InfoHub Logo

Qazaqstanda jappaı qylmystyq jáne ákimshilik raqymshylyq jarıalaý josparlanýda. Bul sharalar qansha adamǵa áser etedi jáne qandaı jaǵdaılarda qoldanylmaıtyny týraly İshki ister mınıstrligi málimet berdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Qylmystyq raqymshylyq kimderdi qamtıdy?

Vedomstvonyń málimetinshe, raqymshylyq qylmystyq teris qylyqtar men shaǵyn dárejedegi qylmystar úshin sottalǵandarǵa qoldanylýy múmkin. Sondaı-aq, eger keltirilgen zalal bolmasa nemese tolyq ótelse, ortasha aýyrlyqtaǵy qylmystar úshin sottalǵandardyń keıbiri de raqymshylyqqa iligýi yqtımal. Keıbir sanattaǵy sottalǵandar úshin jaza merzimin qysqartý qarastyrylǵan.

İshki ister mınıstrligi zańnamalyq jáne normatıvtik úılestirý departamenti bastyǵynyń orynbasary Ermek Shúldenniń aıtýynsha, qylmystyq raqymshylyq sharalary 15 myńnan astam adamǵa qatysty bolýy múmkin.

«Qylmystyq raqymshylyq sharalary 15 myńnan astam adamǵa, sonyń ishinde 1,5 myń sottalǵan azamatqa qatysty bolýy múmkin», - dedi ol.

Raqymshylyq kimderge qoldanylmaıdy?

İshki ister mınıstrligi raqymshylyqtyń terorıstik, ekstremıstik, sybaılas jemqorlyq qylmystaryn jasaǵandarǵa, sondaı-aq adamdy azaptaý, uıymdasqan qylmystyq toptar quramyndaǵy qylmystar, jynystyq qol suǵylmaýshylyqqa qarsy qylmystar, ásirese kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty jasalǵan qylmystar úshin sottalǵandarǵa qoldanylmaıtynyn atap ótti. Qaıtalap qylmys jasaǵandar da raqymshylyqqa ilikpeıdi.

Alǵash ret ákimshilik raqymshylyq ótkiziledi

Budan bólek, bılik aýqymdy ákimshilik raqymshylyq ótkizýdi josparlap otyr. İİM atap ótkendeı, táýelsiz Qazaqstan tarıhynda mundaı shara alǵash ret qoldanylmaq. Raqymshylyq 263 ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń baptaryn qamtıdy, olar 15 memlekettik organnyń quzyretine jatady.

2026 jylǵy 17 naýryz kúni aıaqtalǵanǵa deıingi buzýshylyqtar úshin azamattardyń, jeke kásipkerlerdiń, notarıýstardyń, advokattardyń jáne jeke sot oryndaýshylarynyń tólenbegen ákimshilik aıyppuldary esepten shyǵarylýy usynylady.

Mılıardtaǵan teńge aıyppul

Tek İİM jelisi boıynsha bul shara shamamen bir mıllıon ákimshilik aıyppuldy, ıaǵnı 17 mlrd teńgeden astam somany qamtýy múmkin. Bul rette vedomstvo adamdardyń ómiri men qaýipsizdigine qater tóndiretin buzýshylyqtar raqymshylyqqa jatpaıtynyn basa aıtady.

«Ákimshilik raqymshylyq salmaqty sıpatta jáne adamdardyń ómirine, qoǵamdyq tártipke qater tóndiretin quqyq buzýshylyqtarǵa qoldanylmaıdy», - dep atap ótti Shúlden.

Qarý men esirtkiniń zańsyz aınalymy, masań kúıde kólik júrgizý, qarsy jolaqqa shyǵý, júrgizýshi kýáliginen aıyrý, qaıta quqyq buzýshylyqtar jáne sotta qaralatyn isterge qatysty buzýshylyqtar erekshelikke iligedi.