Photo: Bia Limova (https://www.pexels.com/@bia-limova-1908542654) / Pexels
Qazaq tili álemdi baýraýda: qazaqstandyq 6 ánshiniń álemdik tanymaldylyǵy
Qazaq tiliniń áýezdi úni álemniń túkpir-túkpirine, Japonıa men Portýgalıadan bastap AQSH pen Chılıge deıin jetti. Bul jetistiktiń basty sebebi – Qazaqstannan shyqqan jas ártister. Olardyń ánderi TikTok-ta vırýs bolyp tarap, álemdik juldyzdardyń storıscterine shyǵyp, sheteldikterdi qazaq tilin úırenýge, dombyra tartýǵa jáne Almatyǵa bılet satyp alýǵa ıtermeleýde. "Juldyz FM" radıosymen birge "Infohub.kz" sheteldikterdi qazaq sózderin jattaýǵa májbúr etken alty ártisti baıandaıdy.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Dudeontheguitar
Nurbek Elemes, ıaǵnı dudeontheguitar, Qazaqstannan tys jerlerde de tyńdarmandardyń júreginen oryn tapqan ártisterdiń biri. Onyń Dododowson-men birge jazǵan «Barajatr» áni álemniń ár elindegi tyńdarmandardyń nazaryn aýdaryp, áleýmettik jelilerde tez arada tanymal boldy.
Qazirgi álemdegi ýaqyt pen tańdaý taqyrybyna arnalǵan bul ándi bloger A1234 qoldap, ártistiń "juldyzdy sáti" dep atady.
"Dudeontheguitar-dy 2023 jyldan beri baqylap kelemin, ár jańa týyndysy shyqqan saıyn meni odan ári shabyttandyrady. Dododowson-men birge jasaǵan bul áni onyń juldyzdy sáti sıaqty! Qazaqstan árdaıym ystyq energıa beredi", - dep jazdy bloger A1234 óz paraqshasynda.
Jelidegi pikirlerde sheteldik tyńdarmandar qazaqsha bir sóz túsinbese de, ánniń alǵashqy sekýndtarynan-aq baýrap alatynyn moıyndady.
"Bul Qazaqstannyń Tyler, The Creator-y ǵoı!", "Qazaqstannyń mýzykalyq sahnasy oılaǵannan áldeqaıda jandy. Dudeontheguitar maǵan Winona Forever jáne Oscar Jerome sıaqty batystyq ındı-toptardy eske salady", "Bul án maǵan qalaı usynylǵanyn bilmeımin, biraq áni tamasha, maǵan unaıdy", - dep jazdy jeli qoldanýshylary.
Ayau
Ánshi Ayau (Aıaýlym Qusaıyn) 2022 jyly «sensiz?» ánimen debút jasady, al ekinshi áni «sybyrlaiyn <3» mýzykalyq reıtıńterdi baǵyndyrdy. Bul kompozısıa Apple Music Kazakhstan jáne Spotify-daǵy Viral 50 Kazakhstan charttarynda aptalap turyp, keıin TikTok-ta tanymal boldy.
Búginde Ayau-dyń ánderin álemdik juldyzdardyń jazbalarynda jıi estýge bolady. Mysaly, amerıkandyq aktrısa Sıdnı Sýını Instagram-daǵy storıscinde «kõzder» ánine túsirilgen vıdeony jarıalady. Bul án – janjaldar men renishterge qaramastan, sezimderdiń adal qalatyny týraly baıandaıdy.
Buǵan deıin Eva Longorıa da Ayau-dyń mýzykasymen vıdeo jarıalaǵan bolatyn. Aktrısa M’Dee jáne Shiza-men birge jazylǵan «basqany» kompozısıasyn paıdalandy. Sonymen qatar, qazaqstandyq ánshiniń ánderi model Sora Pak, K-pop toby Kep1er múshesi Húnın Bahııe jáne japondyq bútı-bloger Sanomai jazbalarynda da kórindi.
Japonıadan kelgen 24 jastaǵy stýdent Reı, ánshiniń qaıyrymdylyq konserti úshin Qazaqstanǵa alǵash ret ushyp keldi.
"Qazaqstandyq pop-mýzyka erekshe jáne qyzyqty, sebebi kóptegen ártisterdiń ózderiniń qoltańbasy bar, ony basqa ártister eshqashan kóshire almaıdy. Sonymen qatar, olardyń ánderi eskirgen emes, batystyq mýzykalyq tendensıalardan qalmaıdy. Qazaqstandyq ártisterdiń kompozısıalaryndaǵy tepe-teńdikti baǵalaımyn. Al dástúrli aspaptardy ánderinde qoldanýy, meniń oıymsha, óte talǵampaz jáne keremet", - dep atap ótti ol.
Amerıkalyq akter Ien Armıtıdj, "Sheldonnyń balalyq shaǵy" serıalynda basty róldi somdaǵan, ánshiniń AYAULYM álbomyn óziniń súıikti shyǵarylymdarynyń qataryna qosqan. Keıin ol «kel kel :)» ániniń qaıyrmasyn oryndap, bul onyń súıikti kompozısıalarynyń biri ekenin aıtqan vıdeo jazdy.
Dımash Qudaıbergen
Dımash Qudaıbergen áldeqashan álemdik deńgeıdegi mýzykant retinde tanylǵan. Kóptegen sheteldik tyńdarmandar úshin onyń esimi qazaq tilimen jáne mýzykasymen tanysýǵa sebep boldy.
