InfoHub Logo

Májilis depýtaty Edil Jańbyrshın janýarlardy chıpteý rásiminiń qalaı jasalatynyn kórsetti. Bul shara Májiliste «Jaýapkershilikti janýarlarmen qarym-qatynas jasaý týraly» zań jobasy talqylanǵan brıfıńte ótti.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Jańa zań jáne korrýpsıalyq táýekelder

Brıfıńte jýrnalıser depýtatqa jańa zańnyń oryndalýyn qalaı baqylaýǵa bolatynyn jáne korrýpsıalyq táýekelderdi qalaı joıýǵa bolatynyn surady. Depýtattyń aıtýynsha, janýarlardy mindetti túrde esepke alý, sonyń ishinde chıpteý arqyly osy táýekelderdi azaıtýǵa bolady.

«Maǵan arnaıy shprıs, kishkentaı chıp kórsetti. Biz ustalǵan ıtti de esepke alamyz, sóıtip korrýpsıa bolmaıdy. Esep bolǵanda, derekter bolǵanda, foto-vıdeo tirkeý bolǵanda, sur sqemalardy qoldaný qıyn bolady», - dedi ol.

Chıpteýdiń quny qansha?

Prosedýranyń quny týraly suraqqa depýtat chıpteýdiń «shamamen qoljetimdi» ekenin atap ótti.

«Veterınarlyq klınıkalardaǵy eń tómengi baǵa shamamen 1 200 teńge. Chıpteý – mine, osyndaı shprıs, teri astyna salatyn kishkentaı chıp», - dep túsindirdi ol, chıptiń qaı jerge qoıylatynyn ózine kórsetip.

Úısiz janýarlar sanyn retteý

Jańbyrshın úısiz janýarlar sanyn retteý qajettiligi týraly da pikir bildirdi. Onyń aıtýynsha, janýarlardy ustap, jańa ıelerine berý múmkindigi qarastyrylady. Al qalǵan janýarlar jergilikti máslıhattardyń basqa sheshimderi bolmaǵan jaǵdaıda evtanazıaǵa ushyraýy múmkin.

Depýtat halyqaralyq tájirıbege de silteme jasap, úısiz janýarlar máselesin sheshý úshin Japonıada da osyndaı sharalar qoldanylǵanyn aıtty.

Buǵan deıin Edil Jańbyrshın Qazaqstanda adamdarǵa ıtterdiń shabýyldaýy ár saǵat saıyn bes ret tirkeletinin málimdegen bolatyn.

Ne boldy?

Búgin Májiliste «Jaýapkershilikpen janýarlarǵa qarym-qatynas jasaý týraly» zańǵa túzetýler talqylandy. Zań jobasy balamasyz janýarlar sanyn retteýdiń qoldanystaǵy tásilin qaıta qaraýdy usynady, bul depýtattardyń baǵalaýy boıynsha, kútilgen nátıje bermegen.

Atap aıtqanda, janýarlardy ustap, olardy sterılızasıalap, vaksınasıalaǵannan keıin kóshege qaıtarýdan bas tartyp, balamasyz ustaýǵa, ıaǵnı evtanazıaǵa kóshý usynylady.

Sondaı-aq, túzetýler ustalǵan janýarlardy ýaqytsha ustaý oryndaryna mindetti túrde berýdi, brodága janýarlardy búdjettik vaksınasıadan bas tartýdy jáne evtanazıany qoldanýdy keńeıtýdi kózdeıdi.

Budan basqa, qujat qoralar men ustaý oryndaryna qoǵamdyq baqylaýdy engizedi, ákimdikterdiń ókilettikterin naqtylaıdy jáne úı janýarlaryn esepke alý, chıpteý, ósirý jáne ustaý talaptaryn belgileıdi.

Kontekst

Buǵan deıin Qazaqstanda úısiz janýarlarǵa arnalǵan «taımer» engizý usynylǵan bolatyn – qoralardaǵy ustaý merzimi shekteýli: brodága janýarlar úshin 5 kúnge deıin, al úı janýarlary úshin 60 kúnge deıin. Eger bul ýaqytta olardy eshkim almasa, evtanazıaǵa jol beriledi.

Ekologıa mınıstrligi mundaı sharalardy qoldanystaǵy OSVV (ustaý – sterılızasıalaý – vaksınasıalaý – shyǵarý) júıesiniń tıimsizdigimen túsindirdi: olardyń derekteri boıynsha, janýarlar top bolyp, adamdarǵa qaýip tóndirýdi jalǵastyrýda.

Túzetýler úı janýarlaryn mindetti chıpteýdi, janýarlarǵa qatygezdik úshin jaýapkershilikti kúsheıtýdi jáne olardy ósirýdi retteýdi de qarastyrady.

Alaıda, qoǵamnyń bir bóligi qarsy. Janýarlar qorǵaýshylary mundaı sharalar janýarlardy jappaı joıýdy is júzinde zańdastyrady dep sanaıdy jáne onyń ornyna qoralardy damytýdy, ıelerin baqylaýdy jáne júıeli aldyn alýdy usynady.

«Jaýapkershilikpen janýarlarǵa qarym-qatynas jasaý týraly» zań 2021 jyly qabyldanǵan, alaıda sarapshylar men qoǵam belsendileriniń pikirinshe, onyń kóptegen normalary áli de tolyqqandy jumys istemeıdi.