InfoHub Logo

Qazaqstan mektepterinde býllıngke qarsy baǵdarlamalar men naýqandar kóp bolǵanymen, balalar áli de qorqytý men zorlyq-zombylyqqa ushyraýda. Sarapshylar býllıngti tolyq joıý múmkin emes dep esepteıdi, biraq mektepter ony ýaqytynda anyqtap, durys áreket etýi mańyzdy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Býllıngtiń búgingi bet-beınesi

Psıholog Svetlana Bogatyróvanyń aıtýynsha, býllıng buryn da bolǵan, biraq ınternettiń damýymen ol áldeqaıda aýyrlaǵan. Endigi jerde janjal bala úshin táýlik boıy jalǵasa beredi.

Qazaqstanda býllıng pen kıberbýllıng úshin ákimshilik jaýapkershilik engizilgenine qaramastan, jaǵdaı jaqsarmaı tur. Buǵan BAQ-ta jıi jarıalanatyn balalarǵa qatysty qatygez oqıǵalar dálel.

«DosbolLIKE» baǵdarlamasy: qaǵazdaǵy júzege asý

Mektepterde «DosbolLIKE» atty antıbýllıng baǵdarlamasy engizilgen. Ol tek býllıngke jaýap berýge ǵana emes, mektepte qaýipsiz orta qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Alaıda, qoǵam belsendileriniń zertteýi kórsetkendeı, bul baǵdarlama kóbine formaldy túrde oryndalady. Balalar prezentasıalar men beınerolıkter túsiredi, biraq bul býllıngtiń aldyn alýǵa jetkiliksiz.

Kóbinese muǵalimder býllıngke qatysty áreket etý algorıtmderin nashar biledi jáne óz tájirıbelerine súıenedi. Sonymen qatar, mektepterdiń ártúrli baǵdarlamalarmen shamadan tys júktelýi mamandardyń balalarmen tolyqqandy jumys isteýge ýaqyt tapshylyǵyna ákeledi.

Ata-analar men muǵalimderdiń róli

Ata-analar da mektep ómirine belsendi aralaspaıdy jáne balalardyń qaýipsizdigi men býllıngtiń aldyn alý týraly jetkilikti aqparat ala bermeıdi.

Muǵalimderdiń ózi de jumys júktemesiniń kóptiginen, tárbıe jumysyna degen yntasynyń tómendiginen qınalady. Keıde olardyń ózderi oqýshylar men ata-analar tarapynan qysymǵa ushyraıdy.

Mektep psıhologtary men tárbıe isi jónindegi orynbasarlary júıeli jumys júrgizýdiń ornyna, oqıǵalar oryn alǵannan keıin ǵana «órt sóndirýmen» aınalysýǵa májbúr.

Jaǵdaıdyń jaqsarý belgisi

Sarapshylar býllıng týraly shaǵymdardyń kóbeıýin jaǵdaıdyń nasharlaýynyń belgisi emes, kerisinshe, júıege degen senimniń artýy retinde qarastyrýǵa bolatynyn atap ótedi. Degenmen, balalar áli de eresekterdiń kómek bere alatynyna tolyq senimdi emes.

Svetlana Bogatyróva býllıng taqyrybynyń ashyq talqylanýyn sońǵy jyldardaǵy oń úrdisterdiń biri sanaıdy. Alaıda, baǵdarlamalardyń formaldy túrde oryndalýy alańdaýshylyq týdyrady. Balalarǵa býllıng týraly aıtyp berý jetkiliksiz, naqty aldyn alý úshin tereńirek tásilder qajet.