Ótken jyldyń kúzinde ánshi Nú-Iorktegi aty ańyzǵa aınalǵan Madison Square Garden arenasynda jeke konsertin ótkizip, bul sahnada jeke shoý kórsetken alǵashqy qazaqstandyq ártis atandy.
Konsert kezinde Dımash Qazaqstannyń ánuranyn oryndap, dombyrada oınap, álemge qazaq mádenıetin tanystyrýdy óz mısıasy sanaıtynyn taǵy da eske saldy.
"Men qazaqpyn. Úıde de, kórshi elderde de, basqa qurlyqtarda da júrgenimde, bizdiń mádenıetimizdi álemge árdaıym jetkizip, bólisetin bolamyn", - dep atap ótti ártis.
Bul sózder tyńdarmandardyń júreginen jol tapty. Mysaly, Soltústik Portýgalıadan kelgen ánshi Lara Aleısho úshin Qazaqstanmen tanystyǵy YouTube-taǵy Dımash beınebaıandarynan bastalǵan.
"Ol mýzykalyq fenomen, oǵan teńdes joq", - dedi Lara.
Shabyttanǵan Lara tildi óz betinshe úırenip, qazaq ánderin oryndaı bastady.
Chılıde de osyndaı jaǵdaı boldy. O'Hıggıns aımaǵynyń turǵyny Marıa Mýnos Dımash dombyrada oınaǵanyn kórip, oǵan "ǵashyq bolǵanyn" moıyndaıdy. Aspap oǵan sonshalyqty unaǵandyqtan, ol eki jyl boıy beınesabaqtar men arnaıy baǵdarlamalar arqyly óz betinshe úırenip keledi.
"Dımashtyń arqasynda dombyraǵa áýes boldym. Osy álemmen tanystyrǵanyńyzǵa rahmet", - dedi ol.
Yenlik
Eńlik Quraqbek, ıaǵnı Yenlik, YouTube-taǵy eń tanymal mýzykalyq platformalardyń biri – Colors halyqaralyq jobasyna shaqyrylǵan alǵashqy qazaqstandyq ártis boldy.
Buǵan deıin bul platformada Billie Eilish, Drake, Doja Cat, Tyla jáne ondaǵan álemdik ártister óner kórsetken.
Ánshiniń aıtýynsha, jobaǵa qatysý onyń kópten bergi armany bolǵan.
"Shaqyrý kelgende, men óte qýanyp, jylap jiberdim", - dedi Yenlik.
Ártis óziniń shyǵarmashylyǵyna degen qyzyǵýshylyqty qazaq tilinde án aıtýymen jáne ózindik dybystalýymen baılanystyrady.
Yenlik-tiń ánderi únemi TikTok-ta tanymal bolyp jatady. Ótken jyly shyqqan BIPL álbomyndaǵy «Meili» jáne «16 Qyz» ánderi jeli qoldanýshylary arasynda trendke aınaldy.
Sadraddin
Sadraddın Bolat – sońǵy jyldardaǵy eń kóp talqylanatyn jas oryndaýshylardyń biri. Ol myńdaǵan kórermendi jınap, Túrkıa men Ázirbaıjanda tanymaldylyqqa ıe boldy.
Mýzykant janrlar men tilderdi belsendi túrde zertteıdi: qazaq jáne túrik tilderinde oryndaǵan "Melodrama" áni YouTube-ta 91 mıllıonnan astam qaralym jınady. "Telefon" jáne "Ana" sıaqty basqa da ánderi tanymaldylyqqa ıe.
Ninety One
Ninety One toby Qazaqstannan tys jerlerde áldeqashan tanymal. Olardyń shyǵarmashylyǵy búkil álemde myńdaǵan tyńdarmandardy shabyttandyrady, al keıbir sheteldikter úshin toptyń ánderi qazaq tilin úırenýge kómektesedi.
Tarazda aǵylshyn tilinen sabaq bergen amerıkalyq Evan Allen, Ninety One tobynyń arqasynda qazaq tilin úırene bastaǵanyn moıyndady.
"Men olardyń ánderin tyńdap, ár sózdi, ıntonasıany qaıtaladym", - dedi ol.
Evannyń aıtýynsha, orys tilin bilmegendikten, tildi úırenýge arnalǵan materıaldardy tabý oǵan ońaı bolmaǵan. Sondyqtan Ninety One ánderi onyń oqý quralyna aınalǵan. Qazir amerıkalyq jigit toptyń ánderiniń mátinderin tolyq biledi.
Bul ártisterdiń tarıhy qazaq tiliniń elimizden tys jerlerde jıirek estilip, ártúrli mádenıet ókilderiniń qyzyǵýshylyǵyn týdyryp jatqanyn kórsetedi.
Keıbireýler án sózderin jattaıdy, keıbireýler alǵash ret dombyra ustaıdy, al keıbireýler súıikti ártisi úshin Qazaqstanǵa bılet satyp alady. Mine, búgingi qazaqstandyq jańa sahnanyń kúshi osynda – ol myńdaǵan adamdardyń júregine túsinikti bolyp qala beredi.
Bul ártisterdiń ánderin "Juldyz FM" efırinen tyńdaı alasyzdar – "Súıikti ánder. Tańdaýly mýzyka".