InfoHub Logo

Qazaqstanda memleket qarjylandyratyn fılmderdiń shynaıy jaǵdaıy kóńil kónshitpeıdi. Mıllıardtaǵan teńge jumsalǵanymen, kóptegen týyndylar kórermenge jetpeı, tek qaǵaz júzinde qalyp qoıady. Bul salanyń damýyna kedergi keltirip, búdjet qarajatynyń tıimsiz jumsalýyna ákep soǵady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Kınoındýstrıanyń qarjylyq jaǵdaıy

Sońǵy jyldary qazaqstandyq kınoındýstrıaǵa bólingen qarjynyń kólemi artqanymen, onyń nátıjesi kóńildi emes. «Qazaqfılm» AQ-nyń shyǵyndary jyl saıyn ósip, 2022 jyly 881,5 mıllıon teńgege jetken. Al fılmderdiń kasalyq tabysy jumsalǵan búdjettiń nebári 4,8 paıyzyn ǵana quraǵan.

Ulttyq kınony qoldaý ortalyǵy 2024 jyly 19 mıllıard teńgege 98 jobany qarjylandyrǵanymen, jalpy kasalyq túsim nebári 1,5 mıllıard teńge boldy. Bul jumsalǵan qarjydan 12 ese az.

Josparlar men shyndyq

Memlekettik josparlar boıynsha, jyl saıyn 10 anımasıalyq fılm shyǵarý kózdelgenimen, bul kórsetkishke qol jetkizilmegen. 2023 jyly birde-bir anımasıalyq fılm aıaqtalmasa, 2024 jyly tek 13 pılottyq joba ǵana daıyndaldy. Bul memlekettiń kıno salasyna, ásirese anımasıaǵa degen kózqarasynyń ózgerýimen baılanysty.

Otandyq fılmderdiń jalpy prokatyndaǵy úlesin arttyrý jospary da birneshe ret tómendetildi. Bastapqyda 25% dep josparlanǵan kórsetkish 2023 jyly 18%-ǵa deıin qysqartyldy.

Qarjyny ıgerýdegi máseleler

Búdjet qarajatyn ıgerýde de problemalar bar. Ochetterge súıensek, qarjynyń basym bóligi jyldyń sońǵy aıynda, ásirese jeltoqsanda ıgeriledi. Bul prosestiń baıaý júrip, keıbir jaǵdaılarda keshigýlerge ákeletinin kórsetedi.

Mysaly, 2025 jyly jeltoqsan aıynda ǵana 480 mıllıon teńgeden astam qarjy aýdarylǵan, bul jyldyń aldyńǵy 11 aıyndaǵy kórsetkishten segiz ese kóp. Bul júıeli problemalardyń bar ekenin jáne olardyń ındýstrıanyń tıimdiligine áser etetinin ańǵartady.

Fılmderdiń kórermenge jetpeýi

Eń ózekti másele – túsirilgen fılmderdiń kórermenge jetpeýi. Memlekettik qoldaý alǵan 98 fılmniń tek 23-i ǵana prokatqa shyqqan. Buǵan fılm jasaýshylardyń ózderiniń prokatka shyǵarýǵa qyzyǵýshylyq tanytpaýy sebep retinde kórsetiledi, sebebi olar gonorarlaryn aldyn ala alǵan.

Mysaly, «Besmoınaq» fılmine 500 mıllıon teńge bólingenimen, ol prokatqa shyqpady. Rashıd Nuǵmanovtyń «Batý. Tarıhı detektıv» fılmine 192 mıllıon teńge jumsalǵanymen, kórermen ony kórgen joq.

Sheshim joldary

Memlekettiń kıno salasyn qoldaýy – qalypty jahandyq tájirıbe. Alaıda, Qazaqstanǵa jobalardy irikteý, baqylaý, prokat jáne nátıjelerdi baǵalaýdyń anaǵurlym ashyq jáne tıimdi tetikterin qurý qajet. Bul úshin qarjylandyrýdy qysqartý emes, baqylaý quraldaryn kúsheıtip, eseptilikti jetildirý jáne barlyq qatysýshylardyń jaýapkershiligin arttyrý mańyzdy.

«Qaitadan» jáne «Kapıtan Baıtasov» sıaqty fılmderdiń tabysy qazaqstandyq kınonyń áleýetin kórsetedi. Endigi kezekte osyndaı jetistikter júıeli túrde qaıtalanyp, qurylymdyq problemalar sheshilýi tıis.