InfoHub Logo

Qazaqstan táýelsizdiginiń alǵashqy jyldarynda memleket basshysynyń resmı saparlaryna arnalǵan zamanaýı áýe kemesi qajettilik týdy. 1994 jyly Prezıdent Nursultan Nazarbaev Boeing-747 ushaǵyn satyp aldy. Bul kólik keıin UN-001 nómirin alyp, el tarıhyndaǵy alǵashqy prezıdenttik ushaq retinde este qaldy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Nege dál Boeing?

1994 jyly AQSH-qa resmı sapar aldynda Qazaqstan tarapy amerıkalyq Boeing kompanıasynyń keń fúzelájdy 747 modelin tańdady. Vashıngtonǵa barǵanda Bıll Klınton jańa ushaq týraly suraǵany jóninde derekter bar. Sol kezde Nazarbaev bul ushaqtyń burynǵy Keńes odaǵy aýmaǵyndaǵy alǵashqy Boeing ekenin aıtyp, onyń reseılik Il-96 ushaǵymen salystyrǵanda únemdirek ári tıimdi ekenin jetkizgen. Alaıda bul zaýyttan jańa shyqqan laıner bolmaǵan.

Ushaqtyń «ómirbaıany»

Boeing-747SP modeli 1978 jyly shyǵarylǵan. Alǵashynda amerıkalyq Trans World Airlines (TWA) kompanıasynyń flotynda bolǵan. Keıin birneshe ıesin aýystyryp, 1994 jyldyń 6 qańtarynda Qazaqstan úkimetiniń menshigine ótti. Osy kezde oǵan UN-001 bort nómiri berildi.

Ushaq tek prezıdenttik saparlarmen shektelmedi. Memleket basshysynyń resmı reısteri bolmaǵan ýaqytta ol Kazakhstan Airlines arqyly azamattyq jáne komersıalyq baǵyttarda da paıdalanyldy. Bul kezeńde Qazaqstanda ulttyq áýe tasymaly naryǵy endi qalyptasyp jatqan edi. Keıin osy salany negizge alyp Air Kazakhstan, odan soń Air Astana quryldy.

Qazaqstannan keıingi taǵdyry

Shamamen eki jyl ótken soń ushaq ıesin aýystyryp, Anglıaǵa ótti. 2002 jylǵa deıin qyzmet atqarǵannan keıin laıner ýtılge jiberildi. 747sp.com deregine sáıkes, Cargolux kompanıasy ushaqtyń aldyńǵy kabına bóligi men joǵarǵy palýbasyn saqtap qalǵan. Bul bólik oqý-jattyǵý maqsatynda qoldanylǵan. Qazirgi tańda ushaqtyń fúzeláj bóligi Germanıanyń Felbert qalasyndaǵy áýejaı aýmaǵynda saqtaýly ekeni aıtylady.

Tarıhtaǵy orny

UN-001 – tek áýe kemesi ǵana emes, Qazaqstannyń jańa geosaıası baǵytyn aıqyndaǵan sımvoldardyń biri boldy. 1990-jyldary Batys kompanıasynan alys qashyqtyqqa ushatyn laıner satyp alý – eldiń halyqaralyq arenada derbes saıasat júrgizýge daıyn ekenin kórsetken qadam retinde baǵalandy. Búginde bul Boeing-747SP ushpaıdy. Biraq ol Qazaqstannyń táýelsizdik kezeńindegi alǵashqy dıplomatıalyq saparlar men halyqaralyq kelissózderdiń únsiz kýágeri bolyp qaldy.