ǵa, 61,8 myń tonnaǵa deıin azaıtty. Myrysh konsentrattaryn óndirý 13%-ǵa, 37,2 myń tonnaǵa deıin ósti, mys – 14%-ǵa, 7,7 myń tonnaǵa deıin qysqardy, altyn – 7%-ǵa, 281 myń ýnsıaǵa deıin azaıdy, kúmis – 6%-ǵa, 1,647 mln ýnsıaǵa deıin ósti